Cümə günü, 03 iyul 2026
     

Bəşəriyyətin qalib gəlməyə məcbur olduğu müharibə...

Image


2019-cu ilin dekabr ayında yeni tip koronavirus bəşəriyyətə hücum etdi. İlk olaraq Çinin Uhan şəhərində meydana çıxan virusun mənbəyi hələdə müzakirə mövzusu olaraq qalmaqda davam edir.

Bəşəriyyət elan olunmamış müharibə ilə sarsıldı. I Bəşəriyyət Müharibəsi də adlandırıla bilər bu hücüm.

Çünki hec bir dövlət, heç bir dünya sakini bu hücümdan sığortalanmayıb.

İnsan övladı hücum edən virusun nə olduğunu dərk etməmiş ciddi itkilər verməyə başladı. Sonradan COVİD-19 olaraq tanımlanan bu virus heç kimə güzəşt etmədən insanlığı təhdid edir.

İnsanlar bu hücum qarşısında aciz qaldılar.Hal-hazırda planetin demək olar ki, bütün dövlətləri bu virus və onun fəsadları ilə mübarizə aparır.

Müharibə deyərkən ilk olaraq ağlımıza ölümcül silahlar, hərbi strateji taktikalar, manevrlər, qanlı döyüşlər, dağılmış şəhər və iqtisadiyyatlar gəlir. Lakin bu virus bütün bunlardan istifadə etmədən bütün planeti işğal etməyə başlayıb.

Qan tökmədən , dağıntı törətmədən virusun apardığı bu müharibə daha təhlükəli olmağa, insan adlanan hər kəsi təhdid etməyə davam edir.

İnsan övladı hələ ki, bu virusun nə olduğunu, necə hücüm etdiyini, hücum etdiyi şəxsi necə zərərsizləşdirdiyini ancaq vizual olaraq müşahidə edə bilir.

Bütün dünya bu virusa qarşı səfərbər olsada hələ ki, istənilən və vacib olan nəticəyə nail olmaq mümkün olmur.

Bunun üçün lazım olan hərəkət və hərəkətsizliyin konkret çevrəsini tamamlayıb bağlamaq mümkün olmur. Koronavirus, yəni COVİD-19 adlanan bu virusa qarşı aparılan mübarizə üçün “müharibə” adlandırdığımız bu pandemiyanın mərhələli və mübarizə üsullarının analizi vacibdir.

Şahidi olduğumuz “müharibə”də Koronavirusun xüsusiyyətləri:

  • - Koronavirusu, yəni hücum edəni tanımırıq;
  • - Koronavirusun hardan hücum edəcəyini bilmirik;
  • - Koronavirus qan tökmür;
  • - Koronavirus dağıntı yaratmır;
  • - Koronavirus silahdan istifadə etmir;
  • - Koronavirus əsir və girov götürmür;
  • - Koronavirusu, yəni düşməni görmürük;
  • - Koronavirusun taclı viruslar qrupuna aid olmağından başqa heç bir xüsusiyyətini bilmirik;
  • - Koronavirusun hardan gəldiyini, necə yarandığını bilmirik;
  • - Koronavirus bu müharibədə ciddi üstünlüklərə malikdir;
  • - Koronavirus yeni “ərazilərin” işğalı zamanı yalnız və yalnız insanlardan istifadə edir;
  • - İnsan xəbəri olmadan virusun müttəfiqinə çevrilir;
  • - Koronavirus hətta müttəfiqinə belə güzəşt etmir;
  • - Ən təhlükəli xüsusiyyəti şüursuz, yəni düşünmədən hücüm edir;
  • - Koronavirus yaxşı kamuflyaj olunur;
  • - Koronavirus yeni hücum üçün zaman və məkan məhdudiyyəti ilə bağlı vaxt itirmir;
  • - Koronavirus qarşısına çıxan hər kəsdən maksimum istifadə edə bilir;
  • - Koronavirus ciddi təşviş yaratmağı bacarır;
  • - Koronavirus bəşəriyyəti tam məhv etmək gücündədir;

- Koronavirus  bir dəfə hücüm etdiyi insana təkrar hücum edə bilir.

  • Bu “müharibə”də koronavirusla qarşı - qarşıya olan insanların xüsusiyyətləri:
  • - İnsanlar koronavirusun nə olduğunu bilmir;
  • - İnsanlar təhlükənin mahiyyətini və ciddiyətini qəbur etməkdə çətinlik çəkir;
  • - İnsanlar koronavirusa qarşı təşviş yaratmaqdan başqa heçnə eləmək istəmir;
  • - İnsanlar koronavirusa təhlükə kimi yox,sıradan adi bir xəstəlik kimi yanaşır;
  • - İnsanlar özləri də istəmədən, bəzi hallarda isə şüurlu şəkilədə koronavirusun müttəfiqinə çevrilir;
  • - İnsanlar koronavirus qarşısında şüurlu şəkildə aciz qalmaq yolunu seçir;
  • - İnsanlar bü virusun yayılmasının bir “müharibə” olduğunun fərqində deyillər;
  • - İnsanlar koronavirusa qarşı dövlətlərin yaratmağa cəhd etdiyi normaları qəbul etmək istəmirlər;
  • - İnsanlar primitiv karantin normalarına əməl etmək istəmirlər;
  • - İnsanlar nəinki özlərini, hətta ətraflarında olan insanları və döğmalarını düşünmək istəmirlər;
  • - İnsanlar təşvişə qapılıb koronavirusun hücumuna daha çox şərait yaradırlar;
  • - İnsanlar koronavirusa qalib gəlməyin yolunu tapa bilməsələrdə, qarşısını alıb yayılmasına mane olacaq hərəkət və ya hərəkətsizliyi həyata keçirmək        istəmirlər;
  • - İnsanlar cəmiyyət qarşısındakı öhdəliklərinin fərqində deyillər;
  • - İnsanlar koronavirusa laqeyd yanaşmanın həm özlərinə, həm ətrafdakı insanların həyatı bahasına başa gələcəyini qəbul etmək istəmirlər;
  • - İnsanlar koronavirusla mübarizədə tələb olunan normaları özlərinin azadlıqlarına təhlükə kimi görürlər;
  • - İnsanlar koronavirusun yayılmasını “müharibə” kimi görmək istəmirlər;
  • - İnsanlar koronavirusu əlində silah olan bir terrorçu və kriminal ünsürdən daha az təhlükəli hesab edirlər;
  • - İnsanlar koronavirusun heç bir insana fərq qoymadan hamıya hücum etdiyinə laqeyd yanaşırlar;
  • - İnsanlar ərzaq və ehtiyac məhsullarını depolamağın koronavirusla mübarizədə ən effektiv yol olduğunu düşünurlər;
  • - İnsanlar qansız və dağıntısız bu “müharibə”də sadəcə döyüşmək istəmirlər;

- İnsanlar koronavirusla mübarizənin effektivliyini laqeydlikləri sayəsində minimuma endirirlər.

Gördüyümüz kimi, “müharibə” tərəflərinin malik olduqları bu xüsusiyyətlər koronavirusla bəşəriyyətin qarşı-qarşıya gəlməsi nəticəsində müşahidə olunur.

Koronavirusun “müharibə”də üstünlükəri:

  • - Vizual olaraq görünməzdir;
  • - Hücumun nəticəsi birbaşa müşahidə olunmur;
  • - Hücum üçün hamıdan istifadə edir;
  • - Necə və hanşı şəraitdə hücum edəcəyi müşühidə olunmur;
  • - Çox ciddi təşviş və qorxu yaradır;
  • - Hamıya hücum edə bilir;
  • - Hücum üçün maddi və texniki bazaya ehtiyacı yoxdur;
  • - İnsanların bütün zəif cəhətlərindən istifadə edir;

İnsanların “müharibə”də üstunlükləri:

  • - Bu insanların üzləşdiyi birinci müharibə deyil;
  • - Bundan əvvəlki müharibələrin nəticələrini müqayisə edə bilmək bacarığı;
  • - Şüur və düşüncə;
  • - Milli birlik;
  • - Lazım olarsa hamı bir nəfər, bir nəfər hamı üçün prinsipi ilə işləyə bilməsi;
  • - Koronavirusun ən çox çəkindiyi təmizlik və gigiyenanı təmin etmək xüsusiyyəti;
  • - Özünü karantinə almanın mümkünlüyü;
  • - Koronavirusun peyvəndinin tapılmasına cəhdin edilməsi;
  • - Dövlətlərin yaratdığı normalara riayət edilməsi;
  • - Şüurlu şəkildə koronavirusa qarşı önləmlərin alınması;
  • - İnsan toplumu olmayan yerdə koronavirusun yayılmasının qeyri-mümkünlüyünü anlaması;
  •  - İnsanların təhlükəyə qarşı birgə hərəkət etmə bacarığı;
  • - Sadəcə koronavirusa qarşı yaradılan qaydalara əməl etməklə "müharibə"dəki qələbənin mümkünlüyü;
  • - Virusu təcrid etmənin mümkünlüyü;

- Mübarizə üçün bütün imkanların mövcud olması(özünü təcrid, təmizlik, və dövlətin yaratdığı şərait).

Koronavirusla mübarizədə insanların əməl etməli olduğu qaydalar:

  • - Səfərə çıxmamaq;
  • - Mümkün qədər yaşadığı yeri tərk etməmək;
  • - Gigiyenik qaydalara xüsusi diqqətlə əməl etmək;
  • - İnsanların toplaşdığı yerlərdən uzaq olmaq;
  • - Dövlətin tətbiq etdiyi karantin qaydalarına əməl etmək;
  • - Dövlətin tətbiq etdiyi xüsusi rejimin tələblətinə əməl etmək;
  • - Dövlətin koronavirusla bağlı yaratdığı şəraiti düzgün qiymətləndirmək;
  • - Təşvişə düşməmək;
  • - Koronavirusun əlamətləri hiss olunan kimi bu barədə müvafiq təşkilata məlumat vermək;
  • - Özünü müalicədən qaçmaq;
  • - Həm özünü, həmdə ətrafdakıları virusa yoluxmadan qorumaq;
  • - Dezinfeksiyaedici məhlullardan istifadə etmək;
  • - Yalan məlumatlar yaymamaq;
  • - Məcbur qalmadıqca ictimai və diğər nəqliyyatdan istifadə etməmək;
  • - İmmuniteti gücləndirən qidalardan istifadə etmək;

- Əlləri 20 saniyədən az olmamaq şərti ilə sabunla yumaq.

Koronavirusun müşahidə olunan əlamətləri:

  • - Zəif öskürəklə başlayır;
  • - Yüksək hərarət;
  • - Az adamda müşahidə olunan boğaz ağrısı;
  • - Halsızlıq;
  • - Nəfəs darlığı-təngnəfəslik;
  • - Az hallarda müşahidə olunan ishal;
  • - Davamlı asqırmaq və iybilmə qabiliyyətinin itməsi;

Yadda saxlayın koronavirus bizdən güclü deyil!!!



VİDEO

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Dövlət qurumlarının portal və mobil tətbiqləri birləşdirilir - Mehriban Əliyevanın rəhbərlik etdiyi Şura böyük islahatlar mesajını verdi...

Xırdalan Xəstəxanasına qarşı kəskin iddia - orqan köçürülmüş xəstələr ölüm təhlükəsində?...

Əmək pensiyası yaşına görə qonşular bizi bir neçə il qabaqlayır...

SON XƏBƏRLƏR

03.07.2026 / 18:02
Moskvadan İrəvana növbəti xəbərdarlıq – “Aİ-nin siçan tələsində” pendir pulsuz olmayacaq...

03.07.2026 / 17:47
Türk general Azərbaycan HDQ-də...

03.07.2026 / 17:30
Sabunçuda saxlanan ikinəfərdən 19 kq-dan artıq marixuana aşkarlandı

03.07.2026 / 17:26
Vüqar Rəhimzadə: Rəqəmsal inkişaf sahəsində strateji baxış vahid idarəetmə modeli çərçivəsində əlaqələndirilir

03.07.2026 / 16:53
Qərb bu dəfə Ermənistanı Rusiyaya yem edəcək...

03.07.2026 / 16:39
Makron niyə ABŞ-ı Ukrayna ilə bağlı "neytrallıqdan" məhrum etdi

03.07.2026 / 16:30
Dünya yanır-Azərbaycan indiki sabitliyini yalnız bu şərt daxilində saxlaya bilər...

03.07.2026 / 16:24
Peskov Avropanın silahlanmasından narahatdır - “Avropa… çoxlu pul xərcləyir”

03.07.2026 / 16:09
"Cənubi Qafqazda sülh Avropanın rifahına töhfə verəcək" - Avrokomissar

03.07.2026 / 15:46
Əliyevə ictimai etimadın araşdırılması maraqlı nəticələr verdi...

03.07.2026 / 15:41
Vətənə və xalqa həsr olunmuş ömür

03.07.2026 / 15:30
Zalujnı Zelenskini əvəzləməyə hazırlaşır: “Prezidentliyə namizəd olacağam”

03.07.2026 / 15:14
Netanyahunun ABŞ yardımından imtinasının arxa planları var...

03.07.2026 / 15:05
Avropa "yaşıl enerji" iddialarından çəkilir, yenidən neft və qaza üz tutur...

03.07.2026 / 15:00
İmtahandan kəsilən müəllimlər üçün iş imkanları araşdırılır...

03.07.2026 / 14:54
Rusiyadan yanacaq tədarükü kəsildi, Qırğızıstan Azərbaycana üz tutdu

03.07.2026 / 14:52
Qondarma genosiddən 1 il əvvəl Türkiyədə doğulmuş erməni qadın 112 yaşında öldü - ucuz təbliğat...

03.07.2026 / 14:26
Etibar Pirverdiyevlə əlaqələndirilən şirkətin sabiq rəhbəri həbs edildi

03.07.2026 / 14:13
“Valideyn himayəsindən məhrum qalmış uşaqlarla iş” layihəsinin beşinci təlimi

03.07.2026 / 13:50
Dövlət xidmətinin 42 rəhbər şəxsi CƏZALANDIRILDI...

03.07.2026 / 13:37
İsrailin Əraqçi və Qalibafa sui-qəsd planı necə pozuldu? – ABŞ-dan İsrailə qarşı İrana kəşfiyyat dəstəyi... ŞOK İDDİA...

03.07.2026 / 13:18
Birinci Qarabağ müharibəsi şəhidi Rauf Əhmədov Goranboyda dəfn olundu

03.07.2026 / 13:06
Hikmət Hacıyev iqtisadiyyat professoru Ceffri Saksla görüşüb - FOTO

03.07.2026 / 12:46
İtkin şəhid Dəyanət Musayev Ucarda dəfn edildi

03.07.2026 / 12:10
Azərbaycan vasitəsilə Ermənistana 976 ton buğda göndərildi

03.07.2026 / 11:26
Prezident İlham Əliyev Aleksandr Lukaşenkonu təbrik edib

03.07.2026 / 11:06
Səfərbərlik Xidməti 88 nəfərin işini Baş Prokurorluğa göndərdi

03.07.2026 / 10:50
Dövlət torpaqlarını zəbt edib satan 11 nəfər məsuliyyətə cəlb edildi...

03.07.2026 / 10:36
“AzerGold” ilk dəfə yerli bazara gümüş külçələr çıxarmağa başladı...

03.07.2026 / 10:15
Məhkəmə “Arzum 9999” ləqəbli tiktoker bərəsində hökmə aydınlıq gətirdi

03.07.2026 / 09:59
Rusiyadan NATO ölkəsinə nüvə təhdidi - artıq hədəf siyahımızdasınız...

03.07.2026 / 09:41
Yenilənmiş 100 manatlıqlar gəlir - iyulun 15-də...

03.07.2026 / 09:30
Bakıda ölümlə nəticələnən qəza - "Prius” dəmir məhəccərə çırpıldı...

03.07.2026 / 09:06
Netanyahu açılış mərasimində həyat yoldaşından irad “yedi” - “Sənin üzündən…”

03.07.2026 / 06:34
Rusiya İsveçə nota verdi

03.07.2026 / 06:00
İsrail İranla təkbaşına savaşmağa hazırdır - ölkənin müdafiə naziri belə deyir…

03.07.2026 / 05:58
Belarus vətəndaşlarını Rusiya səfərindən çəkinməyə çağırdı

03.07.2026 / 04:40
İranda Xamenei ilə vida mərasimi başlayır

02.07.2026 / 23:12
Sovet tarixşünaslığının səhvləri: Qızıl ordu, yoxsa qırmızı ordu?

02.07.2026 / 22:34
Zəngəzur dəhlizi üçün Rusiyadan yeni şərt - tranzit qaydaları Aİİ reqlamenti əsasında...

02.07.2026 / 22:08
Ursula xanımın Bakı səfərindən xalqın əsas gözləntisi - “fəal dialoq Avropanın qərəzinin kökünü kəsməlidir”...

02.07.2026 / 21:48
“Türkiyənin aparıcı partiyası” yazısı CHP-də niyə yoxa çıxdı?..

02.07.2026 / 21:40
Xoşbulaq yaylağında naməlum siklopik qalanın struktur və memarlıq xüsusiyyətlərinin təhlili - Rizvan Qarabağlı yazır...

02.07.2026 / 20:28
Avropadan böyük etiraf - Qafqaza sülh Əliyevin şəxsi liderliyi ilə gəldi...

02.07.2026 / 20:10
Dövlət qurumlarının portal və mobil tətbiqləri birləşdirilir - Mehriban Əliyevanın rəhbərlik etdiyi Şura böyük islahatlar mesajını verdi...

02.07.2026 / 19:47
Avropa Qafqazda ticarətin 70 faizini Azərbaycanla edir - Əliyev hansı perspektivə işarə etdi...

02.07.2026 / 19:30
Bakıda Türk Dünyası Milli Kitabxanaları Birliyinin və Birinci Türkoloji Qurultayla bağlı nəşrlərin təqdimatı keçirilib

02.07.2026 / 19:17
“Türk Dünyası Həftəsi” çərçivəsində Qarabağ Universitetində konfrans keçirilib

02.07.2026 / 18:51
Azərbaycan–Avropa İttifaqı münasibətlərində yeni mərhələ

02.07.2026 / 18:30
Tramp Ankara zirvəsi öncəsi NATO ölkələrini hədəf aldı, dərhal da Berlindən cavab gəldi - itaət etməyəcəyik...

02.07.2026 / 18:17
Paşinyan Türkiyə və Azərbaycanla enerji əməkdaşlığının vacibliyindən danışdı

02.07.2026 / 18:07
Nazir Prezident İlham Əliyevi əmin etdi: "...öz andına həmişə…" - FOTO/VİDEO

02.07.2026 / 18:05
Kapitalist Amerikanın sosializmə keçidi başlandı - sosialistlər hücumda...

02.07.2026 / 18:02
“Türk Dünyası Həftəsi”nin iştirakçıları Şuşanın tarixi-mədəni irsi ilə tanış olublar

02.07.2026 / 17:56
Azərbaycan HHQ komandanı Türkiyədə "Anadolu Qartalı - 2026" təlimində... - FOTO

02.07.2026 / 17:44
Tramp NATO ölkələrini yenə tənqid etdi – hamıdan çox xərcləyirik, ancaq faydasını görmürük...

02.07.2026 / 17:30
ABŞ-İran danışıqlarının növbəti raundu 18 iyulda keçiriləcək...

02.07.2026 / 17:22
Uşaqların sosial şəbəkələrə yox, sosial şəbəkələrin uşaqlara çıxışı məhdudlaşacaq - dünya nəhayət "açarı tapdı"...

02.07.2026 / 17:09
108 ildir insanların və gələcəyin keşiyində - VİDEO

02.07.2026 / 16:40
Azərbaycan ÜDM-də rəqəmsal iqtisadiyyatın payını artırır - hədəf göstərildi...

02.07.2026 / 16:31
Səhiyyə nazirinin müavinlərinin sayı artırıldı

02.07.2026 / 16:14
Rəqəmsal İnkişaf Şurası ilə süni zəka və kibertəhlükəsizliyin yüksəliş yoluna çıxdıq...

02.07.2026 / 16:06
"Bütün yollar Azərbaycana aparır" - Avropa, Cənubi Qafqaz və Mərkəzi Asiya bir arada...

02.07.2026 / 15:50
108 il qanunun keşiyində - VİDEO

02.07.2026 / 15:45
Rəqəmsal İnkişaf Şurası konkret hədəflərə yönəldi - vətəndaşlara dövlət xidməti tam dəyişəcək...

02.07.2026 / 15:16
Xırdalan Xəstəxanasına qarşı kəskin iddia - orqan köçürülmüş xəstələr ölüm təhlükəsində?...

02.07.2026 / 14:52
Gürcü məmurlar İrəvandakı qondarma genosid abidəsinə xüsusi baş əyir...Niyə?

02.07.2026 / 14:17
Paşinyan bu dəfə spiker vəzifəsini Simonyana vermədi, o da mandatdan imtina etdi...

02.07.2026 / 14:01
Aİ Avropaya ixracı təşviq etmək üçün Ermənistana bir qrup ekspert göndərəcək...

02.07.2026 / 13:46
Rusiyanın İsveçdəki səfirliyinə PUA hücumu – Moskvadan sərt açıqlama...

02.07.2026 / 13:32
Bir əsr Asayişin Keşiyində

02.07.2026 / 13:25
Rusiya milyarderlərinin sərvəti 4,82 milyard dollar artdı - 6 ayda 5 milyarddan çox itirən də oldu...

02.07.2026 / 13:11
Azərbaycan Ordusunun BMT və NATO əməliyyatlarında iştirakı araşdırılır - Nazir açıqladı....

02.07.2026 / 13:05
Bakıda piyada keçidlərində eskalator və bəzi liftlər yenilənəcək...

02.07.2026 / 12:53
Ukrayna Avropanın “qara kassasına” çevrilir...

02.07.2026 / 12:47
İraq Baş naziri "Əsrin məhkəməsi"nə hazırlaşır

02.07.2026 / 12:43
Yevlaxda Sahibsiz Heyvanlara Qayğı Mərkəzinin regional bölməsinin açılışı oldu - FOTO

02.07.2026 / 12:29
Romantik və dəbdəbəli bal ayı üçün Türkiyənin ən özəl ünvanları

02.07.2026 / 12:23
Ukrayna "Lukoil”un neft emalı zavoduna zərbələr endirdi...

02.07.2026 / 12:08
Rusiya Ukraynada "Flamingo" raketləri üçün hissələr istehsal edən zavodu vurdu...

02.07.2026 / 11:50
Azərbaycan QDTİB-in iclasından yeni maliyyə mənbələrinin cəlbini gözləyir...

Rəqəmsal İnkişaf Şurası ilə süni zəka və kibertəhlükəsizliyin yüksəliş yoluna çıxdıq...

XƏBƏR ARXİVİ