Vüqar Oruc: “Belə elanlar yalnız torpaq sahəsinin ölçüsünün böyük olduğunu göstərir və “paket” anlayışı qiymətə real təsir göstərmir”
Son illər sosial şəbəkələr və onlayn elan platformalarında satışa çıxarılan fərdi ev və torpaq sahələrinin təsvirində tez-tez “sənədi paket-kupçadır” ifadəsinə rast gəlinir.
Daşınmaz əmlakı təqdim edən bəzi vasitəçilər bu termin vasitəsilə alıcılarda evin guya tam hüquqi sənədlərə malik olduğu təəssüratını yaratmağa çalışırlar. Əksər hallarda isə bu ifadə vətəndaşları çaşdıran, hüquqi əsasdan məhrum bir anlayış kimi qiymətləndirilir.
Azərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyətinin (AQC) İdarə Heyətinin sədri, iqtisadçı ekspert Vüqar Oruc baki-xeber.com-a şərhində bildirdi ki, mülkiyyət hüququnu təsdiq edən yeganə sənəd Dövlət Əmlak Reyestri tərəfindən verilən çıxarışdır. Digər sənədlər isə yalnız yardımçı sənədlər hesab olunur.
Həmsöhbətimiz bildirdi ki, mənzilə, torpaq sahəsinə, fərdi yaşayış evinə və ya qeyri-yaşayış obyektinə mülkiyyət hüququ təsdiq olunubsa, mütləq şəkildə onun çıxarışı olmalıdır.
İqtisadçının sözlərinə görə, çıxarışdan əlavə olaraq vətəndaşa texniki pasport da təqdim edilir: “Texniki pasportda obyektin yerləşməsi və daxili planlaşdırma xüsusiyyətləri əks olunur. Qeyd edim ki, texniki pasport yalnız çıxarış təqdim edildikdən sonra verilir və mülkiyyət hüququnu təsdiq etmir. Mülkiyyət hüququnu müəyyən edən yeganə sənəd məhz çıxarışdır. Sosial şəbəkələrdə yayımlanan elanlarda səsləndirilən “sənədi paket-kupça” ifadəsi adətən torpaq sahələrinə aid edilir. Bu sənədlər həmin torpaq sahəsinin tikinti üçün müvafiq qurumlarla razılaşdırıldığını göstərirmiş kimi təqdim olunur. Lakin sonradan məlum olur ki, bu razılaşmalar əksər hallarda yalnız kağız üzərində mövcuddur. Reallıqda isə Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin müvafiq qurumları tərəfindən verilmiş xüsusi icazə sənədləri tələb olunur. Torpaq sahəsi alındıqdan sonra tikintiyə icazə sənədləri ayrıca əldə edilməlidir. Tikintiyə icazənin torpaq sənədləri ilə birlikdə təqdim olunması həm real, həm də qanuna uyğun deyil. Bu hallar əsasən torpaq sahəsinin satış qiymətini süni şəkildə artırmaq məqsədi daşıyır. Bu səbəbdən də sosial şəbəkələrdə və əmlak səhifələrində yerləşdirilən məlumatlara etibar etmək tövsiyə olunmur. Belə elanlar yalnız torpaq sahəsinin ölçüsünün böyük olduğunu göstərir və “paket” anlayışı qiymətə real təsir göstərmir”.
V.Oruc onu da əlavə etdi ki, son illər ölkədə tikinti normativləri xeyli sərtləşdirilib. Korrupsiya və özbaşınalığa qarşı mübarizə aparılır, bu kimi halların qarşısının alınması istiqamətində mühüm addımlar atılıb.
Günel CƏLİLOVA
