Bu gün Azərbaycanda zamanın çağırışlarına, tələblərinə əsasən bütün sahələrdə yeniləşmə, təkmilləşmə prosesi gedir. Penitensiar sahənin inkişafı və cəza siyasətinin humanistləşdirilməsi prosesi də ümumi reformalar siyasətinin tərkib hissəsidir. Bu baxımdan Prezident İlham Əliyevin “Penitensiar sahədə fəaliyyətin təkmilləşdirilməsi, cəza siyasətinin humanistləşdirilməsi və cəmiyyətdən təcridetmə ilə əlaqədar olmayan alternativ cəza və prosessual məcburiyyət tədbirlərinin tətbiqinin genişləndirilməsi barədə” sərəncamı yüksək dəyərləndirilməlidir.
Bunu Trend-ə Yeni Azərbaycan Partiyası (YAP) Nizami rayon təşkilatının sədri, Milli Məclisin deputatı Sədaqət Vəliyeva deyib.
Deputat qeyd edib ki, bu sərəncam dövlət başçısının humanist siyasətinin növbəti təzahürü, həyata keçirilən sistemli və genişmiqyaslı hüquqi islahatlarının tərkib hissəsidir: “Bu, eyni zamanda cinayət təqibi və cəzaların icrası sahələrində hüquqi islahatların yeni mərhələsinin başlanğıcıdır. Çünki sözügedən sərəncam penitensiar sahənin inkişaf etdirilməsi və cəza siyasətinin humanistləşdirilməsi üçün proqram xarakteri daşımaqla, bu sahədə fəaliyyət göstərən dövlət orqanları üçün “yol xəritəsi” olacaq”.
S.Vəliyeva əlavə edib ki, hazırkı dövrdə penitensiar xidmətin, cəzaların icrası ilə bağlı fəaliyyətin müasir dövrün tələblərinə uyğun qurulması və səmərəli idarəetmənin təşkili zərurətə çevrilib: "Bu sahədəki bütün problemlərin aradan qaldırılması üçün kompleks institusional, qanunverici və praktiki tədbirlər görüləcək. Sərəncamın məqsədi cəza siyasətinin humanistləşdirilməsi, cinayət-hüquq siyasətinin liberallaşdırılması və cinayətlərin dekriminallaşdırılmasıdır. Eyni zamanda, burada böyük ictimai təhlükə törətməyən və az ağır cinayətlərə görə həbs və azadlıqdan məhrumetmə tədbirlərinin tətbiqinin məhdudlaşdırılması da nəzərdə tutulur. Sərəncamdan irəli gələn məsələlərdən biri də penitensiar müəssisələrin fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi, onların maddi-texniki bazasının gücləndirilməsi, cəzanı icra edən orqan və müəssisələrdə mövcud olan nöqsanların aradan qaldırılması, cinayət təqibi və cəzaların icrası sahəsində korrupsiyanı istisna edən şəraitin təmin olunması, həmçinin, cinayət təqibi və cəzaların icrası sahəsində müasir texnoloji vasitələrin tətbiq edilməsidir. Sərəncama əsasən, Ədliyyə Nazirliyi qarşısında müvafiq vəzifələr müəyyən edilib, habelə Baş Prokurorluğa və məhkəmələrə tövsiyələr verilib”.
Azərbaycan dövlətçiliyində inqilabi sərəncam...
“Prezident İlham Əliyevin “Penitensiar sahədə fəaliyyətin təkmilləşdirilməsi, cəza siyasətinin humanistləşdirilməsi və cəmiyyətdən təcridetmə ilə əlaqədar olmayan alternativ cəza və prosessual məcburiyyət tədbirlərinin tətbiqinin genişləndirilməsi barədə” sərəncamı Azərbaycan dövlətçiliyində inqilabi bir sərəncamdır”. Bunu isə millət vəkili Aydın Mirzəzadə deyib.
Deputat bildirib ki, dövlət başçısının bu addımı insanların problemlərinin həlli istiqamətində görülən tədbirlərdəndir: "Vaxtaşırı olaraq cənab Prezidentin ölkədə keyfiyyət dəyişikliyinə aparıb çıxaracaq addımlarına şahid oluruq. Ötən ilin əvvəlində cənab Prezident 2016-cı ilin ölkədə islahatlar ili olacağını dedi. Biz bunun şahidi olduq. Həmin islahatlar təkcə ötən illə kifayətlənmədi. Bu ilin əvvəlindən bir-birinin ardınca idarəçiliyin daha da təkmilləşdirilməsi, problemlərin həlli ilə bağlı bir çox tədbirlərin şahidi olduq".
Millət vəkili əlavə edib ki, bu günlərdə iki nazirliyin birləşdirilməsi və idarəetmənin çevik sistemə keçirilməsi, cəza sisteminin humnaistləşdirilməsi ilə bağlı sərəncamlar da bu qəbildəndir: "Bu o deməkdir ki, iqtisadi cinayətləri artıq kriminal bölgədən inzibati bölgəyə keçirəcək, qısa bir zamanda problemin həllinə gətirib çıxaracaq. Bu, bir tərəfdən insanları buraxdığı səhvə görə mütləq həbslə bitəcək variantdan xilas edir. Dünya ölkələrində bu məsələlərinin ev dustaqlığı, şərti cəza verilməsi, vurduğu zərəri ödədikdən sonra məsuliyyətdən azad olma kimi alternativ variantları var. Bu, həmçinin ağır cinayətlər istisna olmaqla, digərlərinin az müddətli cəza ilə əvəz edilməsinə gətirib çıxaracaq. Ümumilikdə humanistləşdirmə cəmiyyətin xeyrinədir. İnanıram ki, 18 yaşına çatan uşaqlar və qadınlarla bağlı cəzaların yüngülləşdirilməsi variantı seçiləcək".
A.Mirzəzadə vurğulayıb ki, bu sərəncam həmin həssas kateqoriyanın, cəmiyyətin qorunmasına gətirib çıxaracaq: "Məsələn, dünyada hər 100 min nəfərə düşən məhbusların sayına görə ən yaxşı vəziyyət Norveçdədir. Bu ölkədə hər 100 min nəfərə cəmi 41 məhbus düşür. Orada hər məsələni məhkəməyə gətirib çıxarmırlar. Yaşayış yeri üzrə icmalar müraciət edərək az ağır cinayətlər barədə onların müzakirə edib qərar çıxarmasını xahiş edirlər və bu da yerinə yetirilir. Ümumən götürəndə, mən bunun Azərbaycanın hüquq sisteminin islahatında növbəti əhəmiyyətli bir addım hesab edirəm. İnanıram ki, gələcəkdə bizim hüquq sistemimiz dünyanın aparıcı ölkələrinin, o cümlədən Azərbaycanın özündə yaxşı təcrübəsinin qanunvericilikdə əks olunması ilə bağlı növbəti addımlar da atılacaq".
