Rusiya mediası anti-Rusiya sanksiyalarına qoşulan bəzi Avropa ölkələrinin artıq bu qərarlarından peşmançılıq keçirdiklərini yazır. Bu xüsusda konkret faktlar üzrə ölkələrin adı da çəkilir.
Yazılardan birində deyilir ki, bu yaxınlarda Finlandiya diplomatiyasının veteranı Jaakko İloniemi hətta bildirib ki, mövcud vəziyyət Finlandiya iqtisadiyyatına çox ağır zərbə vurur, çünki Helsinki Rusiya ilə münasibətləri bərpa etmək barədə düşünür. Bununla yanaşı, İloniemi bunun yalnız fərqli siyasi şəraitdə mümkün olacağını qeyd edib. Bu sözləri müxtəlif cür şərh etmək olar. Bir şey dəqiqdir: Rusiya artıq bütün dünya üçün “fərqli siyasi vəziyyət” yaradıb. Finlandiya istəsə də, istəməsə də, bu qayda ilə hesablaşmaq lazım gələcək. Bu yaxınlarda Finlandiya hətta müasir dövrdə ağlasığmaz bir addım atdı. Bu ölkə Rusiya təyyarələrinin öz hava məkanını keçməsinə icazə verdi.
Politoloq Yeganə Hacıyeva “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, Rusiya böyük iqtisadi imkanlara və resurslara malik bir ölkədir və Ukraynadakı müharibəyə qədər rəsmi Helsinki ilə Moskva arasında genişmiqyaslı ikitərəfi əlaqələr mövcud idi: “Bu, geostrateji və coğrafi mövqe baxımından, o cümlədən milli maraqlar çərçivəsindən Finlandiya və Rusiya üçün sərfəli idi. Eyni zamanda, Helsinki əvvəllər daha çox müstəqil və balanslı xarici siyasət yürüdürdü. Bu ikitərəfli münasibət hər iki ölkənin daxili sosial vəziyyətinin sabitliyinə də təsir göstərirdi. Yəni vəziyyət, yazıda göstərildiyi kimi, bu əməkdaşlıqda Finlandiyanın daha çox maraqlı olması kimi deyil. Finlandıya bütün problemlərini NATO-ya üzvlük zamanı Türkiyə və Rusiya mövzusunda sövdələşməklə həll etdi deyə bilərik.
Diğər tərəfdən, Avropa Komissiyası bəzi ölkələrə Rusiyadan ticarət əlaqələri üçün müstəsna haqlar da tanıyıb. Bunu isə həmin ölkələrin cəmiyyətləri ilə hökümətləri arasında mümkün sosial partlayış versiyaları ilə əlaqələndirirlər.
Belə ölkələrdən biri Almaniyadır. Artıq il yarımdır ki, Almaniya enerji daşıyıcılarını Rusiyadan alır və əvəzini də Rusiyanın şərtlərinə əsasən ödəyir.
Aİ-nin Almaniya və digər böyük ölkələrə verdiyi icazəni diğər üzv ölkələrə verməməsi, əlbəttə, əks effekt doğurur.
Amma sadaladığım bu kimi hallar diğər reallıqları dəyişmir. Finlandiya 4 aprel 2023 cü ildən NATO-nun üzvüdür. Finlandiyanın NATO-ya üzvlüyü haqqında artıq ratifikasiya edilmiş qanun layihəsi onun ərazisində nüvə silahının yerləşdirilməsini istisna etmir.
Qanun layihəsi NATO-nun hərbi bazalarının və hərbi kontingentlərinin yerləşdirilməsinə imkan verir.
Bu ilin aprel ayından Finlandiya Müdafiə Nazirliyi NATO nüvə başlıqlarını “F-35” qırıcılarına yerləşdirməklə hazır vəziyyətdə saxlanılmasını nəzərdə tutur. Helsinki bunun üçün ABŞ-dan 64 ədəd “F-35” təyyarəsi də sifariş edib.
Ən əsası isə, Finlandiya Rusiyanın strateji Fin korfəzinə çıxışını bağlayıb. Yəni real vəziyyət Rusiya mediasının təsvirlərindən xeyli fərqlənir”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
