Bu günlərdə avtobus sürücüsü nəqliyyat vasitəsini kənarda saxlayıb və namaz qılıb. Bununla bağlı sosial şəbəkələrdə yayılan görüntülər ictimaiyyət tərəfindən birmənalı qarşılanmayıb.
Sosial şəbəkə istifadəçilərinin bir qismi bunu normal qarşılamır, digərləri isə sürücülər üçün lazımi şəraitin yaradılmadığını düşünür. Ümumiyyətlə, sürücü sərnişinləri gözlədərək namaz qılmalıdırmı?
Tural İrfan: “Sərnişinləri gözlədərək qılınan namaz batildir”
Ilahiyyatçı Tural İrfan “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bunları qeyd etdi: “Bəzən münasib olmayan yerlərdə namaz qılan insanların fotolarının yayıldığını və müzakirələrə səbəb olduğunu görürük. Əslində başqalarına narahatlıq yaratmaqdan edilən ibadət məqbuldur. Amma bir neçə yer var ki, orada namaz qılmaq haramdır və yaxud məkruhdur. Yəni, dini cəhətdən bəyənilmir. Bunlardan biri də yolun ortası yaxud kənarıdır. Avtobusun içində namaz qılan şəxsin namazı qəbuldur, amma kərahət iş görüb, yəni, dini yöndən bəyənilməyən əmələ yol verib. Əgər bu əməli riya və özünüreklam məqsədi ilə edibsə, üstəlik günaha da yol vermiş olub. Yox, əgər bilmədən, mahiyyətinə varmadan edibsə eybi yoxdur. Ümumiyyətlə isə ibadət münasib yerlərdə edilməlidir. Avtobus sürücüləri üçün münasib vaxt tərtib olunub qrafikə salına bilər ki, həmin vaxt onlar həm nahar edə, həm də ibadət edə bilərlər. İslam şəriətinə görə bu yerlərdə namaz qılmaq məkruhdur - qəbristanlıqda, qəssabxanada, hamam və ayaqyoluda, yol kənarında, yolun ortasında, ocaq və ya yansısa yanan nəsnəyə qarşı, uçurum - yarğan, uçqun, daşqın ehtimalı olan məkanlarda. Sərnişinləri gözlədərək qılınan namaz batildir. Bir də ən önəmlisi odur ki, namaz oturaraq, yol gedərkən də qılına bilər. Hətta sürücü avtomobil idarə edərkən göz işarəsi ilə də namaz qıla bilər. Buna ima ilə namaz deyilir. Sadəcə bizdə din xadimləri ibadət qaydalarını, asanlaşdırmaları, zərurət məqamındakı rüxsətləri anlatmadıqları üçün inanclı zümrə belə çətinliklərə tuş gəlir. Hamı elə bilir ki, namaz qılmaq üçün yalnız dayanıb əyilib - qalxmaq lazımdır. Doğrudur, namazın əsl forması o cürdür. Amma Peyğəmbər dəvənin belində, ata süvar olarkən də namaz qılıb. Xəstə vaxtlarında oturaraq da namaz qılıb. Sürücü elə namaz qıla bilər ki, heç kəs onun namaz qıldığını hiss etməsin. Əslində dində heç bir çətinlik yoxdur, sadəcə çətinləşdirənlər var”.
Fərid Həşimov: “Azərbaycanda ibadət, dini ayinlərin yerinə yetirilməsi üçün şərait yaradılıb, ibadətgahlar var”
Nəqliyyat eksperti Fərid Həşimov “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirdi ki, sürücünün avtobusda sərnişinlər olduğu vaxt namaz qılması xoş qarşılanmır: “Azərbaycanda ibadət, dini ayinlərin yerinə yetirilməsi üçün şərait yaradılıb, ibadətgahlar var. İbadət digər insanları gözləmək, narahat etmək deyil. Həmin sürücü başa düşməli idi ki, o namaz qıldığı müddətdə sərnişinlərdən kimsə xəstəsinin yanına tələsən, dərsə, başqa işə gecikən adamlar ola bilər”.
Günel CƏLİLOVA
