Firəngiz Əlizadə: “Əlimizdəki faktlar da bizə imkan verir ki, “Çırpınırdı Qara dəniz” əsərini erməni musiqisi kimi təqdim edən ermənilərə qarşı məhkəmə iddiası qaldıraq və onların yüksək məbləğdə cərimələnməsinə nail olaq”
“Əqli Mülkiyyət Agentliyi bu istiqamətdə fəaliyyət göstərən beynəlxalq qurumlara müraciət etməlidir və ermənilərin cəzalandırılmasına... ”
Azərbaycan mədəniyyətinə, musiqisinə erməni təcavüzü davam edir. Bir sıra xalq, bəstəkar mahnılarımızı, rəqslərimizi “erməniləşdirmək”dən usanmayıb indi də bütün türk dünyasının himninə çevrilən “Çırpınırdı Qara dəniz” mahnısına əl uzadırlar. Özü də, onların bu əsərlə bağlı iddiaları yeni deyil. Əvvəlki dövrlərdə qeyd edirdilər ki, “Çırpınırdı Qara dəniz” mahnısının sözləri Sayat Novaya məxsusdur, onlar bu əsəri “Kamança” adı ilə təqdim edirdilər. Son zamanlar isə iddia edirlər ki, bu mahnı “Daşnakstyun” Partiyasının “himn”idir.
Bu mahnıya qulaq asan istənilən şəxs aydın hiss edir ki, mahnının ermənilərlə yaxından uzaqdan heç bir əlaqəsi yoxdur.
Yeri gəlmişkən, “Çırpınırdı Qara dəniz” mahnısı Azərbaycanda və Türkiyədə çox populyardır və bu əsər dinləyicilərə vətənpərlik ruhu aşılayır.
Məlum olduğu kimi mahnının mətni Azərbaycanın görkəmli şairi Əhməd Cavada məxsusdur. Bildirək ki, Ə.Cavad “Çırpınırdı Qara dəniz” şeirini 1914-cü ildə Gəncədə yazıb. Bundan 4 il sonra isə 1918-ci ildə bu dahi Azərbaycan bəstəkarı Üzeyir Hacıbəyov bu şeirə musiqi bəstələyib. Məlumatlara görə, həmin dövrdə Üzeyir bəy bu mahnını Nuru Paşanın rəhbərliyi ilə Qafqaz İslam Ordusunun Azərbaycandakı qəhrəmanlıqlarına ithaf edib.
Onu da vurğulayaq ki, “Çırpınırdı Qara dəniz” şeiri 1919-cu ildə Əhməd Cavadın ikinci şer kitabı olan “Dalğa”da da dərc olunub. Bu mahnı Azərbaycanda iki ifaçının ifasında daha populyardır. Bunlardan biri Azərin, o biri isə Şəmistan Əlizamanlıdır.
Erməni plagiatlığına məruz qalan “Çırpınırdı Qara dəniz” manhısını Sayat Novanın (məlumdur ki, Sayat Nəva Azərbaycan şairidir və Tiflisdə yazıb yaratdığı üçün o da ermənilər tərəfindən erməni şairi kimi təqdim edilir) əsəri kimi (?) “Kamança” adıyla təqdim edilir, eyni zamanda da bunun “Daşnakstyun” Partiyasınının “himni” olduğunu iddia edən ermənilərin bu davranışlarına dünyanın müəllif hüquqları və əqli mülkiyyətlə bağlı qurumları reaksiya vermir.
Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqının sədri, xalq artisti Firəngiz Əlizadə Bakı-Xəbər.som-a bildirdi ki, ermənilərin bu mahnıya qarşı pıagiatlığı cavabsız qalmalı deyil. O, hesab edir ki, həm “Çırpınırdı Qara dəniz” əsəri, həm də indiyə qədər ermənilər tərəfindən mənimsənilən digər musiqi örnəklərimizlə əlaqədar olaraq beynəlxalq miqyasda işlər görməliyik. O, vurğuladı ki, bu sahədə əsas işi Əqli Mülkiyyət Agentliyi görməlidir. Hazırda Agentliyin bu istiqamətdə işlər görməli olduğunu deyən F.Əlizadə “bilsiz, ilk dəfə deyil ki, ermənilər bizim əqli mülkiyyət örnəklərimizi oğurlayırlar. İndiyə qədər xeyli sayda musiqi əsərləri, rəqslər və digər nümunlər erməni plagiatlığına məruz qalıb. Biz də hər dəfə yığışırıq, müzakirə edirik, plagiatlıq hallarına qarşı öz etirazımızı bildiririk və bununla da işimizi bitmiş hesab edirik. Bu dəfə belə olmamalıdır. Gələn həftə İctimai Televiziyada bu məsələ ilə bağlı dəyirmi masa təşkil olunacaq və biz həmin verilişdə bu məsələni müzakirə edəcəyik. Bu işi belə qoymaq olmaz. Ermənilərin plagiat əməllərinə qarşı sərt sanksiyaların qəbul edilməsinə nail olmalıyıq. “Çırpınırdı Qara dəniz” əsərinə əl uzadan erməniləri birdəfəlik susdurmaq üçün müxtəlif tədbirlər görülməlidir. Əqli Mülkiyyət Agentliyi bu istiqamətdə fəaliyyət göstərən beynəlxalq qurumlara müraciət etməlidir və ermənilərin cəzalandırılmasına nail olmalıdır. Haqlı tərəf bizik və bu əsərin bizə aid olmasını sübut edən saysız dəlil və faktlarımız var. Biz beynəlxalq qurumlara rəsmi müraciət etməliyik ki, ermənilər bizim bu qədər musiqi əsərlərimizə qarşı plagiatlıq edib. “Çırpınırdı Qara dəniz” mahnısını erməniləşdirməyə cəhd göstərdiklərinə, mahnının gah Sayat Novaya aid olduğunu, gah da “Daşnakstyun”un “himn”i olduğunu bildirməklə beynəlxalq ictimiayyəti çaşdıran ermənilərə qarşı ən azı 1 milyon dollar cərimə davası açılmalıdır. Onlar cərimələnməlidilər ki, bəlkə bir də Azərbaycan bəstəkarlarının əsərlərini mənimsəməyə cəhd göstərməsinlər”-deyə bildirdi.
O, həmçinin qeyd etdi ki, bu mahnının Azərbaycana mənsub olması ilə bağlı Türkiyədə çəkilən filmlərdə də saysız faktlar mövcuddur. “Məlum olduğu kimi “Çırpınırı Qara dəniz” mahnısının sözləri Əhməd Cavada, musiqi isə dah Üzeyir bəyə aiddir. Ermənilər heç nədən çəkinmədən bu əsərə iddia edirlər. Bilirsiz, Türkiyədə bu mahnı çox populyardır və Türkiyədə vətənpərvərlik mövzusunda çəkilən filmlərdə səsləndirilib. Orada da onun Azərbaycan əsəri olduğu bildirilib. Bu da amil də, digər əlimizdəki faktlar da bizə imkan verir ki, “Çırpınırdı Qara dəniz” əsərini erməni musiqisi kimi təqdim edən ermənilərə qarşı məhkəmə iddiası qaldıraq və onların yüksək məbləğdə cərimələnməsinə nail olaq”-deyə F.Əlizadə qeyd etdi.
Xatırladaq ki, “Çırpınırdı Qara dəniz” mahnısının “erməniləşdirilməsi”nə qarşı Əqli Mülkiyyət Agentliyi tədbirlər görəcək. Agentlikdən mətbuta bildirilib ki, “Çırpınırdı Qara dəniz” Azərbaycan mahnısınının “Daşnakstyun”un “himn”I kimi təqdim edilməsinin, habelə Sayat Novanın “Kamança” şeiri ilə eyniləşdirilməsi cəhdlərinin qarşısı beynəlxalq qanunvericiliyə uyğun olaraq alınacaq. Agentlikdən mətbuata bildirilib ki, musiqisi görkəmli Azərbaycan bəstəkarı Üzeyir Hacıbəyliyə sözləri Əhməd Cavada məxsus “Çırpınırdı Qara dəniz” mahnısı Rusiyalı müğənni Avraam Russo tərəfindən başqa adla erməni mahnısı kimi ifa olunub və həmin mahnı Ermənistanda “2018-ci ilin mahnısı” adını alıb:“Avraam Russonun ifa etdiyi bu plagiat mahnı “Youtube” internet portalında sözləri erməni aşığı Sayat Novaya məxsus “Kamança” mahnısı kimi təqdim olunur.
Qeyd edək ki, Əqli Mülkiyyət Agentliyinin musiqi eksperti, xalq artisti professor Faiq Sücəddinovun məsələyə dair rəyinə əsasən, Avraam Russonun ifa etdiyi “Kamança” mahnısı “...Üzeyir Hacıbəylinin Əhməd Cavadın sözlərinə bəstələdiyi “Çırpınırdı, Qara dəniz” mahnısı ilə tamamilə üst-üstə düşür:
“Erməni plagiatının növbəti qurbanı olan bu mahnı muğamın şur (keçidində) təsnifində yazılıb. Təsadüfü deyil ki, Səid Rüstəmovun “Gəlmədin” mahnısı, Emin Sabitoğlunun “Dağlar” mahnısı da şur təsnifində yazılmış və Üzeyir bəyin musiqisindən bəhrələnib. Beləliklə, sözügedən mahnı muğamın şur təsnifində yazılan məşhur Azərbaycan mahnısı “Çırpınırdı, Qara dəniz” ilə tam üst-üstə düşür”-deyə bildirilib.
İradə SARIYEVA
