Əmanət sahiblərinin özəl banklara meyl etməsinin sadə səbəbi var imiş

Tarix: 19.11.2014 / 01:01
Bölmə: İqtisadiyyat

Oqtay Haqverdiyev: "Faiz dərəcəsi özəl banklarda daha yüksəkdir"

"Dövlət banklarına qoyulan vəsaitin həcminin özəl banklara nisbətən azalması yaxşı hal deyil"

Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatına görə, dövlət banklarına qoyulan vəsaitin həcmi özəl banklara nisbətən azalıb. Belə ki, bu ilin doqquz ayında əhalinin ölkə banklarına qoyduğu əmanətin ümumi məbləği 6 milyard 992,8 milyon manat, ötən ilin eyni dövründə isə 6 milyard 90,1 milyon manat olub. Bu, ötən illə müqayisədə 114%, yəni 902,4 min manat artım deməkdir.

Bunun 2545,8 milyonu xarici valyuta, 4447,0 milyonu milli valyuta ilə qoyulub.

Ümumi məbləğdən özəl banklara 5378,7 milyon manat qoyulub. Bu, ötən illə müqayisədə 118,3%, yəni 831,3 min manat çox deməkdir. Dövlət banklarına isə 1614,1 milyon manat qoyulub ki, bu, ötən illə müqayisədə 104%, yəni 71,1 min manat yüksəkdir.

Qeyd edək ki, Azərbaycanda inflyasiya 2 faizə yaxındır. Ölkədə fəaliyyət göstərən 44 bankdan 40-ı özəldir, 4-ü isə xarici banklarla birgə çalışır.

Maraqlıdır, dövlət banklarına qoyulan vəsaitin həcmi niyə azalır?

Sözügedən məsələni şərh edən iqtisadçı-ekspert Oqtay Haqverdiyev bunu bir sıra amillərlə əlaqələndirir. Onun fikrincə, ölkə qanunvericiliyinə görə, 30 min manat həddində olan əmanətlər dövlət tərəfindən sığortalanır və bu məbləğin qaytarılmasında heç bir problem olmayacaq: "Vaxtilə bu məsələ müzakirə olunub. Bu rəqəmin 10 min, 50 min, hətta 100 minə çatdırılması barədə təkliflər verilib. Lakin sonda Mərkəzi Bankın təklifi, yəni dövlət təminatının 30 min manat təşkil etməsi qərara alınıb. Bu əmsal ölkə üzrə banka ən az qoyulan əmanətlə ən çox qoyulan əmanətin adambaşına düşən gəlirə görə hesablanması nəticəsində alınıb. Fikrimcə, ən obyektiv elə bu metodikadır".

O.Haqverdiyevin sözlərinə görə, əslində, dünya praktikasında hökumət bu işə qarışmamalıdır: "Hər bank özü bunu müəyyənləşdirir. Hüquqi və fiziki şəxslər özləri özlərini sığortalayır. Sonda bankla bağlı problem yarandıqda məsuliyyət bankın üzərinə düşür. Məsələn, Rusiyada, 2-3 bankdan başqa, əksəriyyəti kriminal banklardır. Rusiyada dövlət təminatı 25 min dollardır. Ancaq sivil ölkədə dövlət bu işə qarışmır. Azərbaycanda ən çox 15-17 bank olmalıdır.

Pul dövriyyəsini, xarici ticarəti nəzərə alsaq, bu kifayət edir. Bank sistemini idarə etmək, müəyyən təlimatlar vermək, pul-kredit siyasətini tənzimləmək üçün Mərkəzi Bank dövlətin himayəsində olmalıdır. İndi özəl bankların nizamnamə kapitalı 50 milyon manatdır. Bu çox azdır və fikrimcə, bu rəqəm 1 milyard manat olmalıdır. Dövlət banklarına qoyulan vəsaitin həcminin özəl banklara nisbətən azalması yaxşı hal deyil. Bunun müxtəlif səbəbləri ola bilər. Birincisi, əhalinin gəliri və xərcləri ilə bağlıdır. Əhali xərcin artması ilə əlaqədar pulu banklara qoya bilmir. Bu xərc inflyasiya hesabına arta bilər. İnsan banka əlavə əmanət qoyur ki, nəsə qazansın.

Ötən onillik dinamikaya baxdıqda bunu təbii qarşılamaq olar. Çünki əmanət qoyuluşu ayrı-ayrı illərdə 5-6 faiz, hətta 20 faizədək artıb. İndi özəl bankla müqayisə etdikdə dövlət bankına qoyulan əmanətlərin həcmində azalma var. İnsanlar özəl banka daha çox meyl göstərir. Çünki özəl banklarda faiz dərəcəsi daha yüksəkdir. Məsələn, Beynəlxalq Bankda faiz dərəcəsi 7-8, kommersiya banklarında 15 faizə qədər artır".

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

Tarix: 28.10.2026 / 12:23

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları xarici dövlət borcunu 20 dəfə üstələdi...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...