Rublla yanaşı, avro da Azərbaycana problem yaratmağa başlayır

Tarix: 14.11.2014 / 07:52
Bölmə: İqtisadiyyat

Məlum olduğu kimi, Rusiya rublunun ucuzlaşması Azərbaycana da təsir göstərir. Xatırladaq ki, Rusiyanın Mərkəzi Bankı noyabrın 10-dan rublun məzənnəsini tənzimləmək kursundan imtina edib.
Mərkəzi Bankdan bildirilib ki, bazarda rubla olan təzyiqi azaltmaq üçün banklara rublla təmin edilən likvidlik məhdudlaşdırıla və yenidən maliyyələşmənin həcmi azaldıla bilər. Bütün bunlara rəğmən, Rusiya iqtisadiyyatının tənəzzülə getdiyi göz qabağındadır. Milyardlarla dollar həcmində kapital ölkədən çıxarılır, kreditlər bahalaşır, vergi dərəcələri artırılır və hətta yenisi tətbiq edilir, səhmlər ucuzlaşır. Xarici kapital son 10 ildə ən aşağı həddə düşüb. O da sirr deyil ki, rus rublunun dəyərsizləşməsi Rusiyaya işləməyə getmiş soydaşlarımızın gəlirlərinin azalmasında özünü göstərir. Daha bir zərər Neft Fondunun Rusiyadakı aktivlərində yaranır. Rublun ucuzlaşması Azərbaycanın ixrac potensialını da zəiflədir.
Hazırda diqqət çəkən məqam eyni problemlərin avro ilə də bağlı olaraq özünü göstərməsidir. Belə ki, avro da sürətlə dəyər itirir və bu hal ölkəmizdə də özünü göstərir. Cari ilin əvvəlindən keçən dövr ərzində avro manat qarşısında 7,5% ucuzlaşıb. Bu ilin ilk günündə bir avro 1,07 manata bərabər olub. Hazırda isə bu göstərici 0,99 manata qədər düşüb və avronun daha çox dəyər itirməsi gözlənir. Rubl kimi, avronun da milli valyutamıza nisbətən dəyərdən düşməsi ilk növbədə xarici ticarət dövriyyəsinə təsir edir. Avronun ucuzlaşması Avropa dövlətlərinə satılan məhsulların azalmasına gətirib çıxaracaq. Eyni zamanda, ixrac əməliyyatlarında əldə olunan real gəlirin həcmi azalacaq. Bu ilin əvvəlindən manatın məzənnəsinin avro qarşısında 7,5% bahalanması Avropaya satdığımız məhsullardan əldə etdiyimiz qazancın da eyni səviyyədə aşağı düşməsi deməkdir. Hesab olunur ki, avrozona üzləşdiyi böhrandan çıxış yolunu tapmayana qədər bu proses öz təsirini birbaşa avronun məzənnəsində göstərəcək. Hazırda avrozonada ayrı-ayrı ölkələrdə artıq iqtisadi tənəzzül müşahidə olunur. Beynəlxalq Maliyyə İnstitutunun keçmiş sədri Çarlz Dallar da Avropada vəziyyətin getdikcə pisləşdiyini bildirir. Yuxarıda qeyd olunduğu kimi, avronun milli valyutamıza nisbətən dəyərdən düşməsi, ilk növbədə, xarici ticarət dövriyyəsinə təsir edəcək. Söhbət ondan gedir ki, avronun ucuzlaşması Avropa dövlətlərinə satılan məhsulların azalmasına gətirib çıxaracaq. Eyni zamanda, ixrac əməliyyatlarında əldə olunan real gəlirin həcmi azalacaq. Manatın avroya nisbətən möhkəmlənməsi ixrac imkanlarını zəiflətdiyi kimi, Avropa ölkələrindən gətirilən məhsulların artmasına da səbəb olur və bu da yerli istehsala mənfi təsir göstərir. Avronun ucuzlaşması, eyni zamanda, ölkəmizin rəsmi valyuta ehtiyatlarına da təsir edir. Xüsusən də Neft Fondunda avro ilə saxlanan vəsaitlər sürətlə dəyər itirir. Məzənnə dəyişikliyinin vəsaitlərə təsiri 2014-cü ilin ilk 3 rübü ərzində özünü qabarıq göstərib. Belə ki, Fondun valyuta məzənnələrinin dəyişməsindən yaranan fərqlə bağlı büdcədənkənar xərcləri 966,4 milyon manata bərabər olub. Mütəxəssislər böhranın Azərbaycana təsirini neft prizmasından da izah edir. Belə ki, avrozonanın neftin dünya bazarında qiymətinin müəyyənləşməsində böyük təsirləri var. Çünki Avropa Birliyi dünya bazarında ikinci ən böyük neft alıcısıdır. Lakin neftin ucuzlaşması bura satılan "qara qızıl"dan daha az gəlir əldə edilməsinə səbəb olur. Qarşıdakı dövr ərzində isə Avropada iqtisadi vəziyyətin yaxşılaşması sual altındadır.
Bunun əsas səbəblərindən biri də Avropa və Rusiya arasında yaşanan gərginlikdir. Belə bir vaxtda Rusiya prezidenti Vladimir Putinin məsləhətçisi Sergey Qlazyev, yeni sanksiyalar tətbiq edəcəyi təqdirdə, Avropa Birliyinin 1 triyon avro itirəcəyini bildirib. O, Almaniyanın itkilərinin 200 milyon avroya çatacağını vurğulayıb: "Baltikyanı ölkələr isə ümumiyyətlə müflis olacaq. Sual olunur, görəsən bu sanksiyalardan daha çox hansı tərəf zərər çəkəcək? ABŞ İrana tətbiq etdirdiyi kimi, qlobal maliyyə şəbəkəsindən kənarlaşdırılması sanksiyasını Rusiyaya şamil etdirərsə, bu zaman Avropa Birliyinə üzv dövlətlərin itkiləri 1 trilyon dollara çatacaq". Qlazyev hesab edib ki, Avropa maliyyə sistemi qeyri-stabil vəziyyətə çatarsa, geosiyasi vəziyyət müharibə həddinə qədəm qoyacaq. Xatırladaq ki, Krımın ilhaqından sonra Avropa Birliyi və ABŞ Rusiyaya qarşı müəyyən sanksiyalara start verib. Yeni sanksiyların da tətbiqi gözlənir. Bu isə Rusiyanın durumunun daha da ağırlaşması deməkdir. Ekspertlər bildirir ki, rublun məzənnəsinin sürətlə düşməsi, Rusiyadan investisiyaların çıxması və ölkənin valyuta ehtiyatlarının sürətli şəkildə əriməsi vəziyyəti daha da pisləşdirir.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

Tarix: 28.10.2026 / 12:23

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları xarici dövlət borcunu 20 dəfə üstələdi...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...