şənbə günü, 07 noyabr 2026
     

Akademik Ramiz Mehdiyevin “Nadir şah Əfşar. Diplomatik yazışmalar” kitabının təqdimatı keçirilib

Image


Bu gün Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Rəyasət Heyətində Azərbaycan Respublikası Prezident Administrasiyasının rəhbəri, akademik Ramiz Mehdiyevin "Nadir şah Әfşar: diplomatik yazışmalar" kitabının təqdimat mərasimi keçirilib. Trend xəbər verir ki, təqdimat mərasimində AMEA prezidenti, akademik Akif Әlizadə bildirib ki, zəruri sənədlərin əks olunduğu bu kitabla Azərbaycan tarixinə çox vacib, sanballı faktlarla əsaslandırılmış məlumatlar gətirilib. 1600-1700-cü illərə aid olan həmin faktlar Nadir şahin fəaliyyəti haqqında məlumatlara yeni işiq salıb. Nadir şahın çox qüddətli, böyük dövlət yaratmasına nail olduğunu deyən akademiya prezidentinin sözlərinə görə, Nadir şah Әfşar qətlə yetirildikdən sonra dövlətin dağılmasına şərait yaranıb.

A.Әlizadə bildirib ki, R. Mehdiyevin əsərləri tədqiq edilməli, yeni istiqamətlər müəyyənləşməlidir, çünki onlar Azərbaycan gəncləri üçün örnək əsərlərdir.

AMEA-mın vitse-prezidenti, akademik İsa Həbibbəyli bildirib ki, ümümmilli lider Heydər Әliyevin Azərbaycanın tarixi şəxsiyyətlərinin öyrənilməsi istiqamətində hələ sovet dövründə apardığı iş ölkəmizin müstəqillik dövründə daha da genişlənib: "Tarixi şəxsiyyətlərimizin yenidən öyrənilməsi Azərbaycanın yeni nəsillərinin vətənpərvər, tariximizə bələd ruhda yetişdirilməsinə imkan verir. Bu baxımdan akademik Ramiz Mehdiyevin tarixi hadisələrin öyrənilməsinə dönüşü tamamilə təbii və qanunauyğun proses sayıla bilər".

R.Mehdiyevin apardığı araşdırmaların indiyə qədər məlum olmayan mənbələrə, sənədlərə söykəndiyini deyən İ.Həbibbəylinin sözlərinə görə, "Nadir şah Әfşar: diplomatik yazışmalar" kitabı bu araşdırmaların davamı olaraq, onları daha da zənginləşdirir.

Nadir şahın Azərbaycan tarixində xüsusi yerinin olduğunu xatırladan İ.Həbibbəyli qeyd edib ki, sovet tarixi əsasında indiyədək onun haqqında ən müxtəlif fikirlər mövcud olub: "Düzdür, bizə məlumdur ki, Nadir şahı Şərqin Napaleonu kimi təqdim ediblər. Amma eyni zamanda bu ad altında ona " fateh", " işğalçı", " qəddar", " qaniçən" damğaları da vurulub. Qərb, xüsusilə ermənipərəst qüvvələr, eyni zamanda Ramiz Mehdiyevin kitabından göründüyü kimi, konkret olaraq, erməni müəllifləri Nadir şahla bağlı tariximizi saxtalaşdırmağa çalışıblar. Bu mənada yeni kitab zəruri ehtiyacdan yaranıb".

Aakdemik əlavə edib ki, R.Mehdiyev bu əsərində Nadir şahın portretini yarada bilib. Bu əsərdə ilk dəfə olaraq, Nadir şah Әfşarın elmi tərçümeyi halı-onun anadan olduğu 1688-ci ildən qətlə yetirildiyi dövrədək olan hadisələr mümkün qədər tarixi sənədlər əsasında geniş şəkildə təqdim olunub.

R.Mehdiyev bu əsərində Nadir şah Әfşarın milli mənsubiyyətinə də diqqət çəkib.

Nadir şahın həmişə İran şahı kimi təqdim edildiyini deyən İ.Həbibbəyli qeyd edib ki, Nadir şah Әfşarın türk mənşəli olması barədə elmi əsaslandırılmış fikirlər olmayıb. R.Mehdiyev isə onun nəsil şəcərəsini araşdıraraq Nadir şahın türk-oğuz mənşəli nəslə mənsubluğunu sübut edib. Bunu tariximiz üçün son dərəcə vacib fakt sayan İ.Həbibbəyli deyib ki, R.Mehdiyev elmi dəlillərlə Nadir şah Әfşarın "qanicən hökmdar" olması barədə deyilən fikirlərə də aydınlıq gətirib. Akademik öz araşdırmaları ilə aydınlaşdırıb ki, Nadir şah Әfşar dövlətin qüdrətini saxlamaq, xalqın möhkəmliyini qorumaq üçün sərt siyasət həyata keçirib.

İ.Həbibbəyli deyib ki, kitabda Nadir şah Əfşar tək hərbi sərkərdə yox, iqtisadi, miqrasiya və digər sahələrdə islahatlar həyata keçirən dövlət xadimi kimi təqdim olunur: "Ramiz Mehdiyev Nadir şah Əfşarın hərbi və mülki donanma yaratmaq sahəsində fəaliyyətinə də ilk dəfə geniş yer ayırıb. Kitabda Nadir şah Əfşarın müxtəlif ölkələrlə diplomatik yazışmaları, diplomatik sahədə məharətindən bəhs edilir. Bu kitab Azərbaycan dövlətçiliyinin öyrənilməsi üçün əhəmiyyətlidir”.

Prezident Administrasiyasının məsul əməkdaşı Eldar Əmirov qeyd edib ki, indiyə qədər Nadir şah Əfşar haqqında əcnəbi müəlliflərin tədqiqatları əsasında fikir yürüdülüb. Nadir şahın diplomatik yazışmaları Azərbaycan dilində indiyədək mövcud olmayıb. Bu kitabın ərsəyə gəlməsi bu sahədə mövcud olan boşluğu da əhəmiyyətli şəkildə aradan qaldıracaq: "Məlumdur ki, diplomatik məktublar mövcud reallığı ortaya qoymaq üçün kifayət etmir. Onların sətiraltı mənalarını oxumaq tədqiqatçılardan xüsusi məharət tələb edir. Araşdırmaların elmi dövriyyəyə buraxılması yaxın gələcəkdə daha böyük həqiqətlərin, Nadir şah Əfşar haqqında yeni fikir və mülahizələrin ortaya çıxmasına zəmin yaradacaq. Bu şəxsiyyətin ətrafında olan bir çox qeyri-müəyyənliklər gün işiğına çıxacaq".

E.Әmirov əlavə edib ki, Azərbaycan müstəqillik əldə etdikdən sonra Şah Abbas Səfəvi, Ağa Məhəmməd şah Qacar, Abbas Mirzə Qacar haqqında, o çümlədən də Nadir şah Əfşar haqqında mövcud stereotipləri dağıtmaq üçün əlimizdə böyük imkanlar yaranıb: "Sovet hakimiyyəti dönəmindən bəri mövcud olan tarixi əsərlərin böyük əksəriyyətinə nəzər saldıqda, nəyin şahidi oluruq? Biz görürük ki, həmin şəxsləri öz doğma xalqına yadlaşdırmaq xətti tutulur. Onların Azərbaycan dövlətçiliyi qarşısındakı xidmətlərini kiçiltmək cəhdləri açıq-aydın görünür. Bu, qətiyyən yolverilməzdir. Təbii ki, bunun da öz səbəbləri var. Bu şəxsiyyətlər haqqında araşdırmalar aparmaq üçün ilkin mənbələrin yazıldığı dili bilmək lazımdır. Biz bəzən həmin şəxsiyyətlər barəsində olan ilkin mənbələrin yazıldığı dilləri bilməyən və bu istiqamətdə fikir yürüdən insanların mülahizələri ilə rastlaşırıq. Bu, qətiyyən yolverilməzdir".

E.Әmirovun sözlərinə görə, peşəkar elmin ən birinci tələbi, xüsusilə mənbəşünaslığın tələbi ondan ibarətdir ki, istənilən tarixi dövrlə bağlı mülahizənin bildirilməsi üçün mütəxəssis mütləq həmin dili bilməli, həmin mənbələrlə yüksək səviyyədə işləməyi bacarmalıdır: "Әks halda, ortaya qoyulan arqumentlərin heç bir dəyəri olmayacaq. Mən akademiyanı bu kitaba görə təbrik etmək istəyirəm. Bu, həqiqətən də çox böyük uğurdur. Çünki Azərbaycan mənbəşünaslığında çox böyük böyük boşluqlar var. AMEA-da böyük mütəxəssislər var. Ümid edirəm ki, bu sahədə daha böyük tədqiqatlar aparılacaq”.

AMEA Tarix İnstitutunun direktoru Yaqub Mahmudov deyib ki, internet məkanında Azərbaycanın görkəmli tarixi şəxsiyyətlərini ləkələmək meylləri müşahidə olunur: "Erməni tarixiləri də tarixi şəxsiyyətlərimizi ləkələməyə çalışırlar. Tarix İnstitutu orta məktəb kitablarına bu mövzunu "Nadir şah Əfşar” imperiyası adı altında daxil edib. Akademik Ramiz Mehdiyev Nadir şah Əfşarın Azərbaycanın dövlət xadimi olduğunu ortaya qoyub".

Y.Mahmudov deyib ki, Nadir şah Əfşar Səfəvilər imperiyasının sərhədlərini bərpa edib, o cümlədən Hindistanı da bu imperiyadan asılı vəziyyətə salıb: "Nadir şah Əfşar Səfəvilər dövründə başından əmmaməni çıxararaq hərbi sərkərdə paltarı geyindi. Nadir şah Əfşar məzhəb ayrı-seçkiliyində rol oynayan mollaları, din xadimlərini ciddi cəzalandırmaqla məzhəb ayrı-seçkiliyinə son qoymağa çalışıb".



VİDEO

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Banklarda 4.6 milyard manat pul yatıb qalıb, kredit bazarında böhrandır... Bu necə olub?...

Avropa Ermənistanı Rusiyanın əlindən alır - Kreml qəzəb püskürür...

İran Trampsayağı ad iddiasına başladı - "Xəzər" yox, "Kaspian"?..

SON XƏBƏRLƏR

07.11.2026 / 20:10
Prezident İlham Əliyevin sosial şəbəkə hesablarında Zəfər Günü ilə bağlı görüntülər paylaşılıb - VİDEO

07.11.2026 / 19:55
Prezidentin sosial media hesablarında Şuşa, Xankəndi və Ağdama səfəri ilə bağlı videoçarx paylaşılıb

07.11.2026 / 19:24
XİN 8 Noyabr – Zəfər Günü ilə bağlı bəyanat yaydı

07.11.2026 / 19:15
8 Noyabr Zəfər Günü – Şanlı Tariximizin Və Sarsılmaz Dövlətçilik İradəmizin Zirvəsidir

07.11.2026 / 18:51
Şahbaz Şərif Prezident İlham Əliyevi Zəfər Günü münasibətilə təbrik etdi

07.11.2026 / 18:40
ABŞ-ın ikinci adamının iki həftədir İranla danışıqlar apardığı ortaya çıxdı...

07.11.2026 / 18:23
Xarici siyasi-diplomatik dəstək, ya daxili faktorlar - Zəfərin kökündə müzakirə edilən məqamlar...

07.11.2026 / 17:51
Mədəniyyət ictimaiyyətinin nümayəndələri Prezident İlham Əliyevi təbrik ediblər

07.11.2026 / 17:30
ABŞ İranın nüvə proqramı ilə bağlı məlumat verənə mükafat vəd etdi - 20 milyon dollar...

07.11.2026 / 17:12
Leyla Əliyeva və Arzu Əliyeva “Tut Əlimdən” Uşaq Reabilitasiya Mərkəzində bayram şənliyində iştirak ediblər - FOTO

07.11.2026 / 16:45
"Mən inqilabın tərəfdarı deyiləm" - Lukaşenko 1917-ci il hadisələrinə qarşı…

07.11.2026 / 16:29
Şuşa döyüşlərinin hərb tarixi üçün özəlliklərini tam bilirikmi?

07.11.2026 / 16:11
İrandan ABŞ-a təhdid kimi xəbəradlıq - müharibə Avropaya da yayılacaq...

07.11.2026 / 15:53
Türkiyə ABŞ-ın təzyiqi ilə İran üzərindən Türkmənistan qazının idxalını dayandırdı...

07.11.2026 / 15:10
Bu gün general rütbəsi alan Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı kimdir? - DOSYE

07.11.2026 / 14:38
Lima meriyasının tarixi binası Azərbaycan Bayrağının rəngləri ilə işıqlandırıldı - FOTO

07.11.2026 / 14:21
Ərdoğan Prezident İlham Əliyevi Zəfər Günü münasibətilə təbrik etdi

07.11.2026 / 14:07
Prezident İlham Əliyev Ağdam Zeytun müəssisəsində yaradılan şəraitlə tanış olub - FOTO

07.11.2026 / 13:57
Hadrut döyüşləri böyük Zəfərə aparan yolun üstündə həlledici pillələrdən oldu ...

07.11.2026 / 13:39
Müdafiə Nazirliyinin hərbi qulluqçularına ali hərbi rütbələr verildi - SƏRƏNCAM

07.11.2026 / 13:25
"Bayrağımız milli qürurumuz, kimliyimizdir" - Vüqar Rəhimzadə

07.11.2026 / 13:14
Bu tarixdən Azərbaycanın “orta güc” dönəmi başlayır...

07.11.2026 / 13:03
Prezident Ağdam Sənaye Parkında metal məmulatları istehsalı müəssisəsinin açılışında iştirak edib - FOTO

07.11.2026 / 12:45
Ağdamda ortopedik döşək istehsalı müəssisəsinin açılışı oldu - FOTO

07.11.2026 / 12:38
Prezident İlham Əliyev Ağdam Rayon Mərkəzi Xəstəxanasının tikintisi ilə tanış olub - FOTO

07.11.2026 / 12:02
Prezident Xankəndi Stadionunun açılışında iştirak edib - FOTO

07.11.2026 / 11:44
Media və Yayım Şurasının rəhbərliyi Çində 7-ci Dünya Media Sammitində iştirak edir - FOTO

07.11.2026 / 11:15
Prezident Qarabağ Universitetinin Kitabxanasının və İnnovasiya Mərkəzinin binalarının təməlqoyma mərasimlərində iştirak edib - FOTO

07.11.2026 / 11:10
“Dəmir yumruqla yazılan Zəfər Səlnaməsi” - Əhliman Əmiraslanov yazır...

07.11.2026 / 11:05
Qarabağ Universitetinin Klinikasının Təcili tibbi yardım şöbəsinin açılışı oldu - FOTO

07.11.2026 / 10:53
Ukraynanın bütün ərazilərini geri ala bilməsi ehtimalı azdır - NATO-nun baş katibi

07.11.2026 / 10:44
EMİN MUSƏVİ- YARIM ƏSRLİK ÖMRÜN QAZANDIĞI ƏN BÖYÜK SƏRVƏT.

07.11.2026 / 10:31
Azərbaycan və Ukrayna uzunmüddətli qaz sazişi imzalamağa hazırlaşır...

07.11.2026 / 10:16
İğdırda Azərbaycanın Zəfər Günü qeyd olunub

07.11.2026 / 10:02
Azərbaycan tarixdə bir çox qalib ölkələrdən fərqli siyasətə baş vurdu...

07.11.2026 / 09:45
Prezident İlham Əliyev Şuşa Peşə Təhsili Mərkəzinin açılışında iştirak edib - FOTO

07.11.2026 / 09:39
Kiyev şəhəri və bölgəsi ballistik raketlərlə vurulub

07.11.2026 / 09:26
“Dəmir Yumruqdan Zəfərin Səsinə” adlı rəsm sərgisi keçirilib

07.11.2026 / 08:55
ABŞ, Azərbaycan və Ermənistan TRIPP üzrə texniki işlərə başlayıblar

06.11.2026 / 22:31
QHT Əməkdaşlıq Forumu iştirakçıları Prezident İlham Əliyevə müraciət edib

06.11.2026 / 22:23
Gürcüstanla Avropa İttifaqının “savaşı” tarixdə ən ağır fazaya keçir...

06.11.2026 / 22:06
"ABŞ İran hakimiyyətinin içində kadr planı qurub" - iddia və həqiqət...

06.11.2026 / 21:50
Rusiya Ermənistanda yeni ssenarinin tətbiqinə başlayır...

06.11.2026 / 21:35
Total kiber zərbələr Avropanı iflic etdi-12 təyyarə... İşdə ABŞ və Rusiya əli var" iddiası...

06.11.2026 / 21:28
Sadır Japarov Prezident İlham Əliyevi Zəfər Günü münasibətilə təbrik etdi

06.11.2026 / 21:22
Əbu-Dabidə üçtərəfli Ukrayna danışıqları təxirə salına bilər...

06.11.2026 / 21:08
"Mavi sunami" Trampın bəzi silahdaşlarını "yuyub aparır"

06.11.2026 / 20:55
İkinci dünya müharibəsindən sonra belə qələbə olmamışdı... İlkə imzanı kim atdı?...

06.11.2026 / 20:42
Netanyahu 1 həftədə 4 seçki zərbəsi aldı- ABŞ, Braziliya, Serbiya və İsrail...

06.11.2026 / 20:25
Kremllə Gürcüstan hökuməti Qərbyönlü partiyaları məhv etmək üçün birləşdi...

06.11.2026 / 20:10
Müharibəni dayandırdı, hərbi hazırlığı gücləndirdi - Azərbaycanın postmüharibə taktikası...

06.11.2026 / 19:55
ABŞ İran-Hindistan ticarət əlaqələrini kəsir

06.11.2026 / 19:42
Prezidentin sosial media hesablarında Cəbrayıl və Zəngilan rayonlarına səfərinə dair videoçarx paylaşılıb

06.11.2026 / 19:23
44 günlük müharibəni udan tək texnikadırmı - bəs gənclik, xalq-Prezident birliyi?...

06.11.2026 / 19:07
Müstəqilliyimizin İdeoloji İmmuniteti: Azərbaycançılıq - Əhliman Əmiraslanov yazır...

06.11.2026 / 18:52
Ermənistan bu dəfə Azərbaycanın peyk dövlətinə çevrilir...

06.11.2026 / 18:33
Tokayev Bakı üzərindən İsrailə taxıl satmaq istəyir - Bakı-Ankara-Astana müstəvisində yeni proses...

06.11.2026 / 18:16
Naxçıvanın Bakıdakı Daimi Nümayəndəliyi ləğv olundu...

06.11.2026 / 18:03
Prezident: "Köçkünlərin doğma torpaqlara qayıtması hər bir vətəndaşımızın böyük arzusu idi"

06.11.2026 / 18:00
"Xalqımız və gələcək nəsillər Zəfərimizlə daim fəxr edəcəklər" - Prezident İlham Əliyev

06.11.2026 / 17:47
Qəribədir - neftin qiyməti düşür, Hörmüz boğazı açılır, ya Trampın məğlubiyyəti...

06.11.2026 / 17:18
Polis Akademiyasının kursantları Zəfər Gününə həsr olunmuş fləşmob keçiriblər - VİDEO

06.11.2026 / 16:44
Mərkəzi Nəbatat Bağında “Təbiətin Dostları Festivalı” keçirildi

06.11.2026 / 15:45
Vitse-prezident Vens Trampın yanından istefa verəcək...

06.11.2026 / 15:07
Ermənistanda yaxın günlərdə səs-küylü həbslərin olacağı gözlənilir...

06.11.2026 / 14:43
Nazirdən məktəblərlə bağlı MÜHÜM AÇIQLAMA...

06.11.2026 / 14:35
Prezident və Birinci xanım Zəngilan Şəhər Təhsil Kompleksinin açılışında iştirak ediblər - FOTO/YENİLƏNDİ

06.11.2026 / 14:20
Zəngilanın Cahangirbəyli kəndinin birinci mərhələsinin açılışı oldu - FOTO/YENİLƏNDİ

06.11.2026 / 14:06
İran ABŞ-ın Almaniya və İtaliyadakı bazalarını vuracaq - səbəb yenə Trampdan gəlir...

06.11.2026 / 13:54
“Artıq Ermənistanla heç bir təhlükəsizlik münasibətimiz yoxdur” - Peskov

06.11.2026 / 13:42
24 il əvvəl Neft Akademiyasında törədilmiş qətlin üstü açıldı

06.11.2026 / 13:39
Deputat onkoloji xəstəliklərin də müalicəsinin tibbi sığorta ilə qarşılanmasını təklif etdi...

06.11.2026 / 13:26
NATO rəhbəri seçki məğlubiyyətindən sonra Trampa çağırış etdi - ruhdan düşmə, irəli get...

06.11.2026 / 13:10
Zəfər Günü münasibətilə Prezident İlham Əliyevə təbrik məktubları gəlməkdə davam edir

06.11.2026 / 12:54
Cəbrayılın Soltanlı kəndinin birinci mərhələsinin açılışı oldu - FOTO/YENİLƏNDİ

06.11.2026 / 12:50
Taksi xidmətləri üzrə yeni vergi tətbiqi mexanizminə aydınlıq gətirildi

06.11.2026 / 12:43
Prezident və Birinci xanım Cəbrayılda alkoqolsuz içki istehsalı müəssisəsinin açılışında iştirak ediblər - FOTO/YENİLƏNDİ

06.11.2026 / 12:31
Vergi borclarına möhlət verilməsi mexanizmi sadələşdirilir

06.11.2026 / 12:25
Ermənistan Türkiyənin 6 vilayətinə iddialarından əl çəkməyə hazırlaşır...

06.11.2026 / 12:10
Macarıstan Ukraynanın 2030-a qədər Avropa İttifaqına üzvlüyünü “qeyri-real“ hesab edir...

06.11.2026 / 12:05
Fələstin dəstəyə görə Azərbaycana təşəkkür etdi...

İşğaldan azad rayonlarımızda insan faktoru həlledicidir - Məskunlaşmanın əsas istiqamətləri...

XƏBƏR ARXİVİ