Azərbaycan taxıl idxalında yeni vəziyyətlə üzləşir

Tarix: 05.11.2014 / 07:21
Bölmə: İqtisadiyyat

Məlum olduğu kimi, Azərbaycan taxıla olan ehtiyacanın bir hissəsini idxal hesabına ödəyir. Cari il ərzində yaşanan quraqlıq isə taxıl istehsalında ciddi problemlər yaradıb. Nəticədə ölkəmiz ehtiyacını tam ödəmək üçün daha çox taxıl idxal etmək məcburiyyətindədir. Bu vaxta qədər Azərbaycan Qazaxıstan, Ukrayna, Rusiya və qismən də Belarusdan taxıl alıb.
Hadisələrin real gedişi isə bu ölkələrdən sərfəli qiymətlərlə taxıl alışında ciddi problem yaranmaqda olduğunu göstərir.
Düzdür, rəsmi dairələr hansısa narahatlığa əsas görmür və qeyd olunur ki, Azərbaycana buğda idxalı hökumətin tam nəzarəti altındadır. Həmçinin bildirilir ki, idxalın yarıdan çoxu dövlətin hesabına maliyyələşdirilir. Bu arada onu da xatırladaq ki, bu il üçün Taxıl Fondunun dövlət ehtiyatı həcmi 750 min ton, illik idxalı 1,4 milyon ton müəyyən edilib. Yuxarıda qeyd olunduğu kimi, cari ildə və növbəti il ərzində taxıl idxalı daha baha başa gələ bilər. Məsələn, Qazaxıstanda inflyasiyaya görə taxılın da istehsal qiyməti artmaqdadır. Bu ölkədə ilin əvvəlindən qiymətlər 6,3% artıb. Bununla yanaşı, ərzaq məhsullarının qiyməti 6,1%, qeyri-ərzaq məhsullarının qiyməti 7,3%, xidmətlərin qiyməti isə 5,6% bahalaşıb. Bütün bunlar qazax taxılının bahalaşmasına rəvac verir. Deməli, ölkəmiz bundan sonra Qazaxıstandan taxılı daha yüksək qiymətə almalı olacaq. Rusiya isə taxılı daha çox daxili ehtiyaclarının ödənilməsinə sərf etmək niyyətindədir. Bu vəziy yətdə Azərbaycan taxılı digər ölkələrdən daha baha qiymətə ala bilər.
Yuxarıda qeyd olunduğu kimi, hava şəraiti üzündən ölkəmizin öz daxilində də taxıl istehsalı az olub. Xatırladaq ki, bu mövsümdəki iqlim şərtləri taxıl məhsullarının istehsalı baxımından son dövrlərin ən əlverişsiz ili olub. Belə ki, mövsüm dövründə havaların quraq keçməsi nəticəsində, xüsusilə dəmyə ərazilərdəki taxıl sahələrinin bir hissəsində məhsuldarlıq çox aşağı olub. Digər tərəfdən, yerli istehsal buğdadan çörək və digər un məmulatlarının hazırlanmasında az istifadə edilir. Ölkədə mövcud ehtiyacı təmin edəcək qədər buğda istehsal olunsa da, bu məhsulun yalnız 30 faizi çörək istehsalında istifadə olunur. Qeyd edək ki, ölkəmizdə istehsal edilən taxılın yarıya qədəri yalnız heyvan yemi üçün istifadə olunur. Daha çox taxıl isə sənaye ehtiyaclarına yönəldilir. Onu da qeyd edək ki, ölkədə yaradılan taxıl ehtiyatının həcmi ildən-ilə artırılır. Məsələn, 2013-cü ildə 1,623 milyon ton və ya 2012-ci ilə nisbətən 210 min tondan artıq taxıl qalığı yaradılıb. Taxıl ehtiyatlarının 74 faizindən çoxu buğda ehtiyatlarından ibarətdir. Ötən il buğda ehtiyatlarının 1,845 milyon tonu yerli istehsal, 1,451 milyon tonu idxal hesabına yaradılıb. Cari ildə isə bu göstəricinin daha artıq olması gözlənir. Lakin hesab edilir ki, burada əsas diqqət keyfiyyətli yerli istehsala yönəldilməlidir. Əks halda dünya bazarlarında baş verənlər Azərbaycana təsir göstərməkdə davam edəcək.
Hazırda problem yaradan məqam, qeyd olunduğu kimi, idxalda yarana biləcək çətinlik və qiymət artımı ilə bağlıdır. Bununla bağlı bəzi mütəxəssislər həyəcan təbili çalsa da, dövlət qurumları vəziyyətin nəzarətdə olduğunu bildirir. Qeyd olunur ki, taxılla bağlı ölkədə problem yaşanmayacaq.
Ekspertlər isə xatırladır ki, dünya bazarında buğdanın qiymətinda sabitlik mövcud deyil. Bu səbəbdən Azərbaycan taxıl alınmasına daha çox vəsait sərf edə bilər. Bu fonda o da vurğulanır ki, həmin maliyyə vəsaiti fermerlərimiz üçün xərclənsə daha yüksək nəticələr əldə oluna bilər. İndilikdə isə, hökumətin müdaxiləsi olmasa, idxal taxılına görə Azərbaycanda bu məhsulun qiyməti arta bilər. Bu isə çörək və digər un məmulatlarının da qiymətində özünü göstərəcək. Lakin gözlənir ki, hökumətin müdaxiləsi ilə un və un məhsullarını qiyməti sabit qalsın. Bundan başqa, hökumət fermerlərə yardımı da davam etdirir. Xatırladaq ki, ölkə başçısının 2007-ci ildə imzaladığı sərəncama əsasən, kənd təsərrüfatı məhsulları istehsalçılarına ildə bir dəfə əkdikləri hər hektar sahəyə görə 40 manat yanacaq və mühərrik yağı xərci verilir. Taxıl istehsalçıları isə hər hektara görə 80 manat həcmində əvəzsiz yardım alırlar. Sadəcə, yuxarıda qeyd olunduğu kimi, yerli istehsal keyfiyyət sarıdan əziyyət çəkir. Bu səbəbdən yerli istehsaldan əldə olunan buğdanın keyfiyyəti həddindən çox aşağı olduğundan, bu məhsul əhalinin çərək təminatını ödəyə bilmir. Elə ona görə də hökumət əhalinin çörəyə olan tələbatını ödəmək üçün xaricdən keyfiyyətli buğda idxal etmək məcburiyyətindədir.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

Tarix: 28.10.2026 / 12:23

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları xarici dövlət borcunu 20 dəfə üstələdi...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...