Vətəndaşların banklara etibarı ciddi tənəzzüldə...

Tarix: 14.11.2014 / 07:34
Bölmə: İqtisadiyyat

Cari ilin sonuna kimi bir neçə bankın fəaliyyətini dayandıracağına dair yayılan məlumatlar və rəsmi səviyyədə də bunun etiraf olunması banklara yatırılan əmanətlərə də təsirsiz ötüşmür.
Söhbət əhalinin banklara əvvəlki dövrlərlə müqayisədə daha az əmanət yatırmasından gedir. İndi ölkə vətəndaşları banklara, belə demək mümkünsə, daha az etibar edir. Bütün bunlar isə bankların gəlirlərinin həcminə təsirsiz ötüşmür. Bankların bu məqam üzündən də gəlirlərinin azalması getdikcə daha açıq şəkildə müşahidə olunur. Xüsusən də belə vəziyyət zərərlə işləyən banklara daha sərt formada təsir göstərir.
Yeri gəlmişkən qeyd edək ki, cari ilin 9 ayında 6 bank zərərlə işləyib. Onların ümumi zərəri 31,33 milyon manat olub. Bu da ilin əvvəli ilə müqayisədə artım deməkdir. Belə ki, ilin əvvəlində bank sisteminin cəmi zərəri 26,43 milyon manat təşkil edib. İndiki vəziyyətdə banklara daha az etibar edilməsi onların gəlirlərinə mənfi təsir göstərdiyindən, bu hal onların nizamnamə kapitalının formalaşmasında da problem kimi çıxış edir. Elə bu səbəbdəndir ki, rəsmi səviyyədə bir neçə bankın fəaliyyətini dayandıracağına dair son dövrlərdə verilən açıqlamaların sayı artıb. Mərkəzi Bankın sədr müavini Xaqani Abdullayev bildirib ki, ən mümkün hal məcmu kapital tələbini yerinə yetirə bilməyən bankların bank olmayan kredit təşkilatına (BOKT) çevrilməsidir: "Bu günədək məcmu kapital tələbini yerinə yetirə bilməyən 5-6 bankla bağlı bunu deyə bilərəm ki, onların bəziləri kapitalını artırmağa səy göstərir".
Daha əvvəl Mərkəzi Bankın baş direktoru Rəşad Orucov da bildirmişdi ki, bir neçə bank kapitalla bağlı tələbi yerinə yetirə bilməcəyək. Lakin o qeyd etmişdi ki, həmin bankların bazarı tərk etməsi nə əhali, nə də kreditorlar üçün bir əhəmiyyət kəsb edir. Rəşad Orucov da bildirmişdi ki, həmin banklar yalnız birləşməklə bazarda qala bilər. Bunun ardınca Mərkəzi Bankın İdarə Heyətinin sədri Elman Rüstəmov da etiraf etdi ki, Azərbaycanda 5-6 bankın məcmu kapitalla bağlı problemi var. Onun sözlərinə görə, bunlardan 2-si xarici kapitallı, qalanları isə yerli kapitallı banklardır. O, sözügedən banklarla fərdi qaydada iş aparılacağını və onların fəaliyyətinin bundan sonrakı strategiyasının müəyyən ediləcəyini bildirib.
Beləliklə, proqnozlar göstərir ki, 5-6 bank nizamnamə kapitalı ilə bağlı məsələni həll edə bilməyəcək. Aydındır ki, həmin banklardakı sığortalanan əmanətlərin qaytarılmasında problem olmayacaq. Yəni sığortalanan əmanətlər qaytarılacaq. Qalan əmanətlərin qaytarılması isə bankın maliyyə vəziyyətindən asılı olacaq. Lakin yuxarıda qeyd olunduğu kimi, bu istiqamətdə proseslər əhalinin banklara yatırdığı əmanətlərin taleyinə də təsir göstərir. Bunun nəticəsidir ki, bir sıra vətəndaşlar bəzi bankların bağlanacağından ehtiyat edərək vəsaitlərini banklardan çıxarıb digər istiqamətə yönəldir. Əhalinin banklardan əmanətlərini geri götürməsində sığorta dərəcələri də az rol oynamır. Xatırladaq ki, Azərbaycan Əmanətlərin Sığortalanması Fondunda (AƏSF), mövcud qaydalara görə, banklara qoyulan pulların AƏSF tərəfindən sığortalanması üçün əmanətin məbləği 30 min manatdan, illik faiz dərəcəsi isə 9%-dən artıq olmamalıdır. Ekspertlər isə məbləğin artırılmasını vacib sayır. Ekspertlərə görə, sığortalanan əmanətlərin məbləğinin artırılması ilə dövlət vətəndaşı əlavə prolemlərdən xilas edə bilər.
Sığortalanan əmanətlərin məbləğinin artırılmasının büdcəyə hər hansı risqlər gətirməyəcəyini deyən ekspertlər bunun Əmanətlərin Sığortalanması Fondu ilə bağlı məsələ olduğunu qeyd edir. Sığorta olunan əmanətlərin yuxarı həddi müxtəlif ölkələrdə fərqlidir. Məsələn, Avropa, Amerika kimi ölkələrdə bu yüksəkdir - Amerikada 250 min dollar, Avropa Birliyinə daxil olan ölkələrdə bu məbləğ qurumun xüsusi qərarı əsasında 100 min avro müəyyən edilib. Əksər ölkələrdə sığortalanma faizə görə yox, məbləğə görə edilir. Hansı faizlə olur-olsun əmanət yatırılır, hökumət isə müəyyənləşdirilən məbləğdə kompensasiya vermək öhdəliyi götürür. Ölkəmizdə isə, ekspertlərə görə, əmanətlərin sığortalanan hissəsi 50 min və daha çox olsa, bu zaman əmanətçilərin sayında artım olacaq.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

Tarix: 28.10.2026 / 12:23

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları xarici dövlət borcunu 20 dəfə üstələdi...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...