"İnsan alveri ilə mübarizə" mövzusu bu dəfə Lənkəran Universitetində müzakirə olundu

Tarix: 18.05.2015 / 02:39
Bölmə: Gündəm

"Polisə Dəstək" İctimai Birliyinin təşəbbüsü, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin yanında QHT-lərə Dövlət Dəstəyi Şurasının maliyyə dəstəyi ilə Lənkəran Dövlət Universitetində "İnsan alveri ilə mübarizə"mövzusunda seminar keçirilib.
Seminarda universitetin tələbələri və pedoqoji kollektivi, icra nümayəndələri, KİV təmsilçiləri, rayon ictimaiyyətinin nümayəndələri, ziyalılar, ŞRPŞ-nin əməkdaşları iştirak edib.
Tədbiri Lənkəran Dövlət Universitetinin elmi işlər üzrə prorektoru Ramiz Şəmmədov açaraq, insan alveri probleminin bütün dünyada aktuallığını, onun həllinə dövlət, ictimai qurumlarla bərabər, bütün ictimaiyyətin cəlb olunmasının zəruriliyini vurğulayıb.
Sonra "Polisə Dəstək" İB-nin sədri Şəmsəddin Əliyev geniş mühazirə ilə çıxış edib. O, problemin aktuallığını, insan alverini yaradan səbəblər və aradan qaldırılması yolları barədə ətraflı danışıb.
Qeyd olunub ki, "Azərbaycan Respublikasında İnsan Alveri ilə Mübarizə üzrə Milli Fəaliyyət Planı"nın tələbləri çərçivəsində DİN-in İnsan Alverinə Qarşı Mübarizə Baş İdarəsinin, Nazirlər Kabinetinə daxil olan qurumların, QHT-lərin, beynəlxalq təşkilatların və digər orqanların iştirakı ilə həyata keçirilən tədbirlər öz səmərəsini verir. Bu orqanlar arasında sıx əlaqənin olması insan alveri ilə əlaqədar daxil olan məlumatların realizə olunmasına əlverişli şərait yaradır.
Bildirilib ki, hər bir cəmiyyətdə şəxsiyyətin inkişaf səviyyəsi, təhsili və vətəndaş mövqeyi onun siyasi düşüncəsi (həm də sosial) ilə bilavasitə əlaqədardır. Kifayət qədər təhsili və bilik səviyyəsi olmayan şəxslərin maarifləndirilməsi və nəzəri baxımdan məlumatlandırılması, ümumiyyətlə, bir sıra cinayətlərin qarşısının alımasında mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Bu çox vacib şərtdir. Savadsızlıq və məlumatsızlıq insan alveri cinayətlərinə zəmin yaradan amillərdəndir.
Qlobal miqyas alan problemə beynəlxalq təhlükəsizlik aspektindən toxunan lektor Əfqanıstan talibanları, Pakistandakı destruktiv qüvvələr və İŞİD təmsilçilərinin də məhz bilik səviyyələrinin və dünyagörüşlərinin azlığı baxımından maraqlı dairələr tərəfindən asan idarə olunduqlarını, ələ alındıqlarını və törədilən transmilli cinayətlərin beynəlxalq aləmdə sülh üçün təhlükə yaratdığını xatırladıb. Məsələ maarifləndirmə işi, təhsil səviyyəsi ilə sıx bağlı olduğundan, tədris proqramlarında hüquqi mövzulara diqqət artırılmasının vacibliyi nəzərə çatdırılıb.
İnsan alverində qırmızı xətt kimi keçən qul əməyindən istifadə, əsasən, ağır bədən xəsarətləri, döymə, azadlığın məhdudlaşdırılması, hədələr, rişxənd, lağa qoyma və təhqirlə müşayət edilir. Tədqiqatçılar mübarizə üçün daha çox interaktiv sorğulara üstünlük verirlər. Real vəziyyəti öyrənmək üçün narrativ (ing. sözü narrare - dil aktı) sorğu metodlarından, yəni danışmaq yolu ilə həqiqəti meydana çıxarmaq, şəraitin qarşılıqlı surətdə bağlılığını öyrənmək vacib sayılır.
Söz və danışıq əsnasında informasiya əldə etmək sorğunun mahiyyətini təşkil edir. Sorğu nəticəsində qurban üzərində psixoloji nəzarəti əldə etməklə həqiqəti meydana çıxarmaq olar. Qurbanlarla səriştəli ekspertlərin, hüquq-mühafizə orqanları və digər dövlət təşkilatlarının, QHT-lərin və KİV nümayəndələrinin birgə müsahibələrinin aparılması daha çox səmərə verə bilər.
KİV-in insan alverinə qarşı həyata keçirdiyi monitorinqlər nəticəsində ictimai rəyin hansı səmtə yönəlməsinə dair məlumat toplamaq mümkündür. Belə müsahibə xarakterli sorğular daha çox insan alveri cinayətlərinin qurbanı olmuş şəxslərin yaşadığı, çalışdığı və təhsil aldığı yerlərdə - regionlarda təşkil edilə bilər.
Məruzəçi deyib ki, insan alveri qurbanlarının müəyyən hissəsi özlərinin səhvi və günahları ucbatından belə vəziyyətlə üzləşirlər. Valideynlərin, doğmaların, kollektivin (təhsil, iş) günahı burada, əlbəttə ki, var. Yüngül əxlaqlılar isə həmişə qurbanların sayında təxminən 34% təşkil edir.
Burada və yaxud kollektivdə insan alveri barədə məlumatsızlıq, çətin maddi durum, valideynlər və qohumlar tərəfindən risq faktoruna məruz qalanlara mənəvi dəstəyin olmamasını da səbəblər sırasına aid etmək olar. Gənclərin risqli davranışları - tədrisdən (məktəbdən) yayınmaq, narkotiklərə aludəlik, müntəzəm məşğuliyyət növünün olmaması, habelə, müəyyən qismin xırda oğurluğa və xuliqanlığa görə polis tərəfindən inzibati məsuliyyətə cəlb edilməsi faktorları insan alverinin qurbanına çevrilmə üçün xarakterikdir.
İnsan alverinə təsir edən səbəblərdən biri də işsizlikdir. Gənclərin təxminən 65%-i yüksək əmək haqqı olan işlərə getməyə üstünlük verir. Bu mənada yeniyetmələrin əksər qrupu təklif edilən "yüksək əmək haqqı" vədini fikirləşmədən qəbul edir və belə şəxslərin qeyri-nikbin ovqatla yaşaması, gələcəyə və özünə inanmaması köləliyə məruz qalmağa imkan yaradır.
Qeyd edilib ki, ƏSMN-nin Baş Məşğulluq İdarəsinin məlumatına görə, Azərbaycanda rəsmi qeydiyyatda 39.951 nəfər işsiz var və işsizliyə görə onlara müvafiq müavinət verilir. Qeyri-rəsmi məlumata görə isə, ölkədə 265 min nəfər işsiz kimi qeydiyyatdadır, onun 1479 nəfərinə işsiz statusu verilməklə müavinət təyin edilmişdir. Əmək qabiliyyətinə malik olanların və əhalinin ümumi sayına nisbətdə çox kiçik bir zümrə işsizdir.
Müasir Avstriyada, Danimarkada, Almaniyada və Yaponiyada əmək qabiliyyəti olanların sırasında işsizlərin sayı 10%, Fransa, Yunanıstan, İtaliya, Polşa və İspaniyada bu tərkib 35% təşkil edir. İşsizlikdən əziyyət çəkənləri yaş həddinə görə bölsək, 25 yaşınadək gənclər çoxluq təşkil edir. Azərbaycanda isə işsizlərin sayı 5% təşkil edir. Regionların sosial- iqtisadi inkişafı üzrə Dövlət Proqramının uğurla həyata keçirilməsi nəticəsində işsizliyin səviyyəsi hər il aşağı düşür. Ötən il 100 mindən çox iş yeri açılıb, onun da 80 mini daimi iş yerləridir. Bütün bunlar Azərbaycanda insan alveri ilə bağlı risqli formaların aradan qaldırılmasına imkan verir.
İnsan alveri cinayətlərində qadın qurbanlarının olması narahatlıq doğursa da, son dövrlərin müqayisəli təhlili statistik rəqəmlərdə azalma ilə müşahidə edilir. DİN-in İnsan Alverinə Qarşı Mübarizə Baş İdarəsinin 2014-cü ilin birinci yarısında həyata keçirdiyi preventiv tədbirlər nəticəsində 50 cinayət aşkar edilib, 7 nəfər barəsində məhkəmə tərəfindən cəza tətbiq edilib. Cinayətlərin qurbanına çevrilmiş 39 nəfərin cəmiyyətə "qayıdışı" bərpa olunub. Diqqət çəkən əməliyyat məqamı ondan ibarətdir ki, məhkəmə tərəfindən Azərbaycan Respublikası adından cəza tətbiq edilən 7 nəfərin təhlükəli əməllərinə, psixi və fiziki iztirablarına 39 nəfər məruz qalıb, onların iradələrinə uyğun davranışlarına məhdudiyyətlər qoyulub, köləliyə xas tərzdə saxlanıblar. Digər sezilməyən məqam ondan ibarətdir ki, bu cinayətlərin əksər çoxluğu vətəndaşların-zərərçəkənlərin məlumatları sayəsində deyil, əməliyyat araşdırmalarının nəticəsi olaraq aşkar olunub. Bu da trafinq cinayətlərinin spesifik mürəkkəbliyinin təzahürüdür. Zərərçəkən-qurbanların bu barədə müvafiq orqanlara xəbər verməməsi isə müəyyən qədər yuxarıda qeyd edilən faktorların təzahürüdür.
Seminar iştirakçılarının nəzərinə çatdırılıb ki, dünyada miqrasiya dairəsinin genişlənməsi də insan alverinə aparan qısa və asan bir yoldur. İnsan alveri ilə mübarizənin əsas məqsədi müəyyən qisim insanların köləyə çevrilməsinin qarşısını almaq, cəmiyyəti təhlükəsiz, ədalətli və vahid vətəndaş cəmiyyətinə çevirmək, sosial ədalətin yeganə təminatçısı olan məhkəmə hakimiyyətinin nüfuzunu və etibarını təsdiqləmək, belə cinayətlərlə mübarizədə ictimai fəallığın artırılmasına nail olmaq, cəzanın labüdlüyünü və məqsədini prinsipallıqla reallaşdırmaqdan ibarətdir.
Tədbirin sonunda Ş.Əliyev tədbir iştirakçılarını maraqlandıran suallara cavab verib.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 07.11.2026 / 10:16

İğdırda Azərbaycanın Zəfər Günü qeyd olunub

Tarix: 07.11.2026 / 09:26

“Dəmir Yumruqdan Zəfərin Səsinə” adlı rəsm sərgisi keçirilib

Tarix: 30.10.2026 / 06:41

Yəhudilər erməni monastırına tüpürdülər

Tarix: 29.10.2026 / 17:00

Bir Millət, İki Dövlət, Bir Ürək: Türkiyə Cümhuriyyətinin 103-cü ildönümü münasibətilə İctimai Nəzarət Təşkilatının Təbrik Bəyannaməsi

Tarix: 28.10.2026 / 12:51

ROZA TÖREKULOVNA AYTMATOVANIN ƏZİZ XATİRƏSİNƏ

Tarix: 28.10.2026 / 08:35

Türkiyədəki “sərmayə olayı” Pasifik Holding-i də vurdu - aktivləri donduruldu

Tarix: 28.10.2026 / 06:26

Türkiyədə səs-küylü “Starlink əməliyyatı” - 85 nəfər saxlandı

Tarix: 27.10.2026 / 13:54

"Bakı bu cür beynəlxalq forumlar vasitəsilə mədəniyyətlərarası dialoqa mühüm töhfə verə bilər" - Ozodbek Nazarbekov

Tarix: 27.10.2026 / 13:30

Penitensiar Xidmətə yeni rəis təyin edildi

Tarix: 27.10.2026 / 10:28

Dubay məhkəməsi Rusiya neftinin satışından 700 milyon dollardan çox vəsaiti dondurub - işin içində azərbaycanlılar da var…

Tarix: 26.10.2026 / 06:58

Vuçiç seçkidə məğlubiyyətini rəsmən bəyan etdi

Tarix: 24.10.2026 / 08:38

Serbiyada etirazlar pik həddə - gənclər Vuçiçi devirməyə qərarlıdır

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 05.11.2026 / 21:49

Banklarda 4.6 milyard manat pul yatıb qalıb, kredit bazarında böhrandır... Bu necə olub?...

Tarix: 05.11.2026 / 20:15

Avropa Ermənistanı Rusiyanın əlindən alır - Kreml qəzəb püskürür...

Tarix: 05.11.2026 / 17:34

İran Trampsayağı ad iddiasına başladı - "Xəzər" yox, "Kaspian"?..

İşğaldan azad rayonlarımızda insan faktoru həlledicidir - Məskunlaşmanın əsas istiqamətləri...