"Bu gün ölkədə əczaçılıq sahəsində ciddi problemlər var". Bunu səhiyyə nazirinin müavini Rasim İsmayılov Beynəlxalq Əczaçı Günü və Respublika Əczaçılarının III Konfransında çıxışı zamanı bildirib. Onun sözlərinə görə, Səhiyyə Nazirliyi bu istiqamətdə kifayət qədər ciddi addımlar atıb: “Nazirliyin qarşısında duran əsas vəzifələrdən biri vətəndaşların keyfiyyətli dərmanlarla təmin edilməsidir".
Qeyd edək ki, əczaçılıq sahəsi ilə bağlı zamanla müxtəlif problemlərin olması gündəmə gətirilib, müzakirə edilib. Vaxtı ötmüş, keyfiyyətsiz dərmanların satışı, həmçinin prerapatların tapılmaması kimi problemlərin olması heç kimə sirr deyil.
Maraqlıdır, dərman sahəsində əsasən hansı problemlər var və bu sahədə yaşanan çatışmamazlıqlar necə həll olunmalıdır?
“Xəstə hardan bilsin ki, həmin dərmanın içində adi paraşokdur?”
Həkim ekspert Rasif Bağırov bildirdi ki, bu gün dərman sahəsində ciddi problem yaşanır: “Məlumdur ki, bu gün ölkəmizdə dərman istehsal olunmur. Ölkədə dərman istehsalı üçün azad rəqabət yaranarsa insanlar keyfiyyətli dərman istifadə etmiş olar. Danılmaz faktdır ki, dərmanlar əsasən xaricdən gətirilir. Xaricdən gələn dərmanların da 60-70 faizi saxtadır. Belə ki, dərmanların barkodunu yoxlayan xüsusi proqram var. Həmin proqram sayəsində dərmanları yoxlamaq olur. Məsələn, həkim hansısa dərmanı yazır və üstəlik o həbin keyfiyyətli olması ilə bağlı təriflər edir. Ancaq proqrama həmin dərmanın ştrix-kodunu yazanda o kodda dərmanın olmadığı üzə çıxır. Təəssüf ki, nə həkim, nə də əhali dərmanların ştrix-koduna fikir vermir. Sahibkarlar dərmanın ilk partiyasını xaricdən gətirir, sonra həmin preparatın qutusunu ya Çinə, ya da Rusiyaya aparıb, orda onun saxta versiyasını hazırladırlar. Dərmanın qutusunda həbə aid bütün məlumatlar yazılır, ancaq ştrix-kodu olduğu kimi yaza bilmirlər. Həmin dərmandan istifadə edən xəstələr niyə sağalmaması ilə bağlı narahatlıq keçirir. Xəstə hardan bilsin ki, həmin dərmanın içində adi paraşokdur? Baxırsan ki, İspaniya istehsalı olan dərmandır, amma üzərində ştrix-kodu ya yoxdur, ya ya tam yazılmayıb. Hansı zavod indi ştrix-kodsuz dərman istehsal edir? Adi İsmayıllının şoru üzərində ştrix-kodla gətirilir, amma dərmanlar yox. Ümumiyyətlə, dərman sənayesi xüsusi nəzarətə götürülməlidir”.
Həmsöhbətimiz onu da əlavə etdi ki, hazırda istehlakçılar aldıqları məhsulun, dərmanın hansı ölkəyə məxsus olduğunu müxtəlif proqramlar vasitəsilə öyrənə bilərlər: “Hazırda barkodlar optik skaner vasitəsilə də oxuna bilər. "Ağıllı telefon" istifadə edən hər kəs barkodları bir neçə saniyə ərzində oxumaq imkanına sahibdir. Bunun üçün telefona "barkod oxuyucu" tətbiqini yükləmək lazımdır. Bundan sonra telefonunuzdakı "barkod oxuyucu"nu aktivləşdirərək, kameranı məhsulun üzərindəki barkod işarəsinə yaxınlaşdırmaq lazımdır. Məhsul saxta deyilsə, "barkod oxuyucu" tətbiqi sizi həmin məhsul barədə məlumatların yer aldığı mənbəyə yönəldəcək”.
Günel CƏLİLOVA
