Məlum olduğu kimi, respublikaçı senator Lindsi Qrem çərşənbə günü Senatın Osmanlı İmperiyasında bir əsrdən əvvəl "erməni soyqırımı”nı tanıyan qətnaməni qəbul etməsinin əleyhinə olduğunu bildirib.
Belə ki, senator Qrem qətnamənin qəbulunu bloklamaq hüququndan istifadə edib: “Mən Ərdoğan və Trampla görüşdüm və Türkiyə ilə Suriyada qarşılaşdığımız problemlərdən danışdıq. Ümid edirəm ki, Türkiyə ilə Ermənistan aralarındakı sözügedən problemi birlikdə həll edər".
Trampın yaxın müttəfiqi hesab olunan Qrem senatorlara xitabən "tarixi yenidən yazmağın lazımsız olduğunu" bildirib.
Qeyd edək ki, “erməni soyqırımı” qətnaməsi Xarici işlər komitəsində böyük demokrat Robert Menendez tərəfindən təklif edilmişdi. Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan çərşənbə günü Vaşinqtona səfəri zamanı Nümayəndələr Palatasının Osmanlı İmperiyasında "erməni soyqırımı"nın tanınmasının Türkiyə-Amerika münasibətlərinə kölgə saldığını diqqətə çatdırmışdı.
Xatırladaq ki, oktyabrın 30-da Konqresin Nümayəndələr Palatası “erməni soyqırımı”nın tanınması barədə qətnamə qəbul edib. Həmin qətnamənin Senatda səsverməyə qoyulması gözlənilirdi. Ancaq göründüyü kimi, bunun qarşısı alındı və erməni lobbisi arzusunu reallaşdıra bilmədi.
Ümumilikdə, Senatın qondarma "soyqırım"a qarşı belə mövqe sərgiləməsində Türkiyə və Azərbaycanın birgə diplomatik səyləri nə kimi rol oynayıb?
“Ərdoğanın ABŞ səfərində “soyqırım” məsələsinin arxa plana keçməsi Türkiyə diplomatiyasının qələbəsidir”
Sözügedən məsələni “Bakı-Xəbər”ə şərh edən politoloq Məhəmməd Əsədullazadənin sözlərinə görə, iki ölkənin bu yöndə birgə diplomatik fəaliyyəti öz səmərəsini verdi: “Yəni Senatın belə bir addım atmasında Türkiyə və Azərbaycanın birgə diplomatik səyləri müəyyən rol oynayıb. ABŞ Konqresinin Nümayəndələr Palatsının qondarma “erməni soyqrımı” ilə bağlı qərarı Türkiyə-ABŞ əlaqələrinə zərbə idi. Təbii ki, bu, Azərbaycanla da münasibətlərə mənfi təsir edirdi. Hesab edirəm ki, Ərdoğanın ABŞ səfərində “soyqırım” məsələsinin arxa plana keçməsi Türkiyə diplomatiyasının qələbəsidir. Bununla məlum oldu ki, ABŞ erməni məsələsindən siyasi təzyiq vasitəsi kimi istifadə edir. Məhz Vaşinqton yaxşı bilir ki, tarixdə belə bir hadisə olmayıb. Bədnam qətnaməni Senatda kənara qoymaqla bunu bir daha sübut etdi. Azərbaycanın da müəyyən diplomatik səyləri nəticəsində qondarma “soyqırım” qətnaməsi ABŞ-da əhəmiyyətsiz sənəd hesab edildi. Məhz Türkiyə-Azərbaycan diplomatik işi erməni lobbisinin bu yöndə fəaliyyətinin qarşısını almış oldu. Bundan sonra Azərbaycan-Türkiyə lobbi qruplarının birgə fəaliyyəti labüddür. Hər iki ölkə bu kimi məsələlərdə koordinasiyalı fəaliyyət göstərməlidir. Azərbaycan və Türkiyə tandemi daim müasir siyasi çağırışlarda birgə fəaliyyət göstərməlidir. Qeyd edim ki, Ərdoğanın ABŞ səfəri fonunda qondarma “soyqırım” məsələsinin nə qədər əhəmiyyətsiz olduğu görsəndi”.
Vidadi ORDAHALLI
