Azərbaycanın bank sistemindəki qeyri-müəyyənlik dekabrın ortalarınadək davam edəcək

Tarix: 12.11.2014 / 02:36
Bölmə: İqtisadiyyat

Cari ilin sonuna kimi bir neçə bankın fəaliyyətini dayandıracağı artıq rəsmi səviyyədə də etiraf olunub. Xatırladaq ki, elə bu günlərdə Mərkəzi Bankın sədri Elman Rüstəmov bildirib ki, ölkədə 5-6 bankın AMB-nin kapitala olan tələbini yerinə yetirməyəcəyi proqnozu var. Bununla belə, E.Rüstəmov bu bankların aktivlərinin ümumi bank aktivlərinin 1%-i ətrafında olduğunu söyləyib.
E.Rüstəmov bildirib ki, kapital tələbini yerinə yetirməyən banklardan ikisi xarici kapitallı bankdır: "Ümid edirik, xarici kapitallı banklar bir tədbir görəcəklər, hazırda onlarla danışıqlarımız gedir. Bir daha deyirəm, bu banklar çox zəif banklardır. Kapital tələbini yerinə yetirə bilməyən banklarla fərdi şəkildə rəftar olunacaq. Biz onlarla müxtəlif ssenariləri müzakirə edirik".
Məsələyə növbəti dəfə münasibət bildirən Mərkəzi Bankın sədr müavini Xaqani Abdullayev isə hesab edir ki, ən mümkün hal məcmu kapital tələbini yerinə yetirə bilməyən bankların bank olmayan kredit təşkilatına (BOKT) çevrilməsidir. Bu da hamısının deyil, bir neçə bankın". Xaqani Abdullayev qeyd edib ki, bank aktivlərinin 99%-nə malik banklar kapital tələbini tam yerinə yetirib: "Bu günədək məcmu kapital tələbini yerinə yetirə bilməyən 5-6 bankla bağlı bunu deyə bilərəm ki, onların bəziləri kapitalını artırmağa səy göstərir. Dekabrın ortalarına kimi vəziyyət tam aydın olacaq". Xatırladaq ki, 2015-ci il yanvarın 1-nə qədər kommersiya bankları məcmu kapitalın həcmini 50 milyon manata çatdırmalıdır. Lakin bank sektorunda vəziyyətin təhlili onların da hamısının bu tələbi yerinə yetirmək iqtidarında olmadığını üzə çıxarır.
İndiki şəraitdə belə bankların BOKT-a çevrilməsi məqbul sayılır və bunun üçün hüquqi baza da hazırlanıb. Xatırladaq ki, bu günlərdə Mərkəzi Bank "Bankların yenidən təşkili Qaydaları"nı təsdiqləyib. Qaydalar bankların bir-biri ilə birləşməsini, başqa banklara qoşulmasını, eləcə də bank kimi fəaliyyətini dayandırıb bank olmayan kredit təşkilatına çevrilməsini nəzərdə tutur. Bankın BOKT-a çevrilməsi 3 ay ərzində həyata keçirilməlidir. Sənədə görə, bankın BOKT-a çevrilməsi üçün keçid dövrünə 6 ayadək vaxt ayrılır. Ekspertlər bildirir ki, birləşmək istəməyən bankların, məhz müflis olmaqdansa, bank olmayan kredit təşkilatı kimi fəaliyyət göstərməsi daha məqsədəuyğundur. Bu onlara imkan verəcək ki, hüquqi subyekt kimi fəaliyyət göstərsinlər. Onu da qeyd edək ki, Mərkəzi Bankın məcmu kapitalla bağlı tələbinin arxasında, bank sektorunun gücləndirilməsi ilə yanaşı, bankların sayının azaldılması məqsədi dayanır. Lakin hazırda bazarda fəaliyyət göstərən BOKT-lar bankların fəaliyyətini dayandıraraq onlar kimi bazarda işlərini davam etdirməsindən narahatdır. Çünki son dövrlərdə bank olmayan kredit təşkilatları onsuz da pərakəndə bankçılıq üzrə ixtisaslaşmış bankların biznes kreditləri verməyi artırmalarından narahatlıq keçirirdi. Hətta iddia olunurdu ki, kommersiya bankları mikrokreditlər bazarına daxil olmalarını daha aqressiv şəkildə davam etdirsələr, bank olmayan kredit təşkilatları çətinliklərlə üzləşəcək. Çünki bu şəraitdə bazarda iştirakçıların sayı artır. Eyni zamanda o da vurğulanırdı ki, bankların mikrokreditlər verməsi müştərilərin yüklənməsinin artmasına gətirib çıxaracaq. Qeyd olunurdu ki, kommersiya bankları daha yüksək məbləğdə kreditlər təklif edərək birbaşa bu təşkilatların müştərilərini əllərindən alır. İndi fəaliyyətlərini BOKT şəklində davam etdirməsi gözlənilən banklar bazarda indiyə qədər fəaliyyət göstərən bank olmayan kredit təşkilatları üçün ciddi rəqib ola bilər. Bu isə indiyə qədər bazarda fəaliyyət göstərən BOKT-ların marağı ilə ziddiyyət təşkil edir. Halbuki, bu vaxta qədər tamam əks proses müşahidə olunurdu. Belə ki, bank kreditlərində sərt məhdudiyyətlərin tətbiqi fonunda bank olmayan kredit təşkilatlarının fəaliyyətinin genişlənməsi müşahidə olunurdu. Bank olmayan kredit təşkilatlarının fəaliyyəti genişləndikcə bankların gəlirlilik səviyyəsi azalırdı. Lakin cari ilin sonuna kimi Mərkəzi Bankın tələbi ilə yerli kommersiya bankları nizamnamə kapitalını indiki ilə müqayisədə 5 dəfə artırmalıdır. Hazırda sözügedən kapitala bağlı tələb 10 milyon manatdırsa, gələn ilin əvvəlindən etibarən 5 dəfə artaraq 50 milyona çatmalıdır. Bankların hamısının bu tələbi ödəyə bilməyəcəyi əvvəldən məlum idi. Yaranmış durumda bir sıra bankların məhz bank olmayan kredit təşkilatına çevrilməsi gözəlniləndir ki, elə Mərkəzi Bank da bunda maraqlıdır. Lakin bu şəraitdə onlar digərləri ilə müqayisədə daha böyük kapitala malik BOKT kimi fəaliyyətə başlayacaq və bu, rəqiblərin daha asan şəkildə sıradan çıxarılması deməkdir. Elə indi fəaliyyət göstərən BOKT-lar da məhz bundan narahatdır.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

Tarix: 28.10.2026 / 12:23

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları xarici dövlət borcunu 20 dəfə üstələdi...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...