Son günlərdə nüvə silahlarından istifadə ilə bağlı məsələ dünya boyu yenidən aktuallaşıb. Ekspertlər hesab edir ki, Rusiya ilə Qərbin Ukraynada və perspektivdə Ermənistanda hərbi qarşıdurması sonda nüvə silahından istifadəni aktuallaşdıra bilər.
Məhz belə bir vaxtda Rusiya prezidenti Vladimir Putin "RİA Novosti" agentliyinə müsahibəsində bildirib ki, Rusiya Federasiyası hərbi-texniki baxımdan nüvə müharibəsinə hazırdır: "Hərbi-texniki baxımdan biz, əlbəttə ki, hazırıq. Nüvə qüvvələri daim döyüş hazırlığı vəziyyətindədir".
Vladimir Putin onu da xüsusi olaraq vurğulayıb ki, Rusiya nüvə triadası digərlərindən daha müasirdir. O bildirib ki, Rusiya dövlətinin mövcudluğuna, onun suverenliyinə və müstəqilliyinə xələl gətiriləcəyi təqdirdə Rusiya Federasiyası nüvə silahından istifadə etməyə hazır olacaq. Xatırladaq ki, nüvə triadasına üç komponent daxildir: strateji aviasiya, qitələrarası ballistik raketlər və nüvə raketi daşıyan sualtı qayıqlar. Bunlar fonunda, Putinin sözlərinə görə, Birləşmiş Ştatlar hazırda nüvə qüvvələrinin müasirliyini artırmaq üçün məqsədlər qoyur və onun bütün komponentlərini inkişaf etdirir: "Biz də belə edirik". Vladimir Putin, ABŞ nüvə silahı sınaqları keçirəcəyi təqdirdə, Rusiyanın nüvə silahı sınaqları keçirəcəyini istisna etməyib. Bu günlərdə isə CNN telekanalı iki yüksək rütbəli amerikalı məmura istinadən xəbər verib ki, ABŞ 2022-ci ilin sonunda Rusiyanın Ukrayna ərazisinə mümkün nüvə zərbəsi üçün hərtərəfli hazırlıqlara başlayıb. Kanalın həmsöhbətlərinin dediyinə görə, Vaşinqton bu ssenarini kəşfiyyat xidmətləri bəzi məlumatlar aldıqdan sonra nəzərdən keçirməyə başlayıb. Ağ Evdəki mənbələr də eyni hazırlıqların getdiyini "The New York Times"a təsdiq ediblər. ABŞ kəşfiyyatının son illik hesabatında isə vurğulanır ki, Rusiya nüvə silahlarını modernləşdirməyə davam edəcək, ən böyük və ən müxtəlif nüvə silahı ehtiyatını saxlayacaq. Moskva öz nüvə potensialını ABŞ və NATO-nu mümkün toqquşmadan çəkindirmək və məqsədlərinə çatmaq üçün zəruri hesab edir: "Rusiyanın döyüş meydanında tez və qətiyyətlə qalib gələ bilməməsi, Ukraynanın federasiyanın ərazisinə zərbələri Putinin nüvə silahından istifadə edə biləcəyi ilə bağlı qorxuları artırır". Amerikalı kəşfiyyatçılar vurğulayır ki, Moskva ABŞ-nin raket əleyhinə müdafiə sistemlərinin qarşısını almaq üçün nəzərdə tutulmuş uzaqmənzilli nüvə başlıqlı raketləri və sualtı çatdırılma sistemlərini inkişaf etdirməyə davam edəcək. Rusiya nüvə və ya adi döyüş başlıqlarını daşımağa qadir olan qeyri-strateji sistemlərini də genişləndirir və modernləşdirir. Moskvanın fikrincə, belə sistemlər düşmənin qarşısını almaq, mümkün eskalasiyaya nəzarət, ABŞ və müttəfiqlərinə qarşı mübarizə aparmaq imkanı verir. Ukrayna geri çəkilə bilmir. Çünki Qərb bu zaman silah dəstəyini azaltmaqla Kiyevi bir növ şantaj edir. Silah tədarükünü artırdıqda isə Ukraynanı döyüşməyə təhrik edir və Rusiya adekvat cavab verməli olur. Qərbin Ukraynaya hərbi dəstəyinin tez-tez artıb-azalması da, ola bilsin, ABŞ və Avropa ilə Kiyev arasında yaranan ziddiyyətlərlə bağlıdır. Amma gələcəkdə Qərbin Ukraynaya qoşun göndərməsi mümkündür. Bunun işartıları artıq görünür. Lakin sözügedən təşəbbüs sülhün təmin olunmasına kömək etməyəcək. Əksinə, bu, müharibənin miqyasının genişlənməsi və NATO ilə Rusiya arasında birbaşa hərbi toqquşmanın başlanması deməkdir. Bu isə, öz növbəsində, onsuz da artıq davam edən Üçüncü Dünya müharibəsinin rəsmən elan edilməsi və Rusiyanın nüvə silahını tətbiq etməsi ehtimalını artırır.
Finlandiyanın yeni prezidenti Aleksandr Stubbun açıqlamaları da nüvə silahı ilə bağlı vəziyyəti çətinləşdirir. O qeyd edir ki, Finlandiya çəkindirici nüvə silahına sahib olmalıdır: "Finlandiya çəkindirici nüvə vasitəsinə sahib olmalıdır. Üzvü olduğumuz NATO bizə üç çəkindirici vasitə təqdim edir: birincisi, hərbçilərdir, ikincisi raketlər, sursatlar və üçüncüsü – bu, ABŞ-dan gələn nüvə silahıdır". Qeyd edək ki, Stubb namizədliyi dövründə də, parlament qanunvericiliyə dəyişiklik edəcəyi təqdirdə, Finlandiya ərazisində nüvə silahının yerləşdiriləcəyini istisna etməmişdi. Deməli, nüvə silahı artıq Rusiya sərhədində yerləşdirilir. Amma ABŞ Silahlı Qüvvələrinin Strateji Komandanlığının rəhbəri general Entoni Kotton diqqəti ona yönəldir ki, Rusiya bütün dünyada ən böyük və ən müxtəlif nüvə arsenalına malikdir. Onun sözlərinə görə, bu qənaətə gəlməyə səbəb keçən il Rusiya Federasiyası ordusunun "RS-28 Sarmat" qitələrarası ballistik raketi arsenalına qəbul etməsi olub: "Bundan əlavə, Rusiya qanadlı raketləri daşıyan nüvə sualtı qayıqlarını yaratmağa və qəbul etməyə davam edir. O, öz nüvə potensialını müasirləşdirir və genişləndirir". Pentaqon rəsmisi əlavə edib ki, Rusiyanın nüvə arsenalına müxtəliflik və çeviklik əlavə edən "Kinjal" və "Zirkon" hipersəs raket sistemləri də daxildir. Bu səbəbdən o, qeyd edilənlərin nəzərə alınmasını vacib hesab edir. Putinin ideoloqu kimi tanınan strateq Aleksandr Duqin isə bu fonda bildirir: "Biz heç vaxt nüvə müharibəsinə bu qədər yaxın olmamışıq. Hazırda qütblərarası müharibə gedir. Bu, birqütblü dünya nizamı ilə Qərbin qorumağa çalışdığı çoxqütblü sistem arasındadır. Münaqişə xətləri Ukrayna, Fələstin və Tayvandır. Afrika və Cənubi Amerikada da yeni cəbhə açıla bilər. Yeni dünya nizamının formalaşması mərhələsindəyik. Bu proses qaynar münaqişələrə səhnədir. Ən pisi odur ki, indi nüvə müharibəsi risqi ilə üz-üzəyik. Rusiyanın şəhərlərinə hücumlar hər an nüvə müharibəsini başlada bilər". Duqin qeyd edib ki, Üçüncü Dünya müharibəsi müəyyən mənada başlayıb: "Bunun ilkin mərhələsindəyik. NATO liderləri anlamırlar ki, atdıqları addımlar nüvə faciəsinə gətirib çıxara bilər. Rusiyaya hücum dünyanın məhvidir. NATO indiki siyasətini davam etdirsə, bu dəhşətli gün qaçılmaz olacaq".
Nahid SALAYEV
