Bəşəriyyətin əsas problemlərindən biri kimi xarakterizə edilən narkomaniya problemi təəssüf ki, Azərbaycandan da yan keçməyib. Düzdür, sözügedən problem bir sıra ölkələrlə müqayisədə Azərbaycanda o qədər qlobal xarakter almasa da, ümumilikdə, ölkəmiz də insan həyatı üçün təhlükə mənbəyinə çevrilən bu bəla ilə üz-üzədir.
Narahatedici məqam ondan ibarətdir ki, aparılan profilaktik mübarizə tədbirlərinə rəğmən, Azərbaycanda narkotik maddələrə aludəçilərin sayında artım tendensiyası müşahidə edilir.
Açıqlanan statistik rəqəmlərə əsasən, ötən il Azərbaycanda rəsmi qeydiyyata alınan narkomanların sayında artım qeydə alınıb. Səhiyyə Nazirliyinin hesabatına görə, narkotik istifadəçiləri arasında 25-45 yaşarası insanlar üstünlük təşkil ediblər. 2014-cü ilədək Azərbaycanda rəsmi qeydiyyata alınmış narkotik istifadəçiləri arasında uşaqlar (yaşı 18-dək olanlar) olmasa da, son zamanlar məktəblilər arasında da narkotik vasitələrdən istifadə edənlərə rast gəlmək mümkündür.
Narkomaniya əsasən gənclik dövründə başlanır və bir çox halda elə gənclik dövründə də narkotik aludəçisinin ölümü ilə nəticələnir. Yəni narkotikə qurşanmanın ən təhlükəli vaxtı gənclik dövrüdür. Gənc yaşlarda narkotik vasitənin toruna düşənlərdə orqanizmin zəifləməsi, bədənin arıqlaması və fiziki gücün düşməsinə gətirib çıxarır. Həmçinin, orqanizmin zəhərlənməsi daxili orqanların - qaraciyər və böyrəklərin zəhərlənməsinə səbəb olur. Gənc narkomanlarda ən geniş yayılmış xəstəlik hepatitdir. Ümumiyyətlə, gənclər arasında narkomanlığın yayılmasının səbəbləri savadsızlıq, işsizlik, işsizlikdən doğan asudə vaxtın bolluğudur. Azyaşlı uşaqların və gənclərin narkomaniyaya qurşanması onların təhsildən yayınmasına, ictimai həyatdan kənarlaşmasına, ətrafdakı insanlara daha çox cinayətkar simasının aşılanmasına və ən əsası, sağlamlıqlarının zərbə altında qalmasına səbəb olur. Bu insanları narkotikə qurşandıranlar isə bir çox halda narkotik vasitələrin ticarəti ilə məşğul olan şəxslər olur. Həmin şəxslər hədə-qorxu gəlmə və müxtəlif şirnikləndirici vədlər verməklə gənclərin narkotik və psixotrop maddələrdən istifadə etməsinə nail olur, bununla da onların həyatını zəhərləyirlər. Gənclərin narkomaniyaya qurşanmasına digər səbəb isə onların narkotik vasitələrə əyləncə vasitəsi kimi baxmasıdır. Narkotikdən cəmi bir dəfə istifadə etmək narkomaniyaya yol açmaq deməkdir.
“Gənclərin narkomaniyaya meyl etməsində serialların, televiziya kanallarında Avropaya inteqrasiya adı altında...”
Tibb elmləri doktoru, həkim-ekspert Adil Qeybulla bildirdi ki, statistikaya düşməyən anonim müalicələr də var ki, onlar da narkomanların sayını artırır: "Narkomaniyanın Azərbaycandakı ümumi durumu ilə bağlı söz demək bir qədər çətindir. Televiziya proqramlarında dəfələrlə verilən proqramlar da sübut edir ki, hazırda ölkəmizdə narkomanların sayı çoxdur. Ancaq buna qarşı mübarizə o qədər də ciddi aparılmır".
Həmsöhbətimiz hesab edir ki, narkomanların anonimliyi saxlanmaq şərtilə onlara nəzarət edilməli və bu ciddi şəkildə aparılmalıdır: "Nə qədər ki, cəmiyyətdə narkomana xəstə insan kimi baxılmayıb, bu şəkildə ona qarşı mübarizə aparmaq da mümkün deyil. Belə insanlar xəstə kimi qəbul edilməli və onların müalicəsində də cəmiyyətin hər bir fərdi iştirak etməlidir".
Gənclərin narkomaniyaya meyllənməsinə təsir edən amillərə toxunan ekspertin sözlərinə görə, kütləvi informasiya vasitələrindəki yanlış təbliğat metodları da sözügedən problemin daha da dərinləşməsinə yol açır: “Gənclərin narkomaniyaya meyl etməsində serialların, televiziya kanallarında Avropaya inteqrasiya adı altında gəncləri geri aparan məqsədyönlü verilişlərin yayımlanmasının rolu böyükdür. Digər tərəfdən, gənclərin tüfeyli həyat sürməsi, düşdükləri mühit, ailə münaqişələri, işsizlik və savadsızlıq da narkomaniyanın yayılmasına təkan verir”.
Günel CƏLİLOVA
