Yerli müəssisələrin qiymətli kağızlar bazarında iştirakı niyə zəifdir?

Tarix: 18.11.2014 / 04:46
Bölmə: İqtisadiyyat

Rəsul Cahangirli: "Sahibkarlar səhm, istiqraz buraxaraq maliyyə cəlb etməkdə maraqlı deyil"

"Baxmayaraq ki, kreditlərin yüksək faizlə təklif edildiyi..."

Azərbaycan sahibkarlarının ən çox şikayət etdiyi məqamlardan biri də rahat və daha ucuz maliyyəyə çıxış imkanının məhdud olmasıdır. Çünki onların əsasən üz tutduğu bank kreditləri istər faiz, istərsə də sənədləşmə baxımından uğurlu deyil. Kredit götürmək üçün bank şərtləri ağırdır, faiz dərəcələri isə yüksək.

Buna baxmayaraq, sahibkarlar bütün parametrlərinə görə bank kreditlərindən üstün olan qiymətli kağızlar (səhm və istiqraz) buraxaraq maliyyə cəlb etməyə üstünlük vermir. Hazırda Bakı Fond Birjasında yalnız 19 özəl müəssisənin istiqrazı tədavüldədir. Bu istiqrazı isə açıq və qapalı tipli səhmdar cəmiyyətlərlə yanaşı, məhdud məsuliyyətli cəmiyyətlər də buraxa bilər. O cümlədən, mövcud biznes kreditləri 16-17 faiz arasında olduğu halda, istiqrazlarda orta faiz 12-dir.

Bakı Fond Birjası əməkdaşlarının hesablamalarına görə, 10 milyon manatlıq istiqraz buraxılmasına görə ödəniləcək komissyon məbləğ 166-195 min manat arasında dəyişdiyi halda, bu məbləğ bank krediti üçün 210-300 min manat təşkil edir. Bu halda bank kreditinin şirkət üçün illik xərci 18,3-22 faiz arasında dəyişdiyi halda, bu xərc istiqraz buraxılışı zamanı 12,9-14,3% arasında dəyişir. Beləliklə, istiqraz buraxılışı yolu ilə vəsait cəlb edən şirkət illik 5,4 - 7,7 faizə qənaət edə bilər. Hətta kredit və istiqrazın faiz ödənişləri eyni olarsa, komissiya xərclərinə görə istiqraz buraxılışı daha sərfəlidir.

Bir sözlə, istiqrazlar bir çox parametrləri baxımından bank kreditindən üstün olsa da, sahibkarlar onlardan az istifadə edir. Bu əsasən 2 səbəblə əlaqələndirilir. Birincisi, məlumatsızlıqla, ikincisi isə, sahibkar bank kreditinə birbaşa müraciət edir və vaxt baxımından udur. İstiqraz buraxanda müəssisə 9 prosedurdan keçməlidir ki, bunu etməmək üçün bank kreditinə müraciət edir. Halbuki, istiqraz daha üstündür.

Sözügedən məsələni dəyərləndirən ekspert Rəsul Cahangirli yerli müəssisələrin qiymətli kağızlar bazarında zəif iştirak etməsini əsasən özəl sektorda korporativ idarəetmənin zəif inkişaf etməsi ilə əlaqələndirdi: "Korporativ idarəetmənin formalaşmaması şirkətlərin əksəriyyətinə bu kimi məsələlərdə maneə yaradır. Ona görə də sahibkarlar səhm, istiqraz buraxaraq maliyyə cəlb etməkdə maraqlı deyil. Şirkətlərin əksəriyyətinin qiymətli kağızlar ilə işləmək ənənəsinin olmaması onların bazara daxil olmasına imkan vermir. Başqa bir tərəfdən, bu gün şirkətlərin əksəriyyəti uzunmüddətli dövr üçün borclanmaqda maraqlı olmadığı üçün qiymətli kağızlar bazarına daxil olmağa meylli deyillər. Baxmayaraq ki, kreditlərin yüksək faizlə təklif edildiyi Azərbaycanda ucuz vəsaitlərin cəlb edilməsi və biznesin genişləndirilməsi üçün istiqraz buraxılması əsas yollardan biridir".

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 10.07.2026 / 20:55

Rusiyada dərin yanacaq qıtlığının Azərbaycana təsirləri gündəmdə...

Tarix: 10.07.2026 / 17:50

Əli Əsədovun rəhbərliyi ilə İqtisadi Şuranın iclası keçirildi - FOTO

Tarix: 10.07.2026 / 15:52

Beyləqan şəhərində fermerlər üçün aqrar sığorta ilə bağlı maarifləndirici təlim keçirilib

Tarix: 10.07.2026 / 14:47

Rusiya alimindən Ermənistan iqtisadiyyatı barədə inanılmaz rəylər - böhran olmayacaq...

Tarix: 10.07.2026 / 13:56

Azərbaycanın xarici dövlət borcu azaldı - 4 milyard 616,8 milyon...

Tarix: 10.07.2026 / 11:58

Rusiya Azərbaycan üzərindən Ermənistana propan və gübrə göndərəcək...

Tarix: 10.07.2026 / 09:17

Azərbaycan və Rusiya Samur çayının bölüşdürülməsini müzakirə edib

Tarix: 09.07.2026 / 19:05

Azərbaycana diri heyvan idxal edən iri şirkətlər əsas məlumatları "gizli" saxlayır...

Tarix: 09.07.2026 / 17:56

Britaniya “Zəngəzur” tankerini sanksiya siyahısından çıxardı

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 09.07.2026 / 21:52

İrandan Trampa “İrəvan mesajı” - sülh olmasa, TRIPP marşrutuna dözmərik...

Tarix: 09.07.2026 / 19:38

Vətəndaşın məmurlarla birbaşa ünsiyyətində sıfır hədd - rəqəmsallaşma dövrünün hədəfi...

Tarix: 09.07.2026 / 18:51

Çin və ABŞ-ın mübarizə apardığı Gürcüstan limanında Azərbaycan həlledici söz sahibinə çevrilir...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...