Ermənistanda parlament seçkiləri kampaniyasında Azərbaycan faktoruna getdikcə daha çox diqqət olunur. Bu fonda erməniəsilli rus oliqrax Samvel Karapetyan “Güclü Ermənistan” partiyasının lideri qismində Geğarkunik bölgəsinin sakinləri ilə görüşdə bölgədəki təhlükəsizlik məsələlərinin son dərəcə aktual olaraq qaldığını bildirib.
Geğarkunik sakinləri təhlükəsizlik məsələsini qaldıraraq qeyd ediblər ki, həm Sünikdə, həm də Vayots Dzorda Azərbaycan mövqeləri erməni yaşayış məntəqələrinin yaxınlığında yerləşdirilib, bəzi kəndlər boşalıb və sakinlərin heç bir təhlükəsizlik zəmanəti yoxdur. Karapetyan cavab olaraq bildirib ki, hazırkı hökumət Azərbaycanın tələblərini yerinə yetirməyə davam edir və onun fikrincə, hazırkı rəhbərlik yerində qalsa, daha çox güzəştlər mümkündür. Karapetyan həmçinin iddia edib ki, Azərbaycan prezidenti İlham Əliyevin 300 min azərbaycanlının Ermənistana köçürülməsinə hazırlaşır: “Mən Paşinyana parlament kürsüsünə çıxıb bunun mümkün olmadığını bildirməsini təklif etdim. On gün keçib, amma onlar bir dənə də olsun açıqlama verməyiblər, bu o deməkdir ki, bu, həqiqətən də mövcuddur. Paşinyanın qorxuları var və düşünürəm ki, onun gizli razılaşmaları da var. Qarabağa “gətirdiyi” “sülh” Vardenis və Sünikə də gətirilə bilər: onları boşaltmaq, oralara azərbaycanlıları yerləşdirmək və sonra yenidən mikrofonu götürüb, “Hər şey yaxşıdır, mən sülh gətirdim”-deyə elan etmək”. Onu da qeyd edək ki, “Güclü Ermənistan” partiyasının lideri ev dustaqlığında olduğu üçün Geğarkunik bölgəsinin sakinləri ilə evində görüşüb: “Sizin bölgənizdə Ermənistanda heç kimin sahib olmadığı bir şey var - Sevan... Sevan gölünün sahillərində yaşayan insanların yoxsulluq içində yaşamağa haqqı yoxdur; əslində onlar yaxşı yaşamağa borcludurlar. Buna görə də biz sizin problemlərinizi ciddi şəkildə həll etmək niyyətindəyik”. Karapetyanın sözlərinə görə, Geğarkunik sakinlərinin sosial-iqtisadi vəziyyəti pisləşib, yoxsulluq səviyyəsi 28%-ə çatıb: “Vardenisi Qarabağın taleyi gözləyir”. Artikdə keçirilən seçki kampaniyası zamanı “Ermənistan” blokunun baş nazirliyə namizədi Robert Köçəryan da Qərbi Azərbaycan faktoruna geniş toxunub: “Əgər Paşinyan 2026-cı il seçkilərində yenidən seçilərsə, bizi “Qərbi Azərbaycan” məsələsi gözləyir”. O, Nikol Paşinyanın “Qarabağın statusu ilə bağlı plankanı aşağı salmağın” zəruriliyi barədə açıqlamalarını xatırladıb, Köçəryanın sözlərinə görə, bundan sonra nə baş verəcəyi aydın idi. Beləliklə, 2022-ci ilin payızında Praqada Paşinyan Qarabağı Azərbaycanın bir hissəsi kimi tanıdı. Köçəryan bir daha vurğulayıb ki, əgər Ermənistanın baş naziri Türkiyə agenti olsaydı, məhz indi etdiyini edərdi: “Buna görə də, əgər özümüzə hörmət ediriksə və uşaqlarımızın gələcəyinin qayğısını çəkiriksə, Paşinyanı dayandırmalıyıq”. Stanford Universitetinin politoloqu və siyasi elmlər doktoru Artur Xaçikyan isə Qərbi Azərbaycana qayıdışla bağlı Bakı tərəfindən işlərin davam etdiyini qeyd edib: “Azərbaycan Ermənistan ərazilərini ələ keçirmək üçün “300 min azərbaycanlının Ermənistanda məskunlaşdırılması proqramından” istifadə edir. Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev Ermənistan rejimindən “300.000 azərbaycanlının geri qayıtması” üçün dəqiq bir müddət tələb edir. Hələ heç vaxt Əliyevin Ermənistandakı "səfiri"nin - baş nazir Nikol Paşinyanın yerinə yetirmədiyi bir əmr olmayıb”. O, həmçinin sual da qaldırıb: azərbaycanlılar dəqiq olaraq hara qayıtmaq niyyətindədirlər?
Politoloq qeyd edib: “300.000 rəqəmini götürsək - baxmayaraq ki, bəziləri onların nəsilləri də daxil olmaqla hazırda 1 milyon nəfərin olduğunu deyir - və Ermənistanda orta hesabla bir kənddə 1000 sakin olduğunu nəzərə alsaq, bu o deməkdir ki, təxminən 300 kəndi azərbaycanlılar üçün azad etməliyik. Gəlin hansı kəndlərdən danışdığımızı nəzərdən keçirək, bu rəqəmin üçdə birini və ya 100 kəndi götürək". Onun sözlərinə görə, 1988-ci ildə Ermənistanı tərk etməzdən əvvəl, ehtimal ki, bu ərazilərdə azərbaycanlıların yaşadığını düşünmək məntiqlidir. Xaçikyan xatırladıb ki, həmin dövrdə onlar Göyçə gölünün şərqində və Sünikdə, Kafan-Gegi hissəsində yaşayırdılar: “Əliyevin, xüsusilə Göyçə gölünün şərq sahilini nəzərdə tutduğunu nəzərə alsaq, bu iki bölgə, ehtimal ki, Azərbaycan əhalisi üçün kompakt məskunlaşma ərazilərinə çevriləcək”. Bu baxımdan o qeyd edib ki, məhz bu kəndlər Naxçıvanı Azərbaycana birləşdirəcək: “Onda qonşularımızın haqlı sualları yaranacaq: niyə bolşeviklər tərəfindən ədalətsiz şəkildə çəkilmiş Ermənistan sərhədi ilə Azərbaycan kəndləri həmvətənlərindən ayrılmalıdır? Və bu ədalətsizlik tez bir zamanda aradan qaldırılacaq. Mənə və ya başqasına inanmaya bilərsiniz. Amma xəritəyə və faktlara baxın: Əliyevin “səfiri”nin yerinə yetirmədiyi heç bir əmr yoxdur. O bunu mütləq edəcək. Və onlar Ermənistana “qayıdış” tələb edirlər və artıq “Ermənistanın Azərbaycan icması”nın rəhbərliyini formalaşdırıblar. Xəritəyə baxın. Ermənistan İctimai Televiziyasını söndürün, hipnozdan çıxın. Düşünün, bizi yalnız ağlınız xilas edə bilər. Ermənistanda parlament seçkilərinə qədər üç həftəmiz var”. Məsələ ilə bağlı “arminfo” nəşri yazır: “Qeyd etmək lazımdır ki, Azərbaycan hazırda 300.000 azərbaycanlının öz vətənləri olan Ermənistana “qayıtmasını” təşviq etməyə çalışır. Maraqlıdır ki, bu, 1989-cu il Ermənistan əhalisinin siyahıyaalınmasına əsasən, Ermənistan SSR-də 60.000-dən bir qədər çox azərbaycanlının yaşamasına və onların hamısının könüllü olaraq Ermənistanı tərk etməsinə və dövlətdən müvafiq kompensasiya almasına baxmayaraq baş verir.
Xatırladaq ki, 1920-ci illərin əvvəllərində Naxçıvan Ermənistanın bir hissəsi və əsasən erməni əhalisinin yaşadığı bir bölgə idi. Bu gün Azərbaycan hakimiyyəti bu bölgədə erməni varlığının hər hansı bir izini tamamilə silib. Əlavə etmək lazımdır ki, 2026-cı ilin fevral ayında Naxçıvan Muxtar Respublikası Konstitusiyasının preambulasında Naxçıvanın muxtariyyətinin əsaslarının beynəlxalq müqavilələrlə - hazırda qüvvədə olan 16 mart 1921-ci il tarixli Moskva müqaviləsi və 13 oktyabr 1921-ci il tarixli Qars müqaviləsi ilə qoyulduğuna dair istinadlar çıxarılıb və bu bölgənin "Azərbaycan Respublikasının ayrılmaz hissəsi olduğu" ifadəsi ilə əvəz edilib”. Onu da qeyd edək ki, Ermənistanda parlament seçkiləri 7 iyunda keçiriləcək. On yeddi partiya və iki blok iştirak edəcək. Bunlar “Ermənistan” və “Güclü Ermənistan” blokları, eləcə də aşağıdakı partiyalardır: “Vətəndaş Müqaviləsi”, “Çiçəklənən Ermənistan”, “Meritokratik Ermənistan”, “Mən Hamıya Qarşıyam”, “Demokratik Konsolidasiya”, “Birlik Qanadları”, “Parlaq Ermənistan”, “Milli Demokrat Qütb, Xristian Demokrat Partiyası”, “Ermənistan Milli Konqresi”, “Yeni Qüvvə”, “Respublika”, “Alyans”, “İslahatçı Partiya”, “Demokratiya”, “Qanun”, “Nizam”, “Milli Dirçəliş” və “Millətin Oyanışı” və “Respublika Naminə Demokratiya Müdafiəçiləri Birliyi”.
Samirə SƏFƏROVA
