Azərbaycanda tikinti-əmanət banklarının yaradılmasına start verilir

Tarix: 19.11.2014 / 02:40
Bölmə: İqtisadiyyat

Azərbaycanda barəsində uzun müddətdir söhbət gedən tikinti-əmanət bankları, nəhayət ki, reallığa çevrilir. Hər halda, Mərkəzi Bankın İdarə Heyətinin sədri Elman Rüstəmovun Milli Məclisin 18 noyabr iclasında 2015-ci ilin dövlət büdcəsinin müzakirəsi zamanı səsləndirdiyi fikir artıq bu prosesə start verildiyini deməyə əsas verir. Yeni ipoteka strategiyasından danışan Elman Rüstəmov qeyd edib:

"Bizim yeni ipoteka strategiyamızda üç əsas prinsip nəzərdə tutulub. Birincisi, güzəştli ipoteka krediti dövlətin himayəsində qalmalıdır. İkincisi, kommersiya ipotekalarının verilməsi liberallaşdırılmalıdır. Banklar və fondlar üçün imkanlar yaradılmalıdır. Üçüncüsü isə, biz alman modeli olan ipoteka təklif edirik. Əhali bankda müəyyən qədər vəsait toplayır. Sonra isə bank həmin vəsaiti kredit formasında sahibinə verir. Azərbaycan xalqının milli mentalitetini və mənzilə olan münasibətini nəzərə alsaq, bu model Azərbaycan üçün çox yararlıdır". Qeyd edək ki, alman modeli məhz tikinti-əmanət banklarının yaradılmasını nəzərdə tutur. Xatırladaq ki, belə bankların yaradılması, əslində, ən azı 4 il əvvəl baş tutmalı idi. Lakin indiyə qədər onun yaradılması reallaşmamışdı. Artıq hökumət bu istiqamətdə konkret addımlar atmaq qərarına gəlib. Məlumat üçün bir daha xatırladaq ki, tikinti-əmanət bankları ilk dəfə İkinci Dünya müharibəsindən sonra Almaniyada yaradılıb. Sistemin məqsədi birbaşa mənzil almaq imkanı olmayan, eləcə də ipoteka kreditindən faydalana bilməyənlərin mənzil problemini həll etməkdir. Almaniyada indiyədək 1 trilyon dollara yaxın vəsait tikinti-əmanət bankları vasitəsilə bölüşdürülüb. İpoteka kreditlərindən istifadə edənlərin içərisində məhz tikinti-əmanət banklarının kreditlərindən istifadə edənlər çoxluq təşkil edir. Burada mənzil almaq imkanı olmayan hüquqi və aztəminatlı vətəndaş öz gəlirlərinin bir hissəsini depozit şəklində tikinti-əmanət banklarına yerləşdirir. Bank isə vətəndaşın bankda saxladığı depozitə uyğun olaraq həmin vətəndaşa kredit verir. Praktiki vətəndaşın əmanəti imkan verir ki, tikinti-əmanət banklarından ipoteka krediti verən müvəkkil bankların faiz dərəcələrindən kifayət qədər aşağı faizlə kredit götürüb mənzil alsın. Bütün bunlar ipoteka kreditləşməsində tamam yeni bir mərhələnin başlandığıın göstərir.

Bütün bunlar fonunda ipoteka kreditləşməsində faizlərin aşağı salınması və məbləğin artırılması da zəruri sayılır. Ekspertlər bildirir ki, əslində büdcə imkanları daha çox maliyyə vəsaitinin sosial ipotekaya yönləndirilməsinə şərait yaradır. Bu səbəbdən məbləğin daha da artırılması məqbul sayılır. Eyni zamanda, ipoteka şərtlərinin sadələşdirilməsi və faizlərin aşağı salınması da zəruri sayılır. Təkliflər səslənir ki, adi ipoteka üzrə faiz dərəcəsi 8 faizdən 4-5 faizə, sosial ipoteka üzrə isə 4 faizdən 2 faizə endirilsin. İndilikdə isə ölkəmizdə həyata keçirilən adi ipoteka kreditlərinin faiz dərəcələri olduqca yüksəkdir. Bu dəyişməli, xüsusən də güzəştli ipoteka kreditlərinin verilməsi şərtlərində ciddi yeniliklər edilməlidir. Bu mənada güzəştli ipoteka kreditlərinin verilməsində nəzərdə tutulan maksimal məbləğ 50 mindən yuxarı olmalıdır. İpoteka kreditlərinin alınması sahəsində vətəndaşları narahat edən məsələlərdən biri isə ilkin ödəniş problemidir. Bu məsələnin də ləğvi zəruri sayılır. Ən əsası isə, yaradılması nəzərdə tutulan tikinti-əmanət banklarından daha geniş əhali kütləsinin istifadəsi üçün də müvafiq şərait yaradılmalıdır. Onu da qeyd edək ki, tikinti-əmanət banklarının formalaşdırılması ipoteka proqramının, eləcə də aztəminatlı əhalinin mənzil almaq imkanının genişləndirilməsinə ciddi təsir göstərmək iqtidarındadır. Bu bankların əsas funksiyası əhalinin depozitləri ilə mənzil almaq üçün veriləcək kreditlər arasında əlaqə yaratmaqdır. Özü də burada depozitlərin həcmi çox olmur. Əsas çatışmazlıq isə odur ki, bu banklar kreditləri vətəndaşın bankda mövcud olan əmanətinə uyğun verdikləri üçün böyük həcmdə kredit götürərək ev almaq imkanı məhduddur. O baxımdan Azərbaycanda mənzillərin qiymətinin yüksək olması, əhalinin alıcılıq qabiliyyəti, eləcə də gəlirlilik səviyyəsi ilə mənzillərin qiyməti arasında zidiyyətin mövcudluğu tikinti-əmanət banklarının uğurlu fəaliyyətinə mane ola bilər. Hökumətin bu məsələyə də xüsusi diqqət yetirməsi vacib sayılır. Bu halda ipoteka kreditlərindən istifadə edənlərin sayının sürətlə artması gözlənir.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

Tarix: 28.10.2026 / 12:23

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları xarici dövlət borcunu 20 dəfə üstələdi...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...