Təminatsız kreditlər bank sektorunu çökdürür

Tarix: 24.11.2014 / 07:10
Bölmə: İqtisadiyyat

Görülən bütün qabaqlayıcı tədbirlərə baxmayaraq, ölkədə problemli kreditlərin miqdarı artmaqda davam edir. Aparılan araşdırmalar artıq problemli kreditlərin miqdarının 1 milyard manata çatmaq üzrə olduğunu göstərir. Belə kreditlərin miqdarının artmasında təminatsız kreditlərin xüsusi çəkisi getdikcə artır. Artıq Mərkəzi Bank da bununla bağlı həyəcan təbili çalır. Bankın sədri Elman Rüstəmov da bildirir ki, elə ən bahalı kreditlər də əhaliyə verilən təminatsız kreditlərdir.
Belə kreditlərin illik faiz dərəcəsi 35%-ə çatır: "Amma bu hansı kreditlərdir? Bu tam təminatsız kreditlərdir. Kredit kartları üzrə verilən kreditlər tam təminatsızdır. Sadəcə olaraq bankda hesabınız var, kredit kartları götürmüsünüz. Hər hansı vəsaitə ehtiyac varsa, imzaladığınız müqaviləyə görə, sizə qoyulan limitlər üzrə vəsaitinizi artıra bilərsiniz. Bu kreditlər üzrə faiz dərəcələri çox yüksəkdir. Əhalinin bir çox hissəsi belə kreditlərdən istifadə edir".
E.Rüstəmov bu kreditlərin çox risqli olduğunu, problemli kreditlərin 18%-ə çatdığını bildirib: "Bütün dünya praktikasında bu çox yüksək risqli kredit hesab olunur. Çünki bunun arxasında girov dayanmır, çox sadələşdirilmiş bir kreditdir. Sadəcə bu kredit çox vaxt hətta telefonla həll olunur. Burada geri qayıtmayan, problemli kreditlər təxminən 18%-ə çatır". Xatırladaq ki, ilin əvvəlindən baş bank bu qəbildən olan kreditlərin miqdarının azaldılması üçün müvafiq addımlar atıb. Lakin istənilən nəticə yoxdur. Xatırladaq ki, Mərkəzi Bankın "Banklarda kreditlərin verilməsi qaydaları"nın tələblərinə əsasən, təminatsız kreditlər borcalanın uzunmüddətli maliyyə hesabatları və kredit tarixləri əldə edilməklə verilməlidir. Sadə vətəndaşlar üçün tələb olunan maliyyə hesabatları qismində əməkhaqqı və ya onların rəsmi qaydada təsdiq edilmiş digər mənbələrdən aldığı gəlirlər barədə arayış çıxış edir. Lakin hazırda banklar etibarlılığı şübhə altında olan arayışlar əsasında belə təminatsız kreditlər verir. Bundan başqa, banklarla uzun müddət əməkdaşlıq edən müştərilər arayışsız kredit imkanlarından yararlana bilir.
Beləliklə, Mərkəzi Bankın son tövsiyəsindən sonra da kommersiya bankları müəyyən kateqoriyalı insanlar, o cümlədən daimi müştəriləri ilə əməkdaşlığı davam etdirir. Bank kredit tarifi müsbət olan, kreditləri vaxtlı-vaxtında qaytaran vətəndaşlara arayışsız kredit verməsinə müsbət baxır. Məsələ bundadır ki, kreditlərin verilməsi kommersiya banklarının səlahiyyətində olan bir məsələdir. Lakin onların Mərkəzi Bankın tövsiyəsini nəzərə alması da vacibdir. Lakin bu tövsiyələr heç də bütün banklarda keçərli olmur. Xatırladaq ki, bu il yanvarın 22-də Azərbaycan Mərkəzi Bankı (AMB) banklarda təminatsız kreditlərin verilməsi ilə bağlı məlumat yayaraq iş yerindən arayış olmadan istehlak kreditlərinin verilməsini dayandırmağı tövsiyə edib. Əsas məqsəd təminatsız kreditlərin həcminin azaldılmasına nail olmaqdır. Lakin son vəziyyətin təhlili təminatsız kreditlər üzündən problemli kreditlərin də miqdarının artdığını göstərir. Bu ilin yanvar-sentyabr aylarının yekunlarına görə, Azərbaycanda vaxtı keçmiş kreditlərin məbləği 973,2 milyon manat olub.
Mərkəzi Bankın məlumatına görə, bu, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 22,4% və yaxud 178,2 milyon manat çoxdur. Ötən illə müqayisədə problemli kreditlərin ümumi kredit portfelindəki payı isə 5,4%-dən 5,5%-ə qalxıb. İlin əvvəli ilə müqayisədə problemli kreditlər 22,8% və yaxud 180,4 milyon manat artıb. 2013-cü ilin yekunlarına görə, problemli kreditlərin ümumi kredit portfelindəki payı isə 5,1% olub. İndi isə bu göstərici 5,5%-dir. İlin sonuna kimi sözügedən məbləğin daha da artması gözlənir.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 27.05.2026 / 19:40

Rusiya Azərbaycan üzərindən Ermənistana karbamid və un göndərəcək...

Tarix: 27.05.2026 / 12:33

Azərbaycanda biznes üçün vahid maliyyə platforması yaradılacaq

Tarix: 26.05.2026 / 22:07

Problemi Prezident açdı -"Sahibkarlar aqrar sektora sərmayə yatırmır"...

Tarix: 26.05.2026 / 21:24

Azərbaycanda istehsal olunan mallar Ermənistana ixrac olundu

Tarix: 26.05.2026 / 18:41

Adambaşına ət istehlakının artması nə deməkdir? - Prezidentin hüzurunda nazirin mesajını birlikdə oxuyaq...

Tarix: 26.05.2026 / 16:39

Ölkənin "buğda və ət istehsalı konsepsiyasının" çərçivəsi müəyyənləşdi...

Tarix: 26.05.2026 / 14:59

Azərbaycanda “şəhərdən kəndə” dönüş zərurəti rəsmən bəyan olundu...

Tarix: 26.05.2026 / 10:54

Kənd sektorunda yeni dinamika başlana bilər -Prezidentin sözlərindən məsuliyyətli nəticələr çıxarılsa...

Tarix: 26.05.2026 / 09:58

Yerli ətlə 100 faizlik təminat -Azərbaycanda yeni iqtisadi hədəf...

Tarix: 25.05.2026 / 17:23

Nazir ət idxalının artmasının səbəbini açıqladı

Tarix: 25.05.2026 / 17:17

2030-cu ilə qədər kənd təsərrüfatı sahəsinin inkişafına dair yeni Dövlət Proqramı təsdiqləndi

Tarix: 25.05.2026 / 15:45

Böyük hasilatçı ölkə neft dövrünün bitdiyini bəyan etdi -OPEK-dən bu səbəblə çıxıb...

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 26.05.2026 / 20:31

Prezident İlham Əliyev Azərbaycanda əhalinin şəhərlərdən kəndlərə dönüşünün zəruriliyini çox maraqlı bir ideya kimi irəli sürdü...

Tarix: 25.05.2026 / 11:54

Prezident kənd təsərrüfatı məsələlərinə həsr olunmuş müşavirə keçirdi - FOTO/YENİLƏNDİ

Tarix: 21.05.2026 / 18:44

“Abituriyentləri dolaşdıran bir sual göstərin” - Abbaszadənin cavabı verildi...

WUF13 Azərbaycanın milli, mədəni, əxlaqi, tarixi kimliyinin nümayiş meydanıdır...