BMT-nin Cenevrədə keçirilən iclasında İran xarici işlər naziri Hüseyn Əmir Abdullahian gözləmədiyi durumla qarşılaşıb. İran XİN rəhbərinin BMT-nin iclasında çıxışı başlayan kimi müxtəlif ölkələrin diplomatları və nümayəndələri molla rejiminə etiraz olaraq salonu tərk ediblər.
Qeyd edək ki, İranın xarici işlər naziri Hüseyn Əmir Abdullahian BMT-nin İnsan Hüquqları üzrə Şurasının 52-ci sessiyasında iştirak etmək üçün Cenevrədə səfərdədir.
İran niyə dünya üçün belə arzuolunmaz ölkəyə çevrilib? Bunun kökündə yalnız ölkənin dinlə idarə edilməsi amili dura bilməz. Çünki dünyada teokratik üsulla idarə olunan başqa dövlətlər də var ki, onlara İrana olan kimi aqresiv münasibət bəslənmir.
Müstəqil siyasətçi Bünyamin Qəmbərli “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, İranın dünyada arzuolunmaz dövlət kimi sərt qarşılanmasının kökündə çox səbəblər var: “Onlardan birincisi İranın terroru dəstəkləyən dövlət olmasıdır. İran bütün ətrafında olan dövlətlərə terror qrupları hazırlayıb göndərir. Məsələn, Yəməndə Qusilər, Fələstində və ya Livanda Hizbullah, Suriyada, İraqda Həşdi-Şabi daxil olmaqla hamısını İran terrorçu qrup kimi hazırlayıb istifadə edir. İkincisi, İran həm İslam aləmində, həm də bölgədə bölücü, separatçı, təxribatçı və antidemokratik dövlət kimi tanınır. Üçüncüsü, dinlə idarə olunan dövlətlər var ki, onlara belə sərt münasibət bəslənmir. Çünki onlarda din siyasətdə alət kimi istifadə olunmur. İran isə dindən yalnız və yalnız siyasi, əsas da pis məqsədlərini həyata keçirmək üçün istifadə edir. Dördüncüsü də odur ki, İranda insan hüquq və azadlıqlarının kobud şəkildə pozulması, hüquq və azadlıqlara hörmət olunmaması çox pis nəticə verir. Beşinci isə İranda etnik ayrıseçkiliyin olmasıdır. Xalqlar arasında çox ciddi ayrıseçkilik qoyulur. Panfarsizm digər xalqların assimilyasiya olunması, sıradan çıxması üçün bütün iyrənc üsullardan istifadə edir. Onların ana dilində yazmasına, oxumasına imkan vermir. Onların öz mədəniyətlərinin inkişafına şərait yaratmır”.
Bəllidir ki, hazırki İran rejimi nə dünya, nə də İranın öz vətəndaşları tərəfindən qəbul edilir. İranda islahatların aparılması, vətəndaşlara azadlıqların verilməsi, İranda yaşayan hər bir millətin hüquqlarının tanınması zəruridir. Bütün dünya kimi İran vətəndaşlarının özləri də bu rejimi istəmir. Hazırkı situasiya tələb edir ki, rejim dəyişməlidir. Teokratik rejimin sərt təzyiqlərinə və basqılarına baxmayaraq, İranda əhalinin getdikcə daha da dərinləşən sosial-iqtisadi problemlərlə bağlı kütləvi etirazları səngimir. Az qala hər gün ölkədə hansısa şəhərdə və ya hansısa istehsal müəssisəsində işçilərin tətil və nümayişləri barədə xəbərlər yayılır. Bəzi aksiyalar isə özünün miqyasına və ictimai-siyasi mahiyyətinə görə beynəlxalq aləmdə rezonans və diqqət doğuraraq, İranda sadə əhalinin məruz qaldığı çeşidli məhrumiyyətlərin üzərinə işıq salır. Bu baxımdan da, belə ölkəni heç də yaxşı sonluq gözləmir. İrandakı rejimin hakimiyyətdə olduğu 44 il ərzində hansısa problemin həllinə yönəlik siyasət apardığını söyləmək mümkün deyil. Xalqın səsləndirdiyi istənilən problemə, tələbə, istəyə sadəcə şiddət tətbiq edərək, cinayətlər törədərək, edamlarla, işgəncələrlə, həbslərlə cavab verib. Yəni bu rejim hansısa kiçik və ya böyük problemin həlli məqsədilə siyasət həyata keçirməkdə tamamilə acizdir. 44 il ərzində bütün mərhələlərdə bunu açıq şəkildə sübut edib. İran cəmiyyətində heç bir azadlıq yoxdur, insanlar ehtiyac içərisindədir, işsizlik baş alıb gedir, diktaturadan o qədər beziblər ki, heç bir halda bu mühitdə yaşamaq istəmirlər. Artıq İslam Respublikası rejimi qocalıb.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
