Rusiyanın Krasnodar diyarının Armavir şəhərində erməni faşist cəlladı Qaregin Njdenin xatirə lövhəsi sökülüb.
Armavirdə erməni nasistə xatirə lövhəsinin qoyulması, faşist havadarının qəhrəmanlaşdırılması Azərbaycan və Rusiya ictimaiyyətində haqlı narazılığa səbəb olmuşdu. Nasist havadarının xatirəsinin əbədiləşdirilməsi Böyük Vətən Müharibəsi zamanı alman faşistlərinə qarşı döyüşdə qanını tökmüş insanların xatirəsinin təhqir olunması kimi qəbul edilirdi. Njde müharibə zamanı həm də arxa cəbhədə strateji obyektlərdə, o cümlədən, dəmir yollarında partlayışlar törətməyə qadir diversantların hazırlanması ilə məşğul idi. Bir sözlə, müasir beynəlxalq hüquq dilində desək, o, beynəlxalq terrorçu olub. Njdenin əsas şüarı belə idi: “Almaniya uğrunda həlak olan Ermənistan uğrunda həlak olur”.
Qeyd edək ki, Ermənistanda faşist Njdenin qəhrəman obrazının yaradılması ilə bağlı məsələni Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev Aşqabadda MDB Dövlət Başçıları Şurasının iclasında qaldırıb. Dövlət başçısı faşistlərin qəhrəman kimi qələmə verilməsini qətiyyətlə pisləyib. Azərbaycan Prezidenti MDB məkanında faşizmin qəhrəmanlıq kimi qələmə verilməsinə yer olmadığını vurğulayıb.
Prezident İlham Əliyev 2019-cu ildə Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin təqdim etdiyi “Nasizmin qəhrəmanlıq kimi qələmə verilməsi, neonasizmin yayılması və irqçiliyin, irqi ayrıseçkiliyin, ksenofobiyanın və onlarla bağlı dözümsüzlüyün müasir formalarının yayılmasına şərait yaradan praktikanın digər növləri ilə bağlı vəziyyət haqqında” məruzədən sitat gətirərək deyib ki, Ermənistanın keçmiş hakim Respublikaçılar Partiyası millətçi təmayüllü, Üçüncü Reyx ilə əməkdaşlıq etməsi haqqında məlumat olan, birmənalı siyasi mövqeyi olmayan Qaregin Njdenin xatirəsinin əbədiləşdirilməsi üçün addımlar atıb. Ermənistan paytaxtının mərkəzində faşist cəlladı və satqın Qaregin Njdeyə heykəl qoyulmasını kəskin şəkildə pisləyən və bunu faşizmin təbliği kimi dəyərləndirən Azərbaycan Prezidentinin bu çıxışı geniş əks-səda doğurdu.
Xatırladaq ki, bu günlərdə Armavir Şəhər Dumasının deputatı Aleksey Vinoqradov nasist havadarı Njdenin xatirə lövhəsinin üstünü qara rənglə boyamışdı.
Rusiyaın qəbul etdiyi bu qərar Ermənistanın daxilində də böyük əks-səda doğurub. Onlar bunu İlham Əliyevin gündəmə gətirməsilə yanaşı, həm də Rusiya-Türkiyə tandeminin Ermənistana olan təzyiqi kimi qiymətləndirirlər. Hətta burada 1921-ci ildə Rusiya ilə Türkiyə arasında imzalanan Qars müqaviləsi və onun 100 illiyinin yaxınlaşması arasında da bir əlaqə axtarmağa çalışırlar. Rusiyanın Njde ilə bağlı atdığı bu addım, əslində, nəyin əlaməti sayıla bilər?
Hatəm Cabbarlı: “Bu həm də Ermənistanın xarici siyasətinin və Rusiyadakı diaspor fəaliyyətinin uğursuzluğa düçar olması kimi dəyərləndirilməlidir”
Siyasi elmlər doktoru Hatəm Cabbarlı “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, Ermənistan müstəqilliyini elan etdikdən indiyə kimi terroru dəstəkləyən bir siyasət yürüdüb: “Biz bunu onların istər təhlükəsizlik, istərsə də xarici siyasət kurslarında görürük. Ermənistan həm də İkinci Dünya Müharibəsində faşizmlə birgə SSRİ-yə qarşı döyüşmüş şəxsləri özlərinə qəhrəman edir. Belə “qəhrəmanlardan” biri də Qaregin Njdedir. Onun faşistlərlə əməkdaşlıq etməsinə dair ortada olan məlumatlar təkzibedilməzdir. Rusiya arxivlərindən əldə edilən məlumata görə, o, təxminən 30-dan çox diversantı hazırlayaraq cəbhə arxasına göndərməklə məşğul olub. Bu məsələ doğrudan da Prezident İlham Əliyev tərəfindən gündəmə gətirildi. Bunu yerində atılan addım və təqdirəlayiq hadisə sayıram. Məsələ gündəmə gətiriləndən sonra Rusiya mətbuatı tərəfindən də geniş işıqlandırıldı. Əslində, bu məsələyə Azərbaycandan daha çox Rusiyanın münasibət bildirməsi lazım idi. Xatırlayırsınızsa, hər il 9 May günü Rusiya gəncləri “Georgi lenti” paylayırlar. Belə aktiv təşkilatlar məhz bu məsələnin üstünə getməliydilər. Ancaq, gördüyümüz kimi, bu addımı ilk dəfə cənab Prezident atdı. Azərbaycan və Rusiyanın tələbi Njdenin Ermənistanda ucaldılan heykəlinin götürülməsi ilə bağlı idi. Ancaq Armavirdəki proses önə keçdi. Burada Rusiya ictimai rəyinin rolunu yüksək qiymətləndirməliyik. Ermənistan mətbuatı bu məsələyə ciddi reaksiya verir və Paşinyanı məsələyə kəskin reaksiya verməməkdə ittiham edir. Biz gördük ki, İlham Əliyev məsələni ilk dəfə qaldıranda Nikol Paşinyanın verdiyi cavab çox süni və sönük oldu. Çünki onun bu mövzuda irəli sürəcək tutarlı arqumentləri yoxdur. Bunu, birmənalı olaraq, Azərbaycanın qələbəsi, Ermənistanın isə məğlubiyyəti kimi qəbul edə bilərik. Bu məsələnin Rusiyada həyata keçirilməsi xüsusi diqqətə layiqdir. Çünki Rusiya faşizm üzərində qələbəni rəsmi dövlət səviyyəsində qeyd edir. Bu həm də Ermənistanın xarici siyasətinin və Rusiyadakı diaspor fəaliyyətinin uğursuzluğa düçar olması kimi dəyərləndirilməlidir”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
