Təbii bəla ya hardansa qaynaqlanan bioloji silah olması barədə müəyyən müzakirələr aparılsa da əsas diqqətin Koronovirus deyilən təhlükənin qarşısının alınmasına yönəldilməsi indi əksər dünya ölkələrində fəaliyyətlərin mühüm istiqamətini təşkil edir. Azərbaycan da istisna deyil və artıq virusun qarşısını almaq üçün əsaslı addımlar atılmaqdadır.
Baki-xeber.com-un xəbərinə görə, bu sözləri "Bakı Xəbər" qəzetinin baş redaktoru, politoloq Aydın Quliyev özünün facebook səhifəsində yerləşdirdiyi paylaşımında yazıb. Zaman-zaman dünyanı cənginə alan çeşidli viruslara qarşı Azərbaycanda aparılan effektli mübarizəni şərh edən politoloq daha sonra yazır:
-Azərbaycan indiyə qədər də bir neçə qorxulu virusla mübarizədə dünyanın heç bir ölkəsinin əldə edə bilmədiyi nəticəyə yetişib.Məsələn ,biz bütün dünya ilə birlikdə SARS,Donuz ,Quş qripi ,onlardan da xeyli qabaq İspan qripi deyilən xəstəlikləri keçərək gəldik.İndi 10 milyonluq ölkədə hətta bircə nəfər Azərbaycanda kiminsə bu xəstəliklərdən vəfat etdiyini xatırlaya və ya iddia edə bilərmi?! Demək olar ki,dünyada 80 faiz ölkələrin hər birinin məzarlıqlarında dediyim xəstəliklərdən dünyasını dəyişmiş insanların məzarı olduğu halda , Azərbaycanın çox az sayda ölkələrin biri olaraq bu bəladan tam itkisiz qurtara bilməsi Sizcə təsadüfdürmü? Hər halda tanrının yar olmasının da müəyyən rol oynadığı bu xoşbəxt nəticənin başqa səbəbləri də var.
Dövlət təhlükənin gəlməsindən çox əvvəl məsuliyyətini bir neçə qat artırdı və cəmiyyət öz davranışlarında dövlət tədbirlırini anlamağa çalışdı...
Təcrübə göstərir ki,yoluxucu xəstəliklər kimi bəlalarla uğurlu mübarizənin böyük və həlledici şərti dövlətin və cəmiyyətin müqavimətlərinin sinxronlaşdırılması və bir-birinə uyğunlaşdırılmasıdır. Belə uyğunluq yoxdursa, milyardlarla vəsait qoyulsa da ,tam nəticənin əldə olunma şansı çox da yüksək ola bilməz.Məsələyə hər şeydən qabaq adi məntiqi mülahizələrlə yanaşmaq lazımdır.Bütün işlərin hədəfi cəmiyyətin ,insanların sağlamlığı və qəfil ölümlərin qarşısını almaqdırsa,valideynlərin gözləri qarşısında övladın ölüm prosesini çarəsizcəsinə seyr etmək kimi orta əsrlərə xas ürək ağrıdan mənzərələrdən yan keçməkdirsə ,cəmiyyıtimiz,hər bir vətəndaş bu prosesdən niyə və necə kənarda qala bilər?!Əgər dövlət böyük inzibati,kadr və maliyyə vəsaitlərini bu məqsəd naminə səfərbər edirsə biz vətəndaşlar niyə bu işə ilk növbədə imkanımızda olan hərəkətlərlə,anlayışlarla dəstək verməyək?!Bizdən pul-para istənilmir ki?! Dünya ölkələri ,ilk növbədə yoluxucu xəstəliklərlə mübarizə təcrübəsi olanlar bir çox maraqlı üsulları artıq sınaqdan keçiriblər.Birmənalı demək lazımdır ki,elmi -praktik sınaqdan keçirilmiş hər bir əks üsulun öz çəkisinə uyğun payı var və olub.Harda ki ,dövlətin tədbirləri cəmiyyət tərəfindən düzgün anlaşılır,orada ya tam nəticə var ,ya da ən azı fəlakətlərin mühüm hissəsinin neytrallaşdırılması kimi nəticə var.
Əgər dövlətin mötəbər təşkilatı məktəblərin müvəqqəti qapadılması qərarı verirsə, cəmiyyət buna necə reaksiya verir və verməlidir...
Elm də ,rəsmi orqanlar da sübut edib ki,istənilən viruslarla effektli mübarizənin əsas şərti insanlar arasında yaxın təmasların mümkün qədər azaldılması ,təcridlilik,artıq ünsiyyətlərə yol verməmək,kütləvi tədbirlərin təxirə salınması, kütləvi iaşə xidmətlərinin göstərildiyi restoran tədbirlərinin azaldılması və s.ibarətdir.Azərbaycanda məktəblərin mübəqqəti bağlanmasının müstəsna qoruyucu antivirus tədbiri olmasını cəmiyyətimizin mütləq əksəriyyəti qəbul etdi.Cəmiyyıtimizin,insanların davranışlarını və mülahizələrini iki gündür müşahidə edirəm.Əksərən reaksiyalar məqbuldur,şüurlu vətəndaş yanaşması var.Ancaq heç də həmişə yox.Bəziləri məktəblərin bağlanmasını sanki dövlətin ona və ailəsinin gəzintisi və səfərləri üçün əlavə vaxt hədiyyəsi kimi qəbul edirlər.Uşaqları götürüb filan rayona,filan ölkəyə gəzintiyə aparmaq,hansısa kütləvi tədbirdə iştirak etmək üçün əla şansdır deyərək özü üçün məhdud utilitar, cəmiyyət üçünsə təhlükə dolu nəticə çıxaranlar da təəssüf ki var.Bu cür yanaşmalarda dövlətin yayıla bilən xəstəliklərlə mübarizə platformasının mahiyyətini anlamamaq,hətta yanlış və ziyanlı anlamaq kimi əlamətlər var.Məktəblər onunçün müvəqqəti bağlanmayıb ki," Səftərqulu"buna bir fürsət kimi baxsın ,böyük dövlət tədbirinin əsil mahiyyətini anlamaz dərəcədə özünü qanmazlığa qoysun,gəzintilərə ,turist səfərlərinə çıxsın, ətraflarda dolaşan virus təhlükəsinin yayılma risqini artıraraq nəticədə dövlətin ölkə miqyaslı fəaliyyət planlarının effektini zəiflətsin.Dövlətin antivirus tədbirlərinə cəmiyyətdə tam sinxron yanaşmanın olmaması bu deməkdir və bunun praktikada hansı ziyanları vura biləcəyini təsəvvür etmək çətin deyil.Sadə mahiyyət budur:"Dövlətin və cəmiyyətin virus əleyhinə fəaliyyət və davranışları bütöv bir tamın tərkib hissələri olmalı,bir-birini tamamlamalıdır.Doğrudur,
Bu gün ölkəmizdə koronovirusa qarşı Milli Fəaliyyət Planı deyilən bir rəsmi sənəd yoxdur..
Bunun mövcudluğuna ehtiyac da yoxdur. Çünki dövlət qurumlarını, tək-tək insanları, bütün cəmiyyəti virus təhlükəsinə qarşı səfərbər etmək üçün yüzlərlə Milli fəaliyyət planlarından daha artıq toparlama gücü olan bir silahımız var -hamının şüurlu varlıq olması. Hamı üçün eyni dərəcədə qorxulu olan xəstəliklərin ölkəmizə mümkün qədər ayaq basmaması üçün məsələyə sadəcə şüur və özünümüdafiə instinkti ilə yanaşmaq yetər.Dörd tərəfimiz olan ölkələr virusun içində olduğu bir vaxtda Azərbaycanda bu xəstəliyin real olaraq hələlik olmaması hamının üstündə yarpaq kimi əsərək qoruyacağı bir xoşbəxtlik deyilmi..
Dövlət məktəbləri bağladı,bəs vətəndaşların təşəbbüsü nə olmalıdır...
Dövlətin qoruyucu addımlarına düzgün reaksiya vermək və düzgün nəticələr çıxarmaq..Məsələn,bilavasitə vətəndaşların özlərinin təşəbbüskarı olduqları çoxlu sayda kütləvi tədbirlər var.Məsələn ,restoran toyları,müxtəlif ziyafətlər və sair.Təbii ki,bu sayaq tədbirlərin hər biri cəmiyyətimizə hələlik olmayan virusları daşımaq və yaymaq risqinə malikdir.Dövlət iddia edə bilməz ki, kütləvi ziyafətlər qadağan olunsun.Bəlkə də ,ən son zərurət yaranacağı halda buna da getmək olar.Ancaq indi zərurət yoxdur,çünki virus hələ bizə çatmayıb və indi ictimaiyyətin öz təşəbbüsləri ilə müəyyən məhdudiyyətlərə getməyin zamanıdır.Məsələn,insanlar özləri müəyyən ziyafət və kütləvi yeyib-içmək məclislərini təxirə sala bilərlər və sair.Həm də artıq dünya məhdudlaşdırıcı tədbirlərin sayını artırmaqdadır.Biz niyə buna getməyək?Gözləməliyik ki ,bəla qapını alsın ?!
Azərbaycan dövləti azı 5 istiqamətdə antivirus işləri aparır..
Bunları şərti olaraq öz müşahidələrim əsasında qruplaşdırmaq istərdim. 1.Qoruyucu sərhəd tədbirləri. 2.Profilaktik gigiyenik tədbirlər. 3.Tibbi gigiyenik mızmunlu reklam -maarifləndirmə işləri. 4.Ümumölkə miqyaslı məhdudlaşdırıcı- inzibatı tədbirlər. 5.Yanlış sosial şəbəkə təqdimatlarının zərərsizləşdirilməsi. Bu işlərin nəticəsidir ki ,Azərbaycanda real olaraq koronavirusa yoluxma faktları hələlik yoxdur.Dövlətin adından görülən və nəticəsi belə olan prosesə cəmiyyətimizin də tam gücünü əlavə edə bilsək onda nəticənin neçə dəfə böyüyə biləcəyini təsəvvür etməyə çalışın. Cəmiyyətdən isə çox şey tələb olunmur- hər kəs özünü və ailəsini düşünsün,dövlətin virus əleyhinə tədbirlərinin mahiyyətini düzgün anlasın və öz tərəfindən müəyyən məhdudlaşdırıcı addımlara təşəbbüs göstərsin...Bu qədər sadə.. Azərbaycan bir sabitlik adasıdır. Nədən həm də "Koronavirussuz ada "kimi qalmayaq...
