Yadigar Məmmədli: “Bununla bağlı hüquq-mühafizə orqanlarına müraciət qanunda öz əksini tapmalıdır”
Son dövrlər süni intellekt insanların şəxsi həyatını və mənəviyyatını terror etməkdə daha dərinə gedir. Bu, açıq şəkildə müşahidə edilir. Sözügedən platformada tam özbaşınalıq üzündən proseslər kriminal xarakter alır.
Düzdür, süni intellektin bir sıra üstünlükləri də var. Bunlar öz yerində. Ancaq üstünlüklərdən daha çox özünü pis cəhətdən göstərməyə başlayır. Müəyyən əxlaqsız, cinayətkar ünsürlərin əlində çox pis bir silaha çevrilir. Süni intellektin yaratdığı imkanlardan sui-istifadə edərək insanların şəxsi həyatına təcavüz edirlər, cürbəcür həqiqətə uyğun olmayan səhnələr quraşdırırlar, çıxışlar edirlər və s. Bu da cəmiyyətdə qarşılıqlı etimadı pozur, vətəndaşlar arasında intiriqanın yaranmasına səbəb olur. İnformasiyaların manipulyasiyasına süni intellekt olduqca geniş imkan verir.
Maraqlıdır, bu, nə vaxta qədər belə olar? Süni intellektin tətbiqinin qanuni çərçivəyə salınmasının vaxtı deyilmi?
Sözügedən məsələni baki-xeber.com-a şərh edən media eksperti Yadigar Məmmədlinin fikrincə, süni intellektin insanların şəxsi həyatına, mənəviyyatına mənfi təsir etdiyi barədə səslənən fikirlərin əsası var: “Texnikanın inkişafı bu kimi fəsadları da bərabərində gətirir. Məsələn, internet, sosial şəbəkələr yayılanda bu kimi neqativ hallar özünü göstərirdi. Biz görürük ki, süni intellektin timsalında da bənzər halları müşahidə edirik. Ümumən, süni intellektin mütərəqqi tərəfləri də var. Süni intellekt bir sıra məsələləri sadələşdirir, insanlara kömək edir. Məsələnin mənfi tərəfi odur ki, bir sıra insanlar süni intellektdən sui-istifadə edir. Bu da gözlənilən idi. Ona görə ki, digər mütərəqqi sahələrdə də bənzər hallar yaşanır. İnzibati vasitələrlə belə neqativ halların qarşısını almaq çətin məsələdir. Çünki bu, elə bir platformadır ki, hamının buna çıxışı var. Məsələn, illər əvvəl bir sıra ölkələr instaqram platformasına qadağa qoymağa çalışdı, amma bu, ciddi effekt vermədi. Ancaq bu, o demək deyil ki, süni intellektlə bağlı qanunvericilik tənzimləməsi olmamalıdır. Bu sahədə insanların şəxsi həyatına və digər məsələlərə kobud müdaxilə olarsa, o zaman hüquq-mühafizə orqanlarına müraciət qanunda öz əksini tapmalıdır. İnsanların şəxsi və iş fəaliyyətinə kobud müdaxilə olunarkən çox ciddi ölçü götürülməlidir. Məsələn, əvvəllər sosial şəbəkələrdə istənilən şəxs kiməsə qarşı təhqiramiz fikirlər səsləndirirdi, amma buna görə məsuliyyət daşımırdı. İndi artıq belə deyil və bununla bağlı müvafiq qanunlar qəbul olunub. Hesab edirəm ki, həmin qanun süni intellektə də tətbiq edilməlidir. Elə etmək lazımdır ki, insanlar qanundan çəkinib bundan kiminsə şəxsi həyatına kobud müdaxilə etməsinlər. Böhtan və qanuna zidd hərəkətlər mütləq öz cavabını almalıdır”.
Vidadi ORDAHALLI