Təminatsız kreditlər bank sektorunu çökdürür

Tarix: 24.11.2014 / 07:10
Bölmə: İqtisadiyyat

Görülən bütün qabaqlayıcı tədbirlərə baxmayaraq, ölkədə problemli kreditlərin miqdarı artmaqda davam edir. Aparılan araşdırmalar artıq problemli kreditlərin miqdarının 1 milyard manata çatmaq üzrə olduğunu göstərir. Belə kreditlərin miqdarının artmasında təminatsız kreditlərin xüsusi çəkisi getdikcə artır. Artıq Mərkəzi Bank da bununla bağlı həyəcan təbili çalır. Bankın sədri Elman Rüstəmov da bildirir ki, elə ən bahalı kreditlər də əhaliyə verilən təminatsız kreditlərdir.
Belə kreditlərin illik faiz dərəcəsi 35%-ə çatır: "Amma bu hansı kreditlərdir? Bu tam təminatsız kreditlərdir. Kredit kartları üzrə verilən kreditlər tam təminatsızdır. Sadəcə olaraq bankda hesabınız var, kredit kartları götürmüsünüz. Hər hansı vəsaitə ehtiyac varsa, imzaladığınız müqaviləyə görə, sizə qoyulan limitlər üzrə vəsaitinizi artıra bilərsiniz. Bu kreditlər üzrə faiz dərəcələri çox yüksəkdir. Əhalinin bir çox hissəsi belə kreditlərdən istifadə edir".
E.Rüstəmov bu kreditlərin çox risqli olduğunu, problemli kreditlərin 18%-ə çatdığını bildirib: "Bütün dünya praktikasında bu çox yüksək risqli kredit hesab olunur. Çünki bunun arxasında girov dayanmır, çox sadələşdirilmiş bir kreditdir. Sadəcə bu kredit çox vaxt hətta telefonla həll olunur. Burada geri qayıtmayan, problemli kreditlər təxminən 18%-ə çatır". Xatırladaq ki, ilin əvvəlindən baş bank bu qəbildən olan kreditlərin miqdarının azaldılması üçün müvafiq addımlar atıb. Lakin istənilən nəticə yoxdur. Xatırladaq ki, Mərkəzi Bankın "Banklarda kreditlərin verilməsi qaydaları"nın tələblərinə əsasən, təminatsız kreditlər borcalanın uzunmüddətli maliyyə hesabatları və kredit tarixləri əldə edilməklə verilməlidir. Sadə vətəndaşlar üçün tələb olunan maliyyə hesabatları qismində əməkhaqqı və ya onların rəsmi qaydada təsdiq edilmiş digər mənbələrdən aldığı gəlirlər barədə arayış çıxış edir. Lakin hazırda banklar etibarlılığı şübhə altında olan arayışlar əsasında belə təminatsız kreditlər verir. Bundan başqa, banklarla uzun müddət əməkdaşlıq edən müştərilər arayışsız kredit imkanlarından yararlana bilir.
Beləliklə, Mərkəzi Bankın son tövsiyəsindən sonra da kommersiya bankları müəyyən kateqoriyalı insanlar, o cümlədən daimi müştəriləri ilə əməkdaşlığı davam etdirir. Bank kredit tarifi müsbət olan, kreditləri vaxtlı-vaxtında qaytaran vətəndaşlara arayışsız kredit verməsinə müsbət baxır. Məsələ bundadır ki, kreditlərin verilməsi kommersiya banklarının səlahiyyətində olan bir məsələdir. Lakin onların Mərkəzi Bankın tövsiyəsini nəzərə alması da vacibdir. Lakin bu tövsiyələr heç də bütün banklarda keçərli olmur. Xatırladaq ki, bu il yanvarın 22-də Azərbaycan Mərkəzi Bankı (AMB) banklarda təminatsız kreditlərin verilməsi ilə bağlı məlumat yayaraq iş yerindən arayış olmadan istehlak kreditlərinin verilməsini dayandırmağı tövsiyə edib. Əsas məqsəd təminatsız kreditlərin həcminin azaldılmasına nail olmaqdır. Lakin son vəziyyətin təhlili təminatsız kreditlər üzündən problemli kreditlərin də miqdarının artdığını göstərir. Bu ilin yanvar-sentyabr aylarının yekunlarına görə, Azərbaycanda vaxtı keçmiş kreditlərin məbləği 973,2 milyon manat olub.
Mərkəzi Bankın məlumatına görə, bu, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 22,4% və yaxud 178,2 milyon manat çoxdur. Ötən illə müqayisədə problemli kreditlərin ümumi kredit portfelindəki payı isə 5,4%-dən 5,5%-ə qalxıb. İlin əvvəli ilə müqayisədə problemli kreditlər 22,8% və yaxud 180,4 milyon manat artıb. 2013-cü ilin yekunlarına görə, problemli kreditlərin ümumi kredit portfelindəki payı isə 5,1% olub. İndi isə bu göstərici 5,5%-dir. İlin sonuna kimi sözügedən məbləğin daha da artması gözlənir.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

Tarix: 28.10.2026 / 12:23

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları xarici dövlət borcunu 20 dəfə üstələdi...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...