Əmanət sahiblərinin özəl banklara meyl etməsinin sadə səbəbi var imiş

Tarix: 19.11.2014 / 01:01
Bölmə: İqtisadiyyat

Oqtay Haqverdiyev: "Faiz dərəcəsi özəl banklarda daha yüksəkdir"

"Dövlət banklarına qoyulan vəsaitin həcminin özəl banklara nisbətən azalması yaxşı hal deyil"

Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatına görə, dövlət banklarına qoyulan vəsaitin həcmi özəl banklara nisbətən azalıb. Belə ki, bu ilin doqquz ayında əhalinin ölkə banklarına qoyduğu əmanətin ümumi məbləği 6 milyard 992,8 milyon manat, ötən ilin eyni dövründə isə 6 milyard 90,1 milyon manat olub. Bu, ötən illə müqayisədə 114%, yəni 902,4 min manat artım deməkdir.

Bunun 2545,8 milyonu xarici valyuta, 4447,0 milyonu milli valyuta ilə qoyulub.

Ümumi məbləğdən özəl banklara 5378,7 milyon manat qoyulub. Bu, ötən illə müqayisədə 118,3%, yəni 831,3 min manat çox deməkdir. Dövlət banklarına isə 1614,1 milyon manat qoyulub ki, bu, ötən illə müqayisədə 104%, yəni 71,1 min manat yüksəkdir.

Qeyd edək ki, Azərbaycanda inflyasiya 2 faizə yaxındır. Ölkədə fəaliyyət göstərən 44 bankdan 40-ı özəldir, 4-ü isə xarici banklarla birgə çalışır.

Maraqlıdır, dövlət banklarına qoyulan vəsaitin həcmi niyə azalır?

Sözügedən məsələni şərh edən iqtisadçı-ekspert Oqtay Haqverdiyev bunu bir sıra amillərlə əlaqələndirir. Onun fikrincə, ölkə qanunvericiliyinə görə, 30 min manat həddində olan əmanətlər dövlət tərəfindən sığortalanır və bu məbləğin qaytarılmasında heç bir problem olmayacaq: "Vaxtilə bu məsələ müzakirə olunub. Bu rəqəmin 10 min, 50 min, hətta 100 minə çatdırılması barədə təkliflər verilib. Lakin sonda Mərkəzi Bankın təklifi, yəni dövlət təminatının 30 min manat təşkil etməsi qərara alınıb. Bu əmsal ölkə üzrə banka ən az qoyulan əmanətlə ən çox qoyulan əmanətin adambaşına düşən gəlirə görə hesablanması nəticəsində alınıb. Fikrimcə, ən obyektiv elə bu metodikadır".

O.Haqverdiyevin sözlərinə görə, əslində, dünya praktikasında hökumət bu işə qarışmamalıdır: "Hər bank özü bunu müəyyənləşdirir. Hüquqi və fiziki şəxslər özləri özlərini sığortalayır. Sonda bankla bağlı problem yarandıqda məsuliyyət bankın üzərinə düşür. Məsələn, Rusiyada, 2-3 bankdan başqa, əksəriyyəti kriminal banklardır. Rusiyada dövlət təminatı 25 min dollardır. Ancaq sivil ölkədə dövlət bu işə qarışmır. Azərbaycanda ən çox 15-17 bank olmalıdır.

Pul dövriyyəsini, xarici ticarəti nəzərə alsaq, bu kifayət edir. Bank sistemini idarə etmək, müəyyən təlimatlar vermək, pul-kredit siyasətini tənzimləmək üçün Mərkəzi Bank dövlətin himayəsində olmalıdır. İndi özəl bankların nizamnamə kapitalı 50 milyon manatdır. Bu çox azdır və fikrimcə, bu rəqəm 1 milyard manat olmalıdır. Dövlət banklarına qoyulan vəsaitin həcminin özəl banklara nisbətən azalması yaxşı hal deyil. Bunun müxtəlif səbəbləri ola bilər. Birincisi, əhalinin gəliri və xərcləri ilə bağlıdır. Əhali xərcin artması ilə əlaqədar pulu banklara qoya bilmir. Bu xərc inflyasiya hesabına arta bilər. İnsan banka əlavə əmanət qoyur ki, nəsə qazansın.

Ötən onillik dinamikaya baxdıqda bunu təbii qarşılamaq olar. Çünki əmanət qoyuluşu ayrı-ayrı illərdə 5-6 faiz, hətta 20 faizədək artıb. İndi özəl bankla müqayisə etdikdə dövlət bankına qoyulan əmanətlərin həcmində azalma var. İnsanlar özəl banka daha çox meyl göstərir. Çünki özəl banklarda faiz dərəcəsi daha yüksəkdir. Məsələn, Beynəlxalq Bankda faiz dərəcəsi 7-8, kommersiya banklarında 15 faizə qədər artır".

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 10.07.2026 / 20:55

Rusiyada dərin yanacaq qıtlığının Azərbaycana təsirləri gündəmdə...

Tarix: 10.07.2026 / 17:50

Əli Əsədovun rəhbərliyi ilə İqtisadi Şuranın iclası keçirildi - FOTO

Tarix: 10.07.2026 / 15:52

Beyləqan şəhərində fermerlər üçün aqrar sığorta ilə bağlı maarifləndirici təlim keçirilib

Tarix: 10.07.2026 / 14:47

Rusiya alimindən Ermənistan iqtisadiyyatı barədə inanılmaz rəylər - böhran olmayacaq...

Tarix: 10.07.2026 / 13:56

Azərbaycanın xarici dövlət borcu azaldı - 4 milyard 616,8 milyon...

Tarix: 10.07.2026 / 11:58

Rusiya Azərbaycan üzərindən Ermənistana propan və gübrə göndərəcək...

Tarix: 10.07.2026 / 09:17

Azərbaycan və Rusiya Samur çayının bölüşdürülməsini müzakirə edib

Tarix: 09.07.2026 / 19:05

Azərbaycana diri heyvan idxal edən iri şirkətlər əsas məlumatları "gizli" saxlayır...

Tarix: 09.07.2026 / 17:56

Britaniya “Zəngəzur” tankerini sanksiya siyahısından çıxardı

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 09.07.2026 / 21:52

İrandan Trampa “İrəvan mesajı” - sülh olmasa, TRIPP marşrutuna dözmərik...

Tarix: 09.07.2026 / 19:38

Vətəndaşın məmurlarla birbaşa ünsiyyətində sıfır hədd - rəqəmsallaşma dövrünün hədəfi...

Tarix: 09.07.2026 / 18:51

Çin və ABŞ-ın mübarizə apardığı Gürcüstan limanında Azərbaycan həlledici söz sahibinə çevrilir...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...