Zahid Oruc: "Erməni saytlarında, erməni kanallarında, başqa informasiya seqmentlərində mənim açıqlamamı təhrif edərək..."
Erməni mediası Azərbaycan Milli Məclisinin İnsan Hüquqları Komitəsinin sədri Zahid Orucun Rusiya-Ukrayna müharibəsində döyüşən azərbaycanlılarla bağlı səsləndirdiyi fikri belə qələmə verib ki, guya azərbaycanlılar həm Rusiya, həm də Ukrayna tərəfdə "rəsmi qərar əsasında" döyüşür.
Ermənistan mətbuatı yazır ki, Z.Oruc Ukraynada azərbaycanlıların Rusiyaya qarşı vuruşduğunu etiraf edib. İddia edirlər ki, hətta buna dair rəsmi məlumatlar da açıqlanıb.
Erməni mediası hətta azərbaycanlıları "muzdlu" kimi də qələmə verməyindən qalmayıb. Yazdıqlarına görə, Rusiya Müdafiə Nazirliyi dəfələrlə bəyan edib ki, Kiyev rejimi xarici muzdlulardan "top yemi" kimi istifadə edir. "Pul üçün döyüşməyə gələnlər etiraf edirlər ki, Ukrayna hərbçiləri öz hərəkətlərini zəif əlaqələndirirlər və döyüşlərdə sağ çıxmaq şansları aşağıdır"-deyə yazırlar.
Sosial Tədqiqatlar Mərkəzi İdarə Heyətinin sədri, Milli Məclisinin İnsan Hüquqları Komitəsinin sədri, millət vəkili Zahid Orucun fikrlərinin "rəsmi tərəf" kimi təqdim edilməsi diqqətimizi çəkdi və Z.Orucla əlaqə saxladıq.
"...Burada bizim açıqlamamızın "kiminsə tərəfindən döyüşməyə rəsmi qərar verilibdir" səviyyəsində tövsif edilməsi, şərh olunması yolverilməzdir"
Z.Oruc "Bakı-Xəbər"ə bildirdi ki, onun açıqlamasının rəsmi qərar kimi qələmə verilməsi yolverilməzdir. "Dünən (5 mart-İ.S) insan hüquqları üzrə müvəkkilin illik məruzəsi üzrə parlamentdə aparılan müzakirələr zamanı profil komitə olaraq mənim tərəfimdən bu məsələ ilə bağlı ayrıca məruzə edildi. Onun tərkibində bir neçə mühüm məsələyə yer ayrılmışdı və vacib problemlərdən biri kimi, ombudsmanın məruzəsində İraq və Suriyadan ölkəmizə qaytarılan 469 qadın və uşaqla bağlı, eyni zamanda onların yerləşdirilməsi, psixoloji reabilitasiyası və gələcəklərinə dair əksini tapmış fikirlər üzərindən məsələyə daha geniş kontekstdə yanaşmağı təqdim etməyə çalışmışam. Fikrimcə, hər birimiz onu müşahidə edirik ki, bu gün qlobal dünyada, qlobal məkanda artıq müharibələr dövlətlərarası xarakterdə deyil, gerçəkdən də daha çox dövlətlərin, daha çox coğrafiyaların bu proseslərə qoşulduğu bir şəraitdə gedir. Əgər biz Suriya və İraqda baxırdıqsa, orada qara bayraqlar altında əvvəl İŞİD və onun çevrəsində digər müxtəlif örgütlər xaotik bir formada biri digərinə qarşı, vaxtilə Tomas Hobbesin dediyi "hamının hamıya qarşı savaşı" kimi bir mənzərəni yaradırdılar. Təəssüflər olsun ki, "cənnət axtarışında" Azərbaycandan da çoxlu sayda övladlarımız, vətəndaşlarımız gedib o müharibələrə qatılırdılar. Bunun sırasında ikinci ağrılı cəhət ailələrini, övladlarını da özləri ilə çoxsaylı aparanların olması idi ki, bunlar da artıq rəsmi sənədlərdə öz əksini tapıb. Sizə xatırlatmaq istəyirəm ki, dövlət təhlükəsizlik orqanları o dövrdə Suriya məkanına gedən gənclərin sayının 1000-ə qədər olduğunu göstərmişdi. Razılaşın ki, biz o vaxt hələ Qarabağ savaşının, Vətən müharibəsinin olmadığı və hər an bunun gözlənildiyi, hər bir nəfər Azərbaycan insanına ehtiyacımızın olduğu, döyüşçülərimizin, cəngavər oğullarımızın bu savaşı düşmənə qarşı göstərməli olduğu şəraitdə biz görürdük ki, müxtəlif adlar altında hansısa dini cərəyanlar, məzhəblər çərçivəsində onların həyatı itirilir, ailə faciələri yaşanır. O dövrdə parlament məcbur olaraq qanunvericilik sistemində sərtləşməyə getdi. Bu fəaliyyətləri terror birləşmələrində iştirak və vətəndaşlıqdan məhrumetmə kimi ən sərt qərarla yekunlaşdırdı. Artıq bu, hüquq sistemimizin tərkib hissəsidir. Amma ondan sonrakı dövr belə bir hüquqi kolleziya yarandı. Biz indi bunun gerçəkliyini Rusiya-Ukrayna savaşında gördük. Belə çıxır ki, hər hansı bir üsyançı terror hərbi birləşmələrində iştirak ciddi bir cinayət əməlidir və hətta dediyimiz kimi, o insanlar ölkəyə buraxılmırlar, vətəndaşlığı itirirlər, ancaq nizami ordu birləşmələrində, tutalım ki, Rusiya və ya Ukrayna tərəfdən döyüşərkən bu məsələ hüquqi cəhətdən tənzimlənmir. Mənim dünənki çıxışımın mətninə diqqət etsəniz bu məsələlər var. Bu problemə vurğu edirəm ki, gözümüzün qarşısında həmin iki ölkədə yaşayan, orada çalışan, vətəndaşlıq alanlar deyil, məhz bizim vətəndaşların o müharibəyə qatılması və nəticə etibarı ilə sanki səngərdə həm də iki azərbaycanlının bir-birinə qarşı fərqli dövlətlərin bayrağı, hərbi hissəsi, komandanlığı altında döyüşməsi və hətta bəlkə bir-birini öldürməsi mənzərəsidir. Gəlin razılaşaq ki, qətiyyən məqbul sayılacaq bir hadisə deyil. Kimsə onu öz evindən, ailəsindən görmürsə bəlkə də bu problemi bir qədər uzaq saya bilər. 20-dən çox şəxsin həyatını itirdiyi və gətirilib Azərbaycanda dəfn olunduğuna dair hadisələri görmüşük. Bu dəfn bir sıra hallarda o qədər sakit, cəmiyyətin də laqeyd baxışı altında keçib. Hər birimiz buna çağırış etməliyik ki, o oğullar bizə lazımdır. Hüquqi baxımdan da bu məsələyə mütləq münasibət bildirilməlidir. Ən sərt tədbirlər görülməsə, bu proses daha da genişlənə bilər və Rusiya ətrafında o qlobal savaşın genişlənəcəyi təhlükəni görürük, bir çox dövlətlərdən qopub bu ərazilərə gələn legioner dəstələr, qüvvələr var. Səbəbləri də müxtəlifdir - kimi maddi, kimi ideoloji-siyasi baxımdan, yaxud sadəcə hansısa tələlərə düşüb məcburən qoşulub iştirak edirlər. O üzdən erməni saytlarında, erməni kanallarında, başqa informasiya seqmentlərində mənim açıqlamamı təhrif edərək onu Ukraynaya, yaxud Rusiyaya qarşı Azərbaycan dövlətinin verdiyi qərarla kimlərinsə döyüşdüyü kimi qələmə vermələri, bunu dövlətin adına yazmaları və ondan siyasi bir yarar gözləmələri qəti şəkildə nəticə verəcək addımlar deyil. Sizinlə danışdığımız anda Rusiya hökumətinin rəhbəri ölkəmizdə səfərdədir. O biri yanda Ukrayna ilə münasibətlərilə bağlı da Münhen Təhlükəsizlik sammitində ölkə başçısının görüşünü xatırlada bilərik. Azərbaycan prinsipal olaraq ərazi bütövlüyünə münasibətdə Ukraynanın keçmiş və indiki hakimiyyətlərindən fərqli olaraq özünün mövqeyini, dövlət kursunu beynəlxalq təhlükəsizlik sistemi üçün fundamental təməl prinsiplərini daim bəyan edib. Ona görə də, burada bizim açıqlamamızın "kiminsə tərəfindən döyüşməyə rəsmi qərar verilibdir" səviyyəsində tövsif edilməsi, şərh olunması yolverilməzdir. Bunu qəti bir şəkildə pisləyirik, qəbul etmirik. Faktdır ki, Ermənistan bu cür məsələlərdə manevr etməyə çalışır, gah özünü Ukraynapərəst göstərir və guya hansısa qüvvələr gedib orada məhz buna görə döyüşür, sonra Rusiya ilə münasibətlər nisbətən normallaşanda ayrı addımlar atırlar. Amma Azərbaycan dövlətinin bu məsələyə münasibətdə sabit xətti var..."
Z.Oruc əlavə etdi ki, Azərbaycan Kosovoda, İraqda sülhməramlı aksiyalarda iştirak edib və bu, başqa rəsmi addımlar olub. "Dövlət bununla bağlı parlamentin xüsusi bir qərarı vasitəsilə də irəli gedən addımlar atıb. Ancaq bizim indiki halda hərbi neytrallığımıza, bu savaşa siyasi vasitəçi olmaq mövqeyimizi qardaş Türkiyə ilə birlikdə dəfələrlə göstərməyimizə baxmayaraq, oğullarımızın gedib qarşı duran səngərlərdə bir-birini məhv etməsini, qətlə yetirməsini, yaralamasını əsla istəmirik, bu, milli genofondumuza itki sayılır"-deyə millət vəkili qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
