Sirr deyil ki, zaman-zaman Avropa Parlamenti qəbul etdiyi dəyərləri heçə sayaraq müəyyən ölkələrə, məsələn, elə Azərbaycana qarşı qərəzli mövqe sərgiləyib. Təxminən bir il əvvəl Avropa Parlamentinin Azərbaycan əleyhinə reallığı əks etdirməyən, yanlış məlumatlar əsasında hazırlanan qətnamə qəbul etməsi bunun real göstəricilərindən biri oldu.
Bu qətnamənin qəbulunda müəyyən qüvvələrin, o cümlədən Azərbaycana qarşı daim qərəzli mövqe tutan Avropa Parlamentinin sədri Martin Şultsun böyük rolunun olduğu da birmənalı həqiqətdir. Lakin ötən müddətdə qərəzli qətnamənin daha çox Avropanın özünə zərər vurduğu üzə çıxdı. Elə bu səbəbdən Avropa İttifaqı-Azərbaycan Parlament Əməkdaşlıq Komitəsinin nümayəndə heyətinin ölkəmizə son səfərində əməkdaşlığın yeni konturları müəyyən olundu.
Amma Avropa Parlamentində təkcə Azərbaycan əleyhinə mövqe nümayiş olunmur. Martin Şults və onun kimilərinin sayəsində qardaş Türkiyənin də bu qurumla ciddi problemləri yaranmaqdadır. Əsas səbəb həm Avropa Parlamentinin Türkiyəyə qarşı qərəzli mövqeyi, həm də Martin Şultsun Türkiyənin daxili işlərinə qarışmaq cəhdləridir. Belə ki, Martin Şults Türkiyəni hədələyərək xəbərdarlıq edib ki, ölüm cəzası bərpa olunacağı halda ölkə Avropa İttifaqı tərəfindən təcrid olunacaq. O, Türkiyədə jurnalistlər və müxalifətçilərin həbsini şərh edərkən ölkənin Avropa İttifaqına daxil olması ilə bağlı danışıqların kəsilə biləcəyini bəyan edib: "Biz Avropa İttifaqında fikirləşməliyik ki, hansı iqtisadi sanksiyalara müraciət edə bilərik". Şultsun sözlərinə görə, ilin sonuna kimi artıq 20 ildir Türkiyə və Avropa İttifaqı arasında qüvvədə olan Gömrük Şurasının islahatı keçirilməlidir: "Mən təsəvvür edə bilmirəm ki, müxalifət deputatlarının və jurnalistlərin həbs dalğasından sonra biz Gömrük Şurasını genişləndirəcəyik".
Türkiyə xarici işlər naziri Mövlud Çavuşoğlu isə Martin Şultsu riyakarlıqda ittiham edib: "Bizə qarşı təhdidlər siyasətimizə təsir etmir və etməyəcək. Yaxşı olardı ki, Şults Avroparlamentdə PKK-nın fəaliyyətini dayandırsın, terrorçulara qarşı çıxış etsin. Biz bu məsələdə, hələ ki, Avropa İttifaqı nümayəndələrinin, o cümlədən Martin Şultsun ikiüzlülüyü və ikili standartlarını müşahidə edirik. İnsan haqları mövzusunda dərs keçmək istəyənlərin riyakarlığı bizə də yaxşı məlumdur".
Bundan öncə isə Martin Şults iddia edib ki, Avropa Parlamenti Ankara bütün şərtləri yerinə yetirməyənə qədər Türkiyə ilə viza rejiminin liberallaşdırılması məsələsini müzakirə etməyə başlamayacaq. Şutls deyib ki, Avropa Komissiyasının Türkiyə vətəndaşları üçün viza rejiminin liberallaşdırılması barədə təklifi hələ də masası üzərində durur: "Türkiyə hökuməti 72 şərtin hamısını yerinə yetirənə qədər Avropa Parlamenti bu təklifin müzakirəsinə başlamayacaq. Razılaşma əldə edilsə də, Türkiyə hökuməti bununla bağlı öz öhdəliklərini yerinə yetirmir. Bununla da onlar razılaşmaya xitam verilməsi istiqamətində risq edirlər".
Qeyd edək ki, hələ bu il mayın əvvəlində Avropa Komissiyası Avropa Parlamenti və Avropa İttifaqı Şurasına, Ankara öhdəlikləri yerinə yetirəcəyi halda, iyunun sonuna qədər Türkiyə vətəndaşları üçün viza rejiminin liberallaşdırılmasını təklif edib. Amma Türkiyənin bu sahədə atdığı addımlara rəğmən, Avropa Parlamenti hələ də sözünün üstündə durmur. Əksinə, iddia edir ki, Türkiyə terrorizmlə mübarizə sahəsində qanunvericiliyinə yenidən baxmalıdır. Bundan öncə isə Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Türkiyənin öz antiterror qanunvericiliyinə yenidən baxmayacağını bəyan edib, Avropa İttifaqını ikili standartlardan çıxış etməkdə günahlandırıb. Bu günlərdə isə Rəcəb Tayyib Ərdoğan "Əl-Cəzirə" telekanalına müsahibəsində deyib: "Avropa İttifaqı davamlı şəkildə nazlanır və Türkiyəni küncə sıxışdırmaq istəyir. Mən də davamlı olaraq deyirəm ki, Avropa İttifaqı Türkiyəni istəmirsə, qərarını versin, "Biz Türkiyəni istəmirik" desin. Təbii ki, NATO-nun bunu etməsi çətindir, NATO bunu edə bilməz. Avropa İttifaqı ilə müzakirələr, təbii ki, bir yerə qədər davam edəcək, onlar da hər halda son qərarlarını verəcəklər. Biz də bu qərara uyğun şəkildə addım atarıq". Türkiyə prezidenti Avropa İttifaqının Türkiyəyə qarşı heç bir zaman dürüst və səmimi davranmadığını, qaçqınlarla bağlı üzərinə götürdüyü öhdəlikləri yerinə yetirmədiyini deyib.
Türkiyənin qaçqınlara verdiyi dəstəyi xatırladan Ərdoğan ölkəsində hazırda 3 milyon qaçqının olduğunu, onların Avropaya gedə biləcəyini vurğulayıb: "Biz 3 milyon qaçqını saxlayırıq və Avropa İttifaqı Türkiyəyə dəstək verməlidir. Bu qaçqınlar Avropaya getsə, Avropa çaşıb qalar. Hazırda 100 qaçqını qəbul edə bilmirlər". Ərdoğan Avropa İttifaqının üzərinə götürdüyü maliyyə öhdəliyini də Türkiyəyə vermədiyini xatırladıb.
Nahid SALAYEV
