Əkrəm Həsənov: “Əmək pensiyası məsələsi ədalətli şəkildə həll olunmalıdır”
Əmək pensiyalarının indeksləşirilməsi "Əmək Pensiyaları" haqqına Qanuna əsasən həyata keçirilir. Bütün növ əmək pensiyaları əvvəlki ildə ölkə üzrə orta aylıq maaşdakı artım faizinə indeksasiya olunaraq artırılır.
Ancaq ekspertlər hesab edir ki, Azərbaycanda əmək pensiyalarının arasında qeyri-adi bərabərsizlik var. Kimisi 5-15 min manat arasında, ancaq böyük bir hissə isə 470- 600 manat civarında pensiya alır. Araşdırmalar zamanı məlum olub ki, yüksək pensiyanı nazirlər, nazir müavinləri, nazirlik idarə rəisləri, xidmət rəisləri, icra başçıları, icra müavinləri, prokurorlar, hakimlər, deputatlar, diplomatlar, rektorlar və digərləri alır. Çünki işlədikləri müddətdə ən yüksək əmək haqqını da məhz bu kateqoriyadan olanlar alır. Hələ buraya yüksək maaş alan belə adamların maaşla bərabər qeyri-şəffaf yollarla qazandıqları qeyri- rəsmi gəlirləri də əlavə etsək, ümumiyyətlə təsəvvür olunmayan bir sosial ədalətsizlik olduğunu görürük. Ancaq böyük sayda insanlar qoyulmuş şərtlərin ağırlığı üzündən heç əmək pensiyasını ala bilmir, sadəcə belələrinə 320 manat sosial müavinət verilir. Maraqlıdır, əmək pensiyalarının arasında bu dərəcədə uyğunsuzluğu normal saymaq olarmı və aradakı qeyri-adi fərqi əhəmiyyətli dərəcədə aşağı salmaq üçün nə etmək olar?
Belə məlum olur ki, dövlətdə işləyib vəzifə tutmayacaq yüksək pensiya ala bilməz. Axı hər kəs yüksək vəzifədə çalışa bilməz?! Ümumiyyətlə, pensiya sistemində hansı islahatlara ehtiyac var?
“Əmək pensiyasında qeyri-bərabərliklə bağlı problem var, bu problem daha çox dövlət qulluğunda çalışanlara tərəfdir”
Hüquqşunas Əkrəm Həsənov “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirdi ki, əmək pensiyasında qeyri-bərabərliklə bağlı problem var: “Bu problem daha çox dövlət qulluğunda çalışanlara tərəfdir. Maaşı çox alıram, pensiya da çox olmalıdır, problem deyil. Bu belə olmalıdır. Pensiya kapitalı deyilən bir şey var. Şəxs fəaliyyəti dövründə daha çox işləyib, sosial sığorta haqqı ödəyirsə, pensiya kapitalı da çox olur. Bu da pensiya məbləğinin çox olmasına təsir edir. Bu qayda bütün dünyada belədir. Ancaq bizdə başqa bir problem də var. Belə ki, dövlət qulluğunda çalışanların maaşı yüksək olur, ancaq özəldə yox. Mexanizm bərabər və şəffaf olmalıdır. Burada qayda elə tətbiq olunmalıdır ki, əmək pensiyası bərabər olsun, ancaq yüksək postda olanların yox. Bu məsələni millət vəkilləri dilə gətirməli, həlli istiqamətində səy göstərməlidir. Ancaq tək dedikləri “bank kreditlərinin faizinin yüksək olduğu”dur. Bank kreditlərinin faizlərinin yüksək olduğu yeni problem deyil ki? Əmək pensiyası məsələsi ədalətli şəkildə həll olunmalıdır”.
Günel CƏLİLOVA
