Azərbaycanda nağd əməliyyatlara limit tətbiqi zərurətə çevrilir

Tarix: 17.11.2014 / 02:20
Bölmə: İqtisadiyyat

Plastik kartların sayı sürətlə artır, nağdsız əməliyyatların səviyyəsi isə çox aşağıdır

Hökumət tərəfindən görülən bütün təşviqedici tədbirlərə baxmayaraq, ölkədə nağdsız ödənişlərdən istifadə səviyyəsi çox aşağıdır. Plastik kartların sayının ölkədə sürətlə artması da bu istiqamətdə istənilən nəticəni vermir. Xüsusən də çoxsaylı pensiyaçı plastik kartlarının olmasına baxmayaraq, təqaüdçülərin nağd ödənişlərə üstünlük verməsi artıq rəsmi dairələrdə narahatlıqla qarşılanır.

Azərbaycan Beynəlxalq Bankı İdarə Heyətinin sədri Cahangir Hacıyev də bu xüsusda bildirib ki, rəhbərlik etdiyi qurum bankomatların qarşısında uzun növbələrin yaranmasını bankomatların sayının az olması ilə deyil, pensiyaçıların kartlardan az istifadə etməsi ilə əlaqələndirir. Onun sözlərinə görə, pensiyaçılar və müştərilər hələ də kartlara bankomatdan pul çıxarmaq vasitəsi kimi baxır: "Ehtiyac olduqca bankomatların sayını artırırıq. Artırmağa da hazırıq. Pensiyaçıların və bizim başqa müştərilərimizin bankomatların qarşısında növbə yaratmasının səbəbləri başqadır. Bu, kartlardan tam şəkildə istifadə olunmaması ilə bağlıdır. Biz kartlarla bağlı müxtəlif məhsullar təqdim edirik, amma insanların əksəriyyəti, bu məhsullardan istifadə etmək yerinə, kartlara bankomatlardan nağd vəsaitin çıxarılması vasitəsi kimi baxır. Bu çox yanlış yanaşmadır, müştəriləri kartlardan geniş şəkildə istifadə etməyə çağırırıq".

Bir neçə gün öncə isə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun sədri Elman Mehdiyev də bu problemə toxunmuşdu. Onun dediyinə görə, problemin kökü ondadır ki, pensiyaçıların bankomatdan istifadə məsələsinə yanaşması, xüsusilə pensiya məbləğlərinin maliyyələşmə günündə dərhal bankomatdan çıxarması uzun növbələrə səbəb olur. E.Mehdiyevin sözlərinə görə, bir bankomat bir ay ərzində 2-3 gün işləyir. Bankomatların bir aylıq yükünün 2-3 gün ərzində istifadəsi bu cür hallara gətirib çıxarır. Bu 2-3 gün ərzində də bankomatların inkassasiya olunması və növbələrin azaldılması problemə çevrilir. Fond sədri bildirib ki, bu məsələnin həlli yolunu pos-terminal şəbəkəsinin genişləndirilməsində və pos-terminallardan istifadəni təşviq etməkdə görürlər. E.Mehdiyev qeyd edib ki, problemlərdən biri əhalinin plastik kartlardan istifadəyə düzgün yanaşmamasıdır. Əhali plastik kartları maliyyə vəsaitlərinin nağdlaşdırılması üçün istifadə edir. Amma plastik kartlar vasitəsilə müxtəlif ödənişlər həyata keçirmək, kommunal xidmətləri ödəmək olar: "Biz də pensiyaçılara verdiyimiz kartları dəyişib çoxfunksiyalı kartlarla əvəz edirik. Artıq pensiyaçılar həmin kartlar vasitəsilə müxtəlif ödənişlər həyata keçirə bilər".

Ekspertlər isə bildirir ki, plastik kartlardan istifadənin genişləndirilməsi üçün xarici təcrübədən yararlanmaq vacibdir. Eyni zamanda, burada vergi məsələsinə də xüsusi diqqət yetirmək lazımdır. Məsələ ondadır ki, ticarət mərkəzlərində sahibkarlar sadələşdirilmiş vergi üzrə dövriyyənin 4 faizinə bərabər vergi ödəyir. Pos-terminallardan istifadə etdikdə isə xərclər orta hesabla 1 faiz artır. Bu onunla bağlıdır ki, ticarət obyekti pos-terminala xidmət göstərən təşkilata, yəni banka 1 faiz əlavə vəsait ödəyir. Yəni pos-terminalla işləyən sahibkarın xərci bir qədər artır. Bu səbəbdən fikirlər səslənir ki, pos-terminallarla aparılan əməliyyat zamanı sadələşdirilmiş vergi dərəcəsini 4 faizdən 2 faizə endirmək olar. Belə olan halda iş adamları pos-terminallardan istifadəyə meylli olar. Həmçinin, limit təcrübəsindən istifadə də zəruri sayılır. Məsələn, Avropa ölkələrindən Fransada hüquqi şəxslər arasında bir əqd üzrə nağd qaydada aparılan hesablaşmanın məbləği 1300 ABŞ dollarından çox olduqda artıq məbləğin 5 faizi həcmində cərimə tətbiq edilir. Bolqarıstanda nağd qaydada aparılan ödənişlərin maksimal məbləği 3,3 min ABŞ dollarından çox olduqda fiziki şəxslər artıq ödənilmiş məbləğin 25 faizi, hüquqi şəxslər isə 50 faizi həcmində cərimə olunur. Bu təcrübənin artıq ölkəmizdə də tətbiqi zəurərətə çevrilir.

Əslində, ticarət dövriyyəsində nağdsız hesablaşmaların artması Azərbaycan dövlətçiliyi və əhali üçün çox əlverişlidir. Birincisi, pos-terminalların quraşdırılmasının xüsusilə də neftdən kənar bölmə üzrə vergi ödənişlərinin artmasına səbəb olacağı ehtimal edilir. Çünki pos-terminallar vasitəsilə ödəniş bank vasitəsilə gerçəkləşdirilir və ticarət nöqtəsi bu cür fəaliyyəti heç cür gizlədə bilməz. Bu, istehlakçılar üçün xüsusilə əlverişlidir, çünki alıcını kağız pulların yaratdığı problemlərdən azad edir. Yəni müştərinin üzərində daşıdığı kağız pulun təhlükəsizliyi, ona qaytarılan qalıq pulun saxta olub-olmaması ilə bağlı qayğıları aradan qalxır. Lakin bütün bunlara rəğmən, ölkəmizdə nağd ödəniş problemi hələ də tam həllini tapmayıb.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

Tarix: 28.10.2026 / 12:23

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları xarici dövlət borcunu 20 dəfə üstələdi...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...