Ermənistanın Belçika Krallığındakı səfiri və Avropa İttifaqındakı nümayəndəliyinin rəhbəri Tiqran Balayanın açlqlamaları Moskva və İrəvan arasında gərgin münasibətlərin pik həddinə çatmaqda olduğunu göstərir. O, Brüsselin “Brussels Signal” nəşrinə verdiyi müsahibəsində Azərbaycan barəsində sərsəm fikirlər səsləndirib. Daha sonra Rusiya üzərinə “hücuma” keçib.
Tiqran Balayan qeyd edib ki, Ermənistan yüz milyonlarla dollar ödəsə də, Rusiyadan silah ala bilmir. Onun sözlərinə görə, regionda hərbi balans yoxdur: “Azərbaycanın Türkiyə vasitəsilə aldığı NATO standartlarına cavab verən xeyli miqdarda sursatı var. Bu arada Ermənistan bunun üçün yüz milyonlarla dollar ödəməsinə baxmayaraq, ənənəvi təchizatçılarından sursat almır. Söhbət Rusiyadan gedir. Rusiya əvvəllər Ermənistana sursat satırdı, lakin artıq bir neçə ildir ki, bunu dayandırıb”. Diplomat vurğulayıb ki, 2022-ci ilin sentyabrında Ermənistanın bahalı hava hücumundan müdafiə sisteminin böyük hissəsi məhv edilib. Belçikalı jurnalist həmçinin Rusiyanın Ermənistanın hava məkanına nəzarət etməsinin doğru olub-olmadığını soruşub və Tiqran Balayan buna mənfi cavab verib: “Birgə müdafiə sistemi mövcuddur, lakin 2022-ci il sentyabrın 13-də Azərbaycan və Ermənistan arasında toqquşma zamanı bu müdafiə sistemi işləməyib. Və bahalı hava hücumundan müdafiə sisteminin əksəriyyəti məhv edilib. Bu reallıqdır. Rusiyanın hərəkətsizliyi ucbatından baş verənlər bizi incidir”. Jurnalistin “Ermənilər rusların onları tək qoyduğunu hiss edirlər” fikrinə Balayan belə cavab verib: “Bəli, sizin sözləriniz erməni cəmiyyətində hökm sürən hissi təsvir edə bilər”. Diplomat Fransa ilə imzalanacaq hərbi-texniki əməkdaşlıq müqaviləsinə də toxunaraq, Parisdən İrəvana mümkün silahların çatdırılmasının aylar, bəlkə də illər çəkəcəyini vurğulayıb. Rus ekspert Aleksandr Perenciyev bunlar fonunda qeyd edir ki, Ermənistan Qərbi razı salmaq və nəticədə Rusiyanın milli maraqlarına xələl gətirən addımlar atır: “Ermənistanda bunları başa düşürlər. Lakin görünür onlar Moskvanın İrəvanın maraqlarını yetərincə qorumadığını nəzərə alaraq seçim edirlər. Burada çox fərqli məqamlar var. Çox güman, Ermənistanda bu qərara gəliblər ki, Rusiya xüsusi hərbi əməliyyat və sanksiya təzyiqi nəticəsində zəifləyib”. Perenciyev qeyd edib ki, İrəvan Qərbin himayəsinə ümid bəsləyir: “Ermənistanın indiki rəhbərliyi hesab edirdi ki, Qərb dünyasında möhkəmlənmək, ona xoş gəlmək üçün hər şeyi etmək daha yaxşıdır”. Ekspert eyni zamanda Ermənistanın Rusiya imperiyasının tarixi layihəsi olduğunu vurğulayıb: “Ermənistan tarixi və siyasi layihə kimi XIX əsrdə Rusiya imperiyası tərəfindən Qafqazdakı forpostu kimi yaradılıb. Bu siyasi layihə ilkin olaraq anti-osmanlı və anti-fars xarakteri daşıyırdı. İndi təbii ki, bu artıq mənasını itirib”.
O da faktdır ki, indi Ermənistanın Rusiyaya xəyanətini Kremldə bağışlamaq niyyətində deyillər. Erməni politoloq Oleq Sahakyanın sözlərinə görə, bu halda Ermənistanın mövqelərinin zəifləməsinin kökü Moskvadadır: “Moskva “C planı”na əl atacaq. Bu, Qarabağ ermənilərinin vəziyyətindən istifadə edərək, İrəvanda vəziyyəti qeyri-sabit etməkdir. Rusiya hətta terror aktlarına da əl ata bilər. “27 oktyabr” üçün presedent var”. Qeyd edək ki, Ermənistanla Rusiya arasında tarixən yaxın olan münasibətlər son il yarım ərzində gərilib. Son iki həftə ərzində isə bu gərginlik qırılma həddinə çatıb. Çünki Ermənistan regionda açıq şəkildə Qərbin kəşfiyyat mərkəzinə çevrilir. Nikol Paşinyan rejimi Rusiya qoşunlarının Ermənistandan çıxarılmasına çalışır, NATO və Avropa İttifaqını bölgəyə gətirmək istəyir, ABŞ ilə hərbi təlimlər keçirir, Rusiya rəsmilərinin ünvanına açıq təhqirlər səsləndirir. Amma paralel olaraq İrandan və Rusiyadan da dəstək istəyir. Lakin bu oyunlar artıq tamamilə ifşa olunub. Ermənistanın baş naziri Rusiyanı regiondan uzaqlaşmasının mümkünlüyünü bəyan edib. Əslində, İrəvanı bu məqsədə çatmaq üçün vasitə kimi istifadə edərək Rusiyanı Cənubi Qafqazdan süni şəkildə sıxışdırmağa çalışırlar. Rusiya isə regionu tərk etmək niyyətində deyil. Rusiya Xarici İşlər Nazirliyindəki mənbə mediaya açıqlamasında qeyd edir ki, Ermənistanın kollektiv Qərblə münasibətlərini hansı səviyyədə və miqyasda qurması ermənilərin müstəqil seçimidir: “Amma Ermənistan bilməlidir ki, NATO-ya meyllənmə, Qərblə əlaqələrin aktivləşdirilməsi Cənubi Qafqazdakı gərginliyin azalmasına səbəb olmayacaq. İrəvan bu vasitələrlə və seçimlə təhlükəsizliyi ilə bağlı məsələləri də həll edə bilməyəcək”. Rusiyalı diplomatın dediyinə görə, NATO-nun yeganə məqsədi Rusiyanın sərhədləri boyunca gərginlik ocaqları yaratmaq, qonşu ölkələrin Rusiya ilə münasibətlərini mümkün olduğu qədər gərginləşdirmək və pisləşdirməkdir: “NATO mahiyyət etibarilə aqressiv və aşkar şəkildə Rusiyaya qarşı mövqe tutaraq ümumi vəziyyəti ağırlaşdıran strukturdur. Kiminsə buna şübhəsi varsa, Ukraynadakı vəziyyətə baxa bilər. Şimali Atlantika Alyansına maksimum yaxınlaşma siyasəti yürüdən, bu təşkilata üzv olmaq istəyən Ukraynanın vəziyyəti istəklərindən sonra daha təhlükəsiz, daha yaxşı oldu? Düşünmürük. Ümid edirik ki, erməni xalqı yanlış qərar verməyəcək. Onu da unutmayaq ki, MDB-nin Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi çərçivəsində Ermənistan Rusiyanın müttəfiqi, Avrasiya İqtisadi Birliyi, Avrasiya Gömrük İttifaqının üzvüdür”.
Samirə SƏFƏROVA
