Türkiyənin bütün xəbərdarlıqlarına baxmayaraq, ABŞ Suriyada kürd terrorçuları ilə münasibətləri genişləndirməkdə, onlara edilən yardımların miqdarını artırmaqdadr. Hətta son məlumatlara görə, ABŞ Müdafiə Nazirliyi Türkiyənin mübarizə apardığı YPG-yə 550 milyon dollar ayırıb.
Pentaqon Demokratik Suriya Qüvvələrinin inkişafı üçün 300, yaradılması nəzərdə tutulan sərhəd təhlükəsizlik qüvvələri üçün 250 milyon dollar ayırıb. Bundan başqa, YPG-yə əvvəlki kimi silah-sursat göndərilməsi də davam edir. Eləcə də ABŞ Türkiyənin Afrindən sonra terrorçulardan təmizləməyi nəzərdə tutduğu Menbiçə yeni hərbi qüvvələr cəmləşdirir.
Daha bir məlumat ondan ibarətdir ki, ABŞ ordusuna bağlı muzdlular Afrində Türikyə ordusuna qarşı döyüşmək üçün bura göndərilib. Bunu təhlükəsizlik üzrə mütəxəssis Mete Yarar da təsdiq edir. Onun sözlərinə görə, Afrində Türkiyə ordusu və Azad Suriya Ordusu (ASO) ilə vuruşmağa gedən son qrup yüksək təlim alan peşəkar əsgərlərdən ibarətdir. Mütəxəssis onların hamısının ABŞ silahları ilə keçdiyini vurğulayıb. Əsgərlərinin bir hissəsinin Amerika əsgərləri olduğuna işarə edən təhlükəsizlik mütəxəssisi hesab edir ki, PKK normalda terrorçuları gizlətmir: “Afrinə sonuncu dəfə keçənlərin, demək olar ki, hamısı üzünü bağlamışdı. Paltarları və bədən quruluşları baxımından onlar klassik terrorçular deyil. Afrinə yüksək fiziki məşqlər edən, təlim görən və bir yerlərdə təcrübə keçmiş qrup keçdi. Son keçən qrup tamamilə peşəkar əsgərlərdən ibarətdir. İstifadə etdikləri silahlar da tamamilə Amerika silahlarıdır”.
Baş verənlər fonunda “Hürriyet” qəzeti yazır ki, ABŞ kürd terrorçularının mövqeyini müdafiə etməkdə israrlı tərəf kimi görünür: “ABŞ Türkiyəni Afrində durdurmaq üçün Suriyadakı ən üst səviyyəli komandanı olan general-leytenant Funku danışdırıb. General Funk prezident Tayyib Ərdoğanın Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin Afrindən sonra Menbiçə də girəcəyi, Fəratın şərqi də daxil olmaqla, son terrorçu neytrallaşdırılana qədər mübarizənin davam edəcəyi haqqında dediyi sözlərə cavab verib. Funkun yanına aldığı jurnalistlərlə birlikdə Menbiçə getməsi, YPG-liləri ziyarət etməsi, onların yanında müsahibə verməsi, YPG-lilərdən “qəhrəman” deyərək söz açması – hamısı, şübhə yox ki, Vaşinqtonun yazdığı ssenarinin səhnədə oynanması idi. Funk bu səhnədə görüntülü və sözlü olaraq Türkiyəni təhdid etdi. “Bizi vursanız, aqressiv şəkildə cavab verərik” dedi.
Funkun diqqəti cəlb edən bir sözü də “CNN İnternational” muxbirinin “ən çox nədən əndişə edirsiniz” sualına verdiyi cavab idi. ABŞ-lı general bu suala “Yanlış hesab” cavabını verdi. Bu söz Türkiyəyə “Yanlış hesab etməyin, qarşınızda YPG deyil, biz varıq” demək anlamı daşıyırdı.
Amma Türkiyə öz hesabını dünya birliyinə açıq şəkildə bildirib. “Fərat qalxanı”nda olduğu kimi, “Zeytun budağı” hərəkatının da məqsədi sərhədinə dayanmış və Türkiyəni parçalamağa yönəlmiş PKK-PYD-YPG və İŞİD terror təşkilatlarını təsirsiz hala gətirmək, Suriyanın ərazi bütövlüyünü və Tükiyənin davamlılığını təminat altına almaqdır. Türkiyənin bu məqsədlərindən vaz keçməsini gözləmək realist yanaşma deyil. Yanlış hesab edən isə Ankara deyil, 60 illik müttəfiqi olan Türkiyənin qanuni özünümüdafiəsi ortada ikən PKK-PYD-YPG-nin yanında duran və təhdid yağdıran ABŞ-dır. Bəli, ABŞ-ın hesabı yanlışdır. Yanlışdır, çünki: ABŞ-ın PKK üçün Türkiyə ilə qarşıdurmaya girməsi Rusiya və İranın “çörəyinə yağ sürtər”; NATO-da böyük bir çata səbəb olar və kilidlənməyə yol açar; ABŞ Türkiyəni itirər; Orta Şərqdə balans əməlli-başlı pozular; ABŞ regionda tamamilə yalnız qalar; Suriyada qalması çox çətinləşər…Hesabını gözdən geçirməli olan Türkiyə deyil, ABŞ-dır”.
Hazırda baş verənlər Türkiyənin və ABŞ-ın Afrin, ardınca Menbiçdə üz-üzə gəlmə ehtimalını daha da artırır. Türkiyə və ABŞ əsgərləri arasında qarşıdurma risqinə toxunan Pentaqonun sözçüsü Erik Pahon isə bildirib ki, bunun baş verməməsi üçün davamlı şəkildə Türkiyə ilə təmasdadırlar. Lakin Türkiyənin Afrində həyata keçirdiyi “Zeytun budağı” əməliyyatını dəyərləndirən ekspertlər ABŞ və Türkiyənin savaş meydanında gec-tez üz-üzə gələcəyini bildirir. Bütün bunlar ABŞ-ın dövlət katibi Reks Tillersonun bu həftə sonu Ankaraya gözlənilən səfərindən də hansısa ciddi nəticə olacağını sual altına alır. Yeri gəlmişkən qeyd edək ki, Türkiyənin xarici işlər naziri Mövlud Çavuşoğlu səfər fonunda ya əlaqələrin düzələcəyini, ya da tamamilə pozulacağını bildirib. Türkiyəli nazir ABŞ-dan gözləntilərinin aydın olduğunu vurğulayıb: “Müəyyən mövzuların müzakirə edilməsi üçün itirilən etibarı bərpa etmək məcburiyyətindəyik. Türkiyə heç bir dostuna qarşı yanlış addım atmaz. Lakin ABŞ-dan ciddi yanlışlar görmüşük. ABŞ bizə verdiyi sözləri yerinə yetirmir. Xalqımızın da, hökumətin də ABŞ-a etibarını itirməsi təbiidir. İndi vədlərin verilməsini deyil, konkret addımların atılmasını istəyirik. Bunu Tillersondan da istəyəcəyik. Əlaqələrimiz çox kritik nöqtədədir. Ya əlqələri düzəldəcəyik, ya da bu əlaqələr tamamilə pozulacaq”.
Tahir TAĞIYEV
