Məlum olduğu kimi, artıq "Mobil notariat"la etibarnamə verilməsinə başlanıb. Prosesə start verildiyi ilə bağlı məlumat Ədliyyə Nazirliyinin keçirdiyi “Pandemiya dövründə ədliyyəyə əlçatanlıq” mövzusunda videokonfransda səsləndirilib.
“Ədliyyə xidmətlərinə əlçatanlığın asanlaşdırılması məqsədilə mobil notariatın imkanları genişləndirilərək növbəti addım kimi əhaliyə yeni – nəqliyyat vasitələrinə sərəncam verilməsinə dair etibarnamələrin elektron qaydada təsdiq edilməsi xidməti təqdim olunur” - deyə sözügedən konfransda vurğulanıb.
Qeyd edilib ki, bu xidmət mülkiyyətçi və ya etibarnamə əsasında onu təmsil edən şəxsin avtomobilin satılması, bağışlanması, dəyişdirilməsi, ipotekaya qoyulması, icarəyə verilməsi, daxili işlər orqanlarında qeydiyyata alınması və ya qeydiyyatdan çıxarılması üzrə səlahiyyətlərin seçim üzrə bütünlüklə, yaxud qismən digər şəxsə verilməsini təmin edir.
Yeni mobil tətbiq vasitəsilə avtomobil sahibləri, o cümlədən, ölkədən kənarda olan vətəndaşlar mülkiyyətçisi olduğu nəqliyyat vasitəsinə dair etibarnaməni heç yerə getmədən onlayn qaydada verə biləcəklər.
Fasiləsiz rejimdə göstərilən yeni xidmətin əsas özəlliyi ilk dəfə olaraq etibarnamələrin rəsmiləşdirilməsində videoyazı vasitəsindən istifadə edilməsidir ki, bu da həmin əqdlər üzrə sui-istifadə və vətəndaşların əmlak hüquqlarının pozulmasının qarşısını almağa xidmət edir.
Etibar edən şəxsin razılığı barədə "Mobil notariat" tətbiqində aparılan videoçəkiliş aidiyyəti notarius tərəfindən yoxlanıldıqdan və etibar edən şəxs isə hüquq və vəzifələri barədə ətraflı izahlar əldə etdikdən sonra etibarnamə qanunvericiliyə uyğun qaydada təsdiq edilir.
Etibarnamələrin elektron nüsxəsi mobil tətbiqin qovluğunda saxlanmaqla istənilən yerdə təqdim oluna bilər. Eyni zamanda, verilmiş etibarnamələr təsdiq edildikdə bu barədə məlumat dərhal daxili işlər orqanlarına informasiya sistemi vasitəsilə ötürülür.
Bu gündən tətbiq edilən yeni xidmətdən nəqliyyat vasitələrinin mülkiyyətçiləri mobil telefonların “App Store” və “Google Play” satış platformalarından "Mobil notariat" tətbiqini ödənişsiz yükləməklə, habelə artıq istifadəçi olanlar isə proqramı yeniləməklə rahatlıqla istifadə edə bilərlər.
Elektron etibarnamələrin verilməsi qaydası barədə ətraflı məlumat Ədliyyə Nazirliyinin “Facebook” sosial şəbəkə səhifəsində yerləşdirilib.
Qeyd edək ki, pandemiya dövrü ilə əlaqədar olaraq bu yenilikdən bütün vətəndaşlar, ən çox da 65 yaşdan yuxarı insanlar istifadə etməyə başlayıblar.
“Elektron sistem üzrə verilən etibarnamələr xaricdə yaşayan vətəndaşlarımızın da işinin asanlaşdırılması üçün çox müsbət bir vasitədir”
Nazirliyin yeni onlayn layihəsinin əhəmiyyətini şərh edən tanınmış hüquqşünas Əziz Qəmbərov “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, bu, vətəndaşlar üçün nəzərdə tutulan xidmətlərin əlçatanlığının təmin edilməsi baxımından çox müsbət haldır: “Əvvəlcə qeyd edim ki, Ədliyyə Nazirliyinin tətbiq etdiyi bu layihənin vətəndaşlar üçün böyük əhəmiyyəti var. Xüsusən də pandemiya dövründə belə bir layihənin gerçəkləşdirilməsi təqdirəlayiqdir və faydalıdır. Dövlət vətəndaş üçün bu istiqamətdə xidmətin əlçatanlığı üçün mühüm addım atıb. Burada əsas diqqətçəkən məsələ dövlətin həyata keçirdiyi bu layihənin yaratdığı imkanlardan vətəndaşın məsuliyyətlə istifadə etməsi və sui-istifadə hallarına yol verməməsi ilə bağlıdır.
Əgər elektron etibarnaməni verən şəxsin özü elektron sistemin arxasında olacaqsa və öz iradəsini ifadə edəcəksə, təbii ki, bunun çox böyük effekti olacaq. Vətəndaş bu sistemdən istifadə etməklə notariat ofislərinə getməyəcək, vaxt itkisindən, nəqliyyat xərcindən xilas olacaq. Bu, vətəndaşa elektron etibarnamənin qazandırdığı üstünlüklərdən biridir. Bunun müsbət tərəflərindən biri də ondan ibarətdir ki, bu sistem vasitəsilə təkcə Azərbaycan ərazisində deyil, dünyanın hər yerindən “mobil etibarnamə”nin verilməsinin mümkün olmasıdır. Hazırda elə vətəndaşlarımız var ki, pandemiyaya görə xaricdədir, yaxud orada işlədiyi üçün Azərbaycana gələ bilmir və təcili bir etibarnamə verməlidir. Onlar gedib yaşadıqları ölkənin notariat ofislərinə müraciət etmək məcburiyyətində qalır və həmin etibarnaməni verən zaman əlavə xərclər ödəyirlər. Əlavə xərclər həmin etibarnamənin tərcümə edilməsi və sairdən ibarədir. Bunlar böyük xərc tələb edir. Ancaq elektron sistem üzrə verilən etibarnamələr xaricdə yaşayan vətəndaşlarımızın da işinin asanlaşdırılması üçün çox müsbət bir vasitədir”.
Ə.Qəmbərovun sözlərinə görə, elektron etibarnamənin tətbiq edilməsi müsbət haldır, ancaq bundan sui-istifadə halları da ola bilər. “İndi gənc və orta nəslin nümayəndələri müasir texnologiyanı bildikləri üçün rahat şəkildə etibarnamə verə bilərlər. Əsas problem yaşlı nəsillə bağlı yaşana bilər. Bu problem nədən ibarət ola bilər? Tutalım, yaşlı nəslin hansısa bir nümayəndəsi öz iradəsini ifadə etmək üçün müvafiq məsələlər üzrə bir etibarnamə vermək istəyir, amma onun müasir informasiya texnologiyalarından istifadə etməklə bağlı təsəvvürü yoxdur. Bu halda o, kömək üçün bir başqasına müraciət etməli olar. Bu halda həmin adam ona müraciət edən yaşlı şəxsi aldada da bilər. Yəni yaşlı insanın ona göstərdiyi etibardan sui-istifadə edərək onu aldada, həmin etibarnaməyə başqa səlahiyyətlər də əlavə edə bilər, bu etibarnaməni öz maraqlarına yönəldər. Yəni həmin şəxsin bu etibarnaməni öz istədiyi şəkildə tərtib etməsi və bunun yaşlı şəxsin iradəsini ifadə etməməsi təhlükəsi də yarana bilər. Bu da gələcəkdə problemlər yaradar, məhkəmə predmeti olar. Bu ehtimallar da, təhlükələr də var. Bilirsiniz ki, Azərbaycanda yaşlı nəslin çox böyük bir hissəsinin texnologiyadan istifadə bacarığı yoxdur. Çox təəssüf ki, müəyyən insanlar onlara kömək üçün müraciət edən yaşlı insanların etibarından sui-istifadə etməyə meyl göstərirlər. Belə hallar ənənəvi etibarnamə verilmə prosesində çox olub”.
Ə.Qəmbərov xüsusi vurğuladı ki, vətəndaşlar, xüsusən də yaşlı nəslin nümayəndələri elekton etibarnamə verərkən diqqətli olmalıdırlar ki, bunu onun əvəzindən edən şəxslər vətəndaşın etibarından sui-istifadə etməsinlər.
İradə SARIYEVA
