"Düşünürəm ki, bu neqativliklərin aradan qaldırılması istiqamətində ciddi işlər aparılacaq"
Məlum olduğu kimi, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti penitensiar sahədə fəaliyyətin təkmilləşdirilməsi, cəza siyasətinin humanistləşdirilməsi və cəmiyyətdən təcridetmə ilə əlaqədar olmayan alternativ cəza və prosessual məcburiyyət tədbirlərinin tətbiqinin genişləndirilməsi barədə müvafiq Sərəncam imzalayıb.
Sərəncamda məntəqə tipli cəzaçəkmə müəssisələrinin fəaliyyəti və islah işləri cəzasına məhkum edilənlərin cəzalarını formal olaraq çəkməsində olan neqativliklərin aradan qaldırılmasına dair müddəaya da rast gəlinir. Sərəncamda deyilir: "Cəzaların icrası sahəsində həyata keçirilən islahatlara baxmayaraq, son zamanlar aparılmış təhlillər göstərir ki, məntəqə tipli cəzaçəkmə müəssisələrinin normal fəaliyyəti təmin olunmur, ictimai işlər cəzasının icrası prosesində çətinliklər yaranır, cəzanı icra edən orqan və müəssisələrdə müasir informasiya-kommunikasiya texnologiyalarının imkanlarından kifayət qədər istifadə edilmir. Məntəqə tipli cəzaçəkmə müəssisələrində cəzanın Azərbaycan Respublikasının Cəzaların İcrası Məcəlləsində nəzərdə tutulmuş qaydada çəkilməsi və məhkumlar tərəfindən rejim qaydalarına ciddi riayət olunması təmin edilsin, bu sahədə korrupsiyaya şərait yaradan və digər neqativ halların qarşısının alınması üçün tədbirlər görülsün.
İctimai işlər cəzasının formal icrası təcrübəsinin qarşısı alınsın, ictimai işlər və azadlıqdan məhrum etmə ilə əlaqədar olmayan digər cəzaların icrasına effektiv nəzarət təmin edilsin".
Məntəqə tipli cəzaçəkmə müəssisələri və islah işləri ilə bağlı sərəncamda qeyd olunan neqativlikləri necə aradan qaldırmaq olar?
Hüquqşünas Şəmsəddin Əliyev qəzetimizə açıqlamasında bildirdi ki, son sərəncam çox yerində imzalanıb: "Sərəncamla tanış olanda belə təəssürat yaranır ki, sanki, ölkə başçısı hər detalı özü görüb. Əsasən humanizm prinsiplərinə böyük üstünlük verilir. Bu fərmanı bənd-bənd şərh etmək olar. Bununla bağlı geniş məqalə yazmağı düşünürəm. Xüsusilə də həbs olmayan alternativ cəzaların seçilməsi ilə bağlı qoyulan tələb hüquqi ədalətin təntənəsi kimi qəbul edilə bilər. Cəzaya məhkum olunan cinayətkar da öz üzərində dövlətin qayğısını hiss etməlidir. Bir sözlə, İlham Əliyevin cəza siyasətinin humanistləşdirilməsi ilə bağlı imzaladığı sərəncam ölkədə həyata keçirilən məhkəmə-hüquq siyasətinin məntiqi davamı sayılmalıdır.
Sərəncam, həmçinin, Azərbaycanda bütövlükdə insan hüquqlarına həssas və hörmətlə yanaşmanın göstəricisidir. Dediyiniz sahələrdə doğrudan da neqativliklər var ki, belə tövsiyələr yer alıb. Bəzən məntəqə tipli cəzaçəkmə müəssisəsinə göndərilən məhkum sanki tam azad olundu kimi görünür. Bu da sərəncamda qeyd olunan müəyyən korrupsiya hallarının hesabına baş verir. Nəyinsə müqabilində tam nəzarətsiz qalan məntəqə tipli müəssisənin məhbuslarının təkrar cinayət törətməsi hallarına az rast gəlinməyib. İslah işləri isə tam formal cəza kimi qəbul edilib. İşləmək istəməyən adamı işlə təmin etmək lazımdır ki, onun əməyindən dövlətin nəfinə pul tutulsun və bunun nəticəsində cəza icra edilsin. Düşünürəm ki, bu neqativliklərin aradan qaldırılması istiqamətində ciddi işlər aparılacaq".
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
