Azərbaycanın qida sektorunun dünəni və bu günü: problemlər və perspektivlər

Tarix: 17.11.2014 / 09:20
Bölmə: İqtisadiyyat

İnsanların ilk kənd təsərrüfatı fəaliyyəti məskəni olan Azərbaycanın iqtisadiyyatının ən vacib sektorlarından biri kənd təsərrüfatıdır. Münbit torpaq, suyun bolluğu və iqlim müxtəlifliyi kənd təsərrüfatının inkişafı üçün əlverişli şərait yaradır. Qida emalı sektoru milli iqtisadiyyatın vacib tərkib hissəsini təşkil edir və ümumi emal sənayesinin 38 faizini təşkil edir.

Milli iqtisadiyyatda sürətli inkişaf illəri istehlakın güclü inkişafına və qida və içki sektorlarında istehlakçı zövqlərinin dəyişikliyinə yol açıb. MDB-də kənd təsərrüfatı əmtəələrinin aparıcı istehsalçılarından biri olan Azərbaycan idxalı əvəz etmək və ixrac etmək məqsədilə kənd təsərrüfatı və qida sənayesini daha da inkişaf etdirməyə səy göstərir.

Azərbaycan qida sənayesinin konfet istehsalı istiqamətində ən müasir müəssisə kimi yeni bir yol açılıb.

Məlum olduğu kimi, ölkə başçısı İlham Əliyev 2014-cü ili "Sənaye ili" elan edib. Cari ilin "Sənaye ili" elan olunması Azərbaycanın sənayəsinin inkişafına səbəb olub. Bu il Azərbaycanda həqiqətən də genişmiqyaslı sənayeləşmə siyasəti həyata keçirilib, sənayenin inkişafında böyük nailiyyətlər, yeni-yeni uğurlar əldə edilib. Rəqabət qabiliyyətli müasir sənaye sahələrinin yaradılması, sənayenin infrastruktur təminatının yaxşılaşdırılması sahəsində çoxsaylı layihələr icra edilib.

Sənaye məhsulları istehsalının həcmi əvvəlki illərlə müqayisədə xeyli artıb, yüngül sənayedə mühüm irəliləyişlərə nail olunub. Bu baxımdan yüngül sənaye Cənubi Qafqaz regionunda Azərbaycanda olduğu qədər inkişaf etməyib. Çünki 2014-cü il adıçəkilən sahədə, həqiqətən də, dönüş ili oldu. Şirniyyat məhsullarının, biskvit məmulatlarının istehsal həcmi getdikcə genişləndi, keyfiyyəti daha da artırıldı, yerli istehsala daha çox önəm verildi və s.

Əvvəllər Rusiyadan, digər respublikalardan gətirilən şokoladlara, şirniyyat məhsullarına üstünlük versək də, bu məhsullara keyfiyyətinə, tərkibinə görə bir qədər şübhə ilə yanaşırdıq. İndi artıq öz ölkəmizdə "Ulduz" kimi standartlara cavab verən, gigiyenik baxımdan təhlükəsiz şirniyyatlar, çeşidli karamellər istehsal edən fabriklərimiz fəaliyyət göstərir, onlar keyfiyyətli məhsulları ilə daim xidmətimizdədir və heç bir tərəddüd etmədən toy-nişan xonçalarında, mərasim süfrələrində bu məhsullardan yararlanırıq.

Azərbaycan qida sektorunun keçmişinə nəzər salanda bəzi problemlərin olduğu aşkar olunur. Həmin problemlər sırasında qida təhlükəsizliyi ön sırada dayanır.

Qida təhlükəsizliyi ilə bağlı fikir bildirən Azad İstehlakçılar Birliyinin (AİB) sədri Eyyub Hüseynovun sözlərinə görə, ölkədə istehsal olunan və xaricdən gətirilən ərzaq məhsullarının əksər hissəsi tələblərə cavab vermir: "Bunun da səbəbi qida təhlükəsizliyini təmin edən qanunun hələ də qəbul olunmamısıdır. Beynəlxalq təşkilatlar "Ərzaq təhlükəsizliyi" haqqında qanun layihəsi hazırlayaraq hökumətə təqdim ediblər. Təəssüf ki, qida məhsulları istehsalçıları qanunun olmamasından istifadə edərək, azərbaycanlı istehlakçılara həmişə arzuolunan keyfiyyətdə ərzaq məhsulları təqdim etmirlər".

Onun sözlərinə görə, təsadüfi deyil ki, Azərbaycanın Dünya Ticarət Təşkilatına üzv olması ərəfəsində ölkə istehsalı olan cəmi bir neçə məhsul beynəlxalq HASSP keyfiyyət sertifikatını alıb. Bu, qoz, balıq və kürüdür. Digər ərzaq məhsulları isə özünü beynəlxalq bazarda doğrultmaq iqtidarında deyil. E.Hüseynov onu da vurğuladı ki, ölkəyə istənilən ərzaq məhsulu gətirilir və heç kim buna nəzarət etmir: "Respublikada sertifikatların bir qrup məhsula deyil, müvəqqəti müddətə verilməsinin, müstəqil ekspertizanın mövcud olmamasının, məmurların bizneslə məşğul olmasının və bunun sayəsində qanunvericilikdə boşluğun olmasının davam etdiyi müddətdə Azərbaycan istehlakçıları keyfiyyətli məhsulla təmin olunmayacaq."

Qida sektorunda mövcud olan problemlərdən biri də qida zəhərlənmələridir. Təəssüf hissilə qeyd edək ki, bəzi şadlıq evlərində qida zəhərlənmələri problemi yaşanır. Bunun da səbəbi vaxtı ötmüş məhsulların istehlakçılara təqdim olunmasıdır.

Qida zəhərlənmələri həmçinin ev şəraitində hazırlanan pomidor turşularında da müşahidə olunur. Bəzi evdar xanımlar adıçəkilən turşunu hazırlayarkən gigiyenik qaydalara tam riayət etmədiyi üçün zəhərlənmə baş verir. Ekspertlər istehlakçılara ev şəraitində hazırlanan turşu deyil, daha çox marketlərdə satılan hazır məhsul almağı tövsiyə edirlər.

Azərbaycan qida sektorunun bu gününə nəzər salanda bəzi sahələrdə irəliləyişlərin əldə olunmasını müşahidə etmək olar. Xüsusilə də şirniyyat sahəsində. Bu il ərzində şirniyyat məhsulları və biskvit məmulatlarının istehsal həcmi artıb, keyfiyyəti isə artırılıb.

Əvvəllər insanlar Rusiya və digər ölkələrdə istehsal olunan şirniyyat məhsullarına üstünlük verirdilər. Amma indi vəziyyət müsbətə doğru dəyişib. Artıq ölkəmizdə "Ulduz" kimi standartlara cavab verən, gigiyenik baxımdan təhlükəsiz şirniyyatlar, çeşidli karamellər istehsal edən fabrik fəaliyyət göstərir, onlar keyfiyyətli məhsulları ilə daim istehlakçıların xidmətindədir.

Onu da qeyd edək ki, "Ulduz" Şokolad Fabrikinin məhsulları tək Azərbaycan bazarında deyil, dünyanın əksər ölkələrində satılır və sevilir.

"Veysəloğlu" Şirkətlər Qrupunun İctimaiyyətlə əlaqələr şöbəsinin müdiri İlham Məmmədovun sözlərinə görə,

2001-ci ildə "Ulduz" Şokolad Fabrikinin fəaliyyətə başlaması respublikamızın iqtisadiyyatında qənnadı və yeyinti sahəsinin inkişafına güclü təkan verdi: "Fabrikin fəaliyyətə başlaması daxili istehsala, qənnadı və yeyinti sənayesinə yeni keyfiyyət, yeni dad gətirdi. "Ulduz" şokoladlarını müxtəlif çeşidlərdə yerli bazara təqdim etməyə başlayan fabrikin məhsulları tez bir zamanda istehlakçılar tərəfindən sevildi. Məhsullara olan tələbat hər gün artırdı. Fabrik yerli bazara yeni bir ad -"Ulduz" şokoladlarını müxtəlif çeşidlərdə təqdim etməklə öz mövqeyini bir qədər də möhkəmləndirdi. Keyfiyyətli məhsul, zövqləri oxşayan qablaşdırma, sərfəli qiymət, yüksək səviyyədə xidmət müştərilərin sayının sürətlə artmasına səbəb oldu. Fabrik ilk məhsulu olan, tez bir zamanda istehlakçılar tərəfindən sevilərək qəbul edilən "Ulduz" şokoladlarından bugünkü müxtəlif çeşidli məhsullarına qədər böyük inkişaf yolu keçib. "Ulduz" Fabriki yerli bazarla yanaşı, Orta Asiya, Rusiya, Gürcüstan kimi xarici bazarlarda da "Çinar", "Favorit", "Ritm", "Rocky", "Safir", "Mono", "Sweet", "Tango", "Xonça", "Cocoulduz", "Meteorit", "Estella", "Seasons", "Sema", "Wedding" və bir sıra digər məhsulların müxtəlif çeşidləri ilə böyük nüfuz qazanıb. Fabrik 2014-cü ilin əvvəlindən daha iki yeni xəttin - "Draje" və "Karamel" xətlərinin işə salınması ilə öz fəaliyyət sahəsini genişləndirdi. Hər zaman istehlakçılara yüksək keyfiyyətli məhsullar təklif edən fabrikdə bu gün müasir standartlara cavab verən avadanlıqlar quraşdırılıb. Əldə olunan uğurlar kollektivi daha məsuliyyətlə çalışmağa, texnoloji yeniliklərin tətbiqini daim diqqət mərkəzində saxlamağa sövq edir. Bazar iqtisadiyyatı şəraitində fəaliyyət göstərən hər bir müəssisə kimi "Ulduz" Şokolad və Karamel Fabriki də bu gün öz araşdırmalarını davam etdirərək işini günün tələbləri səviyyəsində qurmağa çalışır.

Fabrik inkişaf edərək ölkə hüdudlarından kənarda da daha çox tanınmağa və istehlakçı auditoriyasını genişləndirməyə nail olub. Fabrikin ixrac potensialı daha da artırılaraq Rusiya Federasiyasının Moskva, Sankt-Peterburq, Ufa, Mahaçqala, Kazan, Krasnodar, Rostov, Çelyabinsk, Yekaterinburq, Kalininqrad, Nijnıy Novqorod, Nazran, Qroznıy kimi iri şəhərlərinə, eyni zamanda, Ukrayna, Belarus, Gürcüstan, Latviya, Litva, Estoniya, Qırğızıstan, Türkmənistan, Tacikistan, Monqolustan, İsrail, İraq, Fələstin, Yəmən, Əfqanıstan, BƏƏ və digər ölkələrə Azərbaycan məhsullarının ixracına başlanıb.

Fabrikin müasir anbar infrastrukturuna malik olması onu öz sektorunda qabaqcıl şirkətlərdən birinə çevirib. Bazar iqtisadiyyatının təşəkkül tapdığı bir dövrdə müasir texnologiyaların istehsalata tətbiqi, eləcə də müştəri məmnuniyyəti "Ulduz"un əsas fəaliyyət hədəflərindəndir".

Müsahibimizin dediyinə görə, şirkət daxili bazarda müştərilərə keyfiyyətli satış, xidmət göstərmək niyyətindədir: "Missiyamız Azərbaycan bazarında mövcud olan bütün satış nöqtələrinə yüksək səviyyəli satış xidməti göstərməkdir. Yarandığı ilk gündən uğurlu bir yolda cəsarətli addımlar atan "Ulduz" Fabriki bundan sonra da qarşıya qoyduğu məqsədə doğru inamla gedəcək və Azərbaycan iqtisadiyyatına öz təkrarsız töhfəsini verəcək. Fabrikdə istehsal olunan müxtəlif çeşidli şokolad məhsulları Azərbaycanın bütün bölgələrinə yayılıb və böyük istehlakçı kütləsinin rəğbətini qazanıb. İnkişafdakı dinamikliyi möhkəmləndirmək, ixrac potensialını genişləndirmək məqsədilə beynəlxalq standartların tələblərinə uyğun təkmilləşdirmə siyasəti həyata keçirilir.

Onu da deyim ki, 2014-cü il sentyabrın 15-18-i tarixlərində "Ulduz" Şokolad və Karamel Fabriki daha iki beynəlxalq qida sərgisində iştirak edib. Bunlardan biri Moskvada -"World Food Moscow 2014", digəri isə Tehran şəhərində baş tutub. Həmin festivallarda "Ulduz" Şokolad və Karamel Fabriki keyfiyyətli və müxtəlif çeşidli məhsulları ilə təmsil olundu.

Hər iki sərgi qida ticarəti sahəsində milli brendlərin yayılması və qarşılıqlı biznes əlaqələrinin qurulmasında mühüm rol oynayan əsas beynəlxalq sərgilərdəndir.

Həmçinin, 2013-cü ilin noyabrında fabrik daha bir uğura imza ataraq "Qida təhlükəsizlik platin" fərqlənmə nişanı ilə təltif edilib. Bu, Azad İstehlakçılar Birliyi tərəfindən təsis edilən Azərbaycan İstehlakçılarının Qida Təhlükəsizliyi adlı keyfiyyət nişanıdır. Təqdimetmə mərasimində çıxış edən Birliyin sədri Eyyub Hüseynov bildirib ki, bu nişanı almış mallar dünyanın 120-dən çox ölkəsində, o cümlədən Azərbaycan istehlakçıları arasında təbliğ olunacaq.

Yaxın illərdə fabrikdə yeni məhsulların istehsalı ilə istehsalat sahələrinin genişləndirilməsi nəzərdə tutulur".

Günel CƏLİLOVA

Yazı Azərbaycan Mətbuat Şurası və "Ulduz" Şokolad Fabrikinin "Azərbaycanda qida sənayesinin inkişafı və qənnadı sektoru" mövzusundakı müsabiqəsinə təqdim olunur.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

Tarix: 28.10.2026 / 12:23

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları xarici dövlət borcunu 20 dəfə üstələdi...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...