Azərbaycanda həm paytaxtda, həm də bölgələrdə Təcili Tibbi Yardım xidməti sahəsində problemlər olduğu məlumdur. Ən böyük problemlərdən biri isə Təcili Yardımın xəstə çağırışlarına lazımı səviyyədə reaksiya verməməsidir. Bir çox hallarda Təcili Yardım xəstə çağırışlarına ya gecikir, ya da gəlməkdən imtina edir. Bizdə bu hallar da var. Bütün hallarda, Azərbaycanda Təcili Yardım sisteminin yenidən qurulması bir zərurətə çevrilib. Bu problem o qədər narahatedicidir ki, artıq Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının da diqqətini cəlb edir.
“Təcili Yardım xidmətləri: Türkiyə təcrübəsi Azərbaycanda necə faydalı ola bilər?” mövzusunda keçirilən mini-simpoziumda Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) Azərbaycan nümayəndəliyinin rəhbəri Hande Harmancı bildirib ki, ÜST Azərbaycanda təcili yardım xidmətinin təkmilləşdirilməsi üçün plan hazırlayır. “Təcili və təxirəsalınmaz xidmətlər bizim üçün vacib məsələlərdən biridir. Sentyabrda Türkiyə Səhiyyə Nazirliyindən bir qrup gəlib. Xüsusilə Türkiyə Səhiyyə Nazirliyi ilə “Turkish Council” çərçivəsində birlikdə çalışmaq üçün araşdırma apardıq. İstanbulda Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının təcili vəziyyətlərlə əlaqədar regional ofisi var. Oradan da nümayəndələr gəlmişdi. Sentyabr ayındakı missiya həm TƏBİB, həm də Səhiyyə Nazirliyi ilə birgə qərar qəbul edib. Qərara əsasən, Təcili Yardım xidmətinin təkmilləşdirilməsi ilə əlaqədar birgə çalışacağıq və iş planı hazırlayacağıq...”
ÜST-ün Azərbaycanda Təcili Yardım xidmətinin təkmilləşdirilməsi ilə bağlı hazırlayacağı plan ölkəmizi Təcili Yardım xidmətilə bağlı yaşanan problemdən qurtara biləcəkmi?
Ekspertlərin məsələyə münasibəti fəqrqlidir. Bir qisim ekspertlər düşünür ki, bu ciddi problemin ÜST-ün hazırlayacağı planla həll edilməsi tam mümkündür. Bu cür düşünən ekspertlərin sözlərinə görə, Təcili Yardım sistemi təkmilləşdirməlidir ki, xəstələr əziyyət çəkməsin. Bizim Təcili Tibbi Yardımın təkmilləşdirilməsinə ciddi ehtiyac olduğunu deyən ekspertlərin fikrincə, Təcili Tibbi Yardım sahəsində işləyən həkimlər, tibb işçiləri də kurslara göndərilməli və onlara xarici təcrübə öyrədilməlidir.
“Bunun effektiv nəticə verməsi üçün səhiyyə sistemində islahatlar tam olaraq getməlidir”
Professor Adil Qeybulla isə “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirdi ki, ÜST-ün belə bir plan hazırlamaq niyyətini açıqlaması müsbətdir, amma ölkəmizin səhiyyəsində problem yalnız Təcili Yardımla bağlı deyil, bütövlükdə səhiyyə sistemindəki nöqsanlarla bağlıdır. “Əslində, problem Təcili Yardımın özündə deyil, problem bütövlükdə səhiyyə sisteminin təşkilindədir. ÜST-ün nümayəndəsi də bunu bilməmiş deyil. ÜST-ün təmsilçisi yaxşı bilir ki, Azərbaycanda səhiyyə sisteminin təşkilində çox ciddi qüsurlar var”.
A.Qeybullanın sözlərinə görə, biz icbari tibbi sığortanı indiyə qədər vətəndaşın xeyrinə çalışdıra bilməmişik, donor haqqında qanun qəbulu və başqa məsələlər geniş və sistemli şəkildə öz həllini tapmayıb: “Çünki biz səhiyyəni sistemə çevirə bilməmişik”.
“Siz düşünürsünüz ki, ÜST-ün hazırlayacağı planla Təcili Yardım sahəsindəki ciddi problemlərimizi həll edə bilmərik” - deyə professor Qeybulladan soruşduqda o bildirdi ki, səhiyyə sistemini düzəltmədən Təcili Tibbi Yardımı təkmilləşdirmək mümkün deyil. “Səhiyyə elə bir sistemdir ki, onun bir sahəsini hansısa formada təkmilləşdirib inkişaf etdirmək başqa bir sahənin iflic, qeyri-işlək, az effektiv durumda olması fonunda nəticə verməyəcək. Bu sahəyə kompleks yanaşma olmalıdır. Bunun effektiv nəticə verməsi üçün səhiyyə sistemində islahatlar tam olaraq getməlidir. Məsələn, icbari tibbi sığorta yoxdursa, səhiyyənin köklü problemləri həll olunmayıbsa Təcili Yardım xidməti necə təkmilləşə bilər? Plan bütövlükdə Azərbaycanın səhiyyə sistemi ilə bağlı olmalıdır. Mən belə düşünürəm”- deyə A.Qeybulla vurğuladı.
İradə SARIYEVA
