Tural İrfan: Təmtəraqlı yas məclisi keçirənlər həm də dövlətə qarşı çıxmış olurlar”
Dəbdəbəli, israfçılıqla müşayiət olunan yas mərasimləri cəmiyyətdə böyük narazılıqla qarşılansa da, hələ də belə mərasimlərə kifayət qədər geniş formada rast gəlinir. Bu səfər yas mərasimində ənənəvi təamlar deyil, şırdan və kabab verilib. Tərtərdə yas mərasimində ötən ay şırdan, bu ay isə kabab verilməsi diqqət çəkib.
Tərtər rayonunda keçirilən bəzi yas mərasimlərində verilən yeməklər sosial şəbəkələrdə və yerli ictimaiyyətdə narazılıqla qarşılanıb.
Belə ki, sakinlərin bildirdiyinə görə, ötən ay keçirilən yas mərasimlərindən birində qonaqlara şırdan təqdim edildiyi halda, bu ay baş tutan başqa bir mərasimdə kabab verilməsi diqqət çəkib.
İlahiyyatçı Tural İrfan baki-xeber.com-a şərhində bildirdi ki, yas mərasimi deyilən anlayış dində olmayan ənənədir. Bunu istismarçı ruhani təbəqəsi öz mənfəəti üçün qondarıb: “Əhaliyə ziyan vurmaq, borca salmaq üçündür. İslam dinində yas zamanı camaata ehsan adı ilə yemək vermək bidət və haramdır. Dində olmayan bir adəti də dinə gətirmək bidət adlanır. Peyğəmbər hədislərinə görə isə bidətin axırı da cəhənnəmdir. Ola bilsin yasda kabab və digər bahalı yeməklər verənlər İslam dininə mənsub deyillər. Ona görə o haqda bir söz demək olmaz. Çünki digər din və inanclara tolerant yanaşmalıyıq. Ancaq bildiyim qədər Azərbaycanda mövcud olan digər din və dini konfessiyaların ənənəsində də yasda kabab kimi yeməklər təqdim etmək qaydası yoxdur. Bu, sadəcə görməmişlik, acgözlük və cəhalətdir. Bütün yönləri ilə ilə Allaha xoş getməyən əməldir. Ola bilsin elə yaslarda din xadimləri də iştirak edirlər. Gərək etməsinlər. Rəsmi din xadimləri o cür yas yerlərindən imtina etməlidir”.
Hımsöhbətimiz hesab edir ki, təmtəraqlı yas məclisi keçirənlər həm də dövlətə qarşı çıxmış olurlar. Çünki aidiyyəti dövlət qurumları da dəbdəbəli yasların ləğvini istəyir və bu yöndə təbliğat aparılır. Yaxud da müəyyən İran yönümlü şəbəkələr var ki, din pərdəsi altında dövlətin rəva bildiyi bütün məsələlərə əks çıxırlar: “Ola da bilər ki, bunu qəsdən edirlər. Yas yerində qonaqlıq vermək milli mentalitetimizə də ziddir. Bu, Sovet dövründə dəbə minib. O hökumət də allahsız quruluş idi. Dinə hörmət etməyən adamlar belə gərək ümumi qaydalara, dövlətin tövsiyələrinə riayət etsinlər. Bu yöndə din xadimlərinin fəaliyyətsizliyi çox pisdir. Dövlət onlara çox yüksək məbləğdə yardım ayırır. Amma mollalar, axundlar, din xadimləri bu cür mənfi ənənələrin yığışdırılmasında çox passiv hərəkət edirlər. Əksinə çox vaxt da o cür məclislərin başında oturub boşqabın yekəsini qabaqlarına çəkirlər. Əgər məclis din adı ilə qurulub başında din xadimi oturubsa demək o süfrədə hansı yeməklərin olub-olmamasına da din xadimi cavabdehdir. Necə o süfrədə içki olsa durub gedəcək yaxud oturmayacaq. Amma israf, kabab, aş və digər yeməkləri görəndə imtina etmir. Bu da din xadimlərinin riyakarlığıdır. Konkret olaraq din xadimləri israfçı yas məclisində iştirak etməkdən imtina etməlidirlər. Belə olsa hamı yığışdıracaq. Mən araşdırma aparmışam. Əksər təmtəraqlı yas məclislərinə təşviq edənlər ruhanilərdir. Sakitcə yas sahibinə deyirlər ki, özün necə istəyirsən elə də et. Belə olmaz. Əhalini borca, kreditə salırlar. Kasıblar da qonşudan geri qalmamaq üçün gedib sələm götürüb aş, halva verirlər. Yasda heç bir yemək vermək olmaz. İslam Peyğəmbəri heç kəsə yasda halva verməyib. Nə də aş verməyib. Heç Peyğəmbər özü vəfat edəndə də ona yas məclisi qurulmayıb. Həmçinin Kərbəla şəhidləri üçün də aş, halva verilməyib. Bu adət çox çirkin və bidət olan ənənədir ki, heç bir xalqda yoxdur. Hər yerdə qarın güdmək, yemək, boğaz düşünmək vəhşi mağara dövrünün adətidir. Yasda adam yas sahibinə dayaq, dəstək olmağa gedər. Yoxsa yemək yeyib sonra da hesabı dəftərə yazıb qayıtmaqla dəstək olmaq olmaz”.
Günel CƏLİLOVA
