Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin nizamlanmasına dair razılıq əldə etmək bu regionun əhalisinin razılığı olmadan mümkün deyil. Belə bəyanatla İrəvana səfəri zamanı Rusiya xarici işlər naziri Sergey Lavrov erməni həmkarı Zöhrab Mnatsakanyanla keçirdiyi brifinqdə çıxış edib.
“Rusiya Dağlıq Qarabağın tamhüquqlu iştirakçı kimi danışıqlar masasına qayıtması təklifinə necə yanaşır?” sualına cavab olaraq Lavrov bildirib ki, danışıqlar prosesinin iştirakçılarının tərkibini tərəflər özləri razılaşdırmalı və müəyyən etməlidirlər: “Məsləhətləşmələrin və sonrakı danışıqların erkən mərhələsində, döyüş əməliyyatları dayandırılanda Dağlıq Qarabağ müvafiq razılaşmanın və danışıqların iştirakçısı olub, bu danışıqlardan sonra atəşkəs əldə edilib. Hansısa mərhələdə Ermənistan rəhbərliyi, əvvəlki prezidentlərdən biri qərar qəbul etdi ki, Dağlıq Qarabaın maraqlarını İrəvan təmsil edəcək...Və hamıya aydındır ki, Dağlıq Qarabağ xalqının razılığı olmadan heç bir razılaşmanı rəsmiləşdirmək mümkün deyil. Ermənistan sadəcə olaraq onu dəstəkləməyəcək”.
Rusiyaya gəldikdə isə Lavrov deyib ki, Moskva bundan sonra da Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin nizamlanması işində fəal rol oynamağa hazırdır. Nazirin sözlərinə görə, həmsədrlər istəyirlər ki, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin nizamlanması maraqların real balansını əks etdirsin:
“Ərazi bütövlüyü, xalqların öz müqəddəratını təyin etməsi və məsələnin ancaq sülh yolu ilə nizamlanması prinsipləri tərəflər arasında müzakirə olunan sənədlərin bütün variantlarında əksini tapıb. Və istənilən halda, yekun həll bütün bu prinsipləri nəzərə almalıdır. Bununla nə İrəvan, nə Bakı mübahisə edir. Amma sonrası diplomatiya sənətidir. İstənilən razılaşma, xüsusən də belə mürəkkəb məsələ ilə bağlı, - kompromislərdir. Və biz həmsədrlər çalışırıq ki, kompromis dürüst olsun, maraqların real və ədalətli balansını əks etdirsin”.
Göründüyü kimi, Lavrov, faktiki olaraq, Paşinyanın uğursuzluğa düçar olmuş tezislərini təkrar etməklə məşğuldur. Onun işlətdiyi fikirlər bir müddət əvvəl şəxsən Paşinyanın özü tərəfindən qeyd edilib. Paşinyan da deyirdi ki, danışıqların formatına yenidən baxmaq lazımdır, Lavrov da deyir. Paşinyan konfliktin həllində “Qarabağ xalqı” ifadəsini işlədir, indi də Lavrov onu təkrar edir. Qeyd edək ki, hazırda Lavrovun Paşinyana istinad etdiyi hər iki tezis müxtəlif tədbirlər zamanı şəxsən İlham Əliyevin özü tərəfindən mümkünsüz sayılıb və sərt tənqidə məruz qalıb. Lavrovun aşırı erməni sevgisini özündə əks etdirən bu açıqlamasının kökündə hansı maraqlar dura bilər?
Nəzakət Məmmədova: “Rusiya Qərbə hər an status-kvonu pozmaq mesajı göndərir”
Politoloq Nəzakət Məmmədova “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, Rusiya hər zaman öz beynəlxalq və regional siyasətinə hüquq donu geyindirməyə çalışıb, bunun fonunda da ABŞ və digər dövlətləri beynəlxalq hüququ pozmaqda ittiham edib: “Halbuki, Lavrovun “Qarabağ xalqı” ifadəsinin özü yanlış və əsassızdır. Bu, siyasi məqsədlə deyilmiş, heç bir tarixi, etnik zəmini olmayan məfhumdur.
Lavrovun erməni kimliyi, əlbəttə, burada müəyyən rol oynasa da, əsas deyil. Əsas olan odur ki, o, Cənubi Qafqazda postimperiya marağı olan Rusiya dövlətinin ən üst səviyyədə olan diplomatıdır, Rusiya siyasi isteblişmentinin təmsilçisidir və onun fikirləri Rusiyanın hazırkı siyasətinin, Qarabağ məsələsinə münasibətinin ifadəsidir.
Bu, Rusiyanın vasitəçilik missiyasının prinsiplərinə tamamilə ziddir. Görünür, Rusiyanın indiki məqamda Azərbaycandan müəyyən gözləntiləri və tələbləri var. Hansısa prinsipial məsələlər ətrafında güzəştlər qoparmağa çalışır. Qarabağ məsələsində Ermənistanı dəstəkləmə görüntüsü yaradaraq, Azərbaycana təzyiqini artırır və Lavrov belə demarşlara gedir.
Fikrimcə, bu, Azərbaycanın Avropa Birliyi ilə Assosiativ saziş imzalamağa hazırlaşması ilə əlaqədar ola bilər. Ukraynanın NATO-ya üzvlüyü məsələsinin aktuallaşması fonunda, Rusiya destruktiv bəyanatlar verərək, Qafqazda ikinci cəbhə açmaq, tərəflərin hərbi əməliyyatlara başlamasına dəstək anonsu verə bilər. Çünki Lavrovun bəyanatı, faktiki olaraq, status-kvonun pozulmasına qədər gətirib çıxara bilər. Deməli, qoşunların təmas xəttində atəşkəsin Rusiyanın dəstəyilə hərbi əməliyyatlar mərhələsinə keçməsi ehtimalı bəyan olunur. Rusiyanın bu demarşları Azərbaycanla Avropa arasında Assosiativ saziş və Ukraynanın NATO üzvlüyü ilə bağlıdır. Rusiya Qərbə hər an status-kvonu pozmaq mesajı göndərir”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
