Fransa növbəti dəfə ikiüzlü siyasət yürütdüyünü, birətərəfli mövqe nümayiş etdirdiyini əməlləri ilə təsdiqlədi. Artıq məlumat verildiyi kimi, Fransa Senatı noyabrın 15-də Fransa hökumətini “Azərbaycanın Ermənistan üzərinə hücumlarına və Qarabağdakı təcavüzünə görə” Bakı üzərinə sanksiyalar qoymağa çağıran qətnaməni 295 səs lehinə, 1 səs əleyhinə nisbəti ilə qəbul edib. Qətnamədə “Azərbaycanın sentyabrda Ermənistan ərazisinə hücumu pislənir, Bakıya qoşunlarını Ermənistan ərazisindən çıxarması üçün” çağırış edilir.
Azərbaycanın daxili işlərinə birbaşa müdaxilə xarakteri daşıyan qətnamədə Laçın dəhlizinin statusunun dəyişməyəcəyinə qarantiya tələb olunur: “Biz hökuməti Avropa müttəfiqləri ilə birlikdə Azərbaycanın yeni hücumlarına, Azərbaycan liderlərinin mülkiyyətinin müsadirəsi və Azərbaycanın neft və qazının idxalına mümkün qadağanın qoyulmasına baxılması da daxil, güclü və adekvat reaksiya verilməsinə çağırırıq”. Fransa Senatının qətnaməsi Qarabağda humanitar ofisin açılması məsələsinə baxılmasına, Ermənistanın müdafiə qabiliyyətinin artırılmasına çağırır. Noyabrın 15-də Senatda keçirilən debatlarda xarici işlər nazirini təmsil edən Oliver Bext qətnamənin qəbuluna etiraz etməyib, lakin hökumətin Azərbaycana qarşı sanksiyaları qəbul edib-etməyəcəyi məsələsinə də aydınlıq gətirməyib. Milli Məclisin Müdafiə, təhlükəsizlik və korrupsiya ilə mübarizə komitəsinin sədri Ziyafət Əsgərov baş verənlər fonunda qeyd edir ki, Fransanın hər hansı formada Azərbaycan və Ermənistan arasında münasibətlərin normallaşması prosesində, sülh danışıqlarında iştirakından imtina olunmalıdır. Parlamentin komitə sədri vurğulayır ki, Senat Azərbaycana qarşı ədalətsiz addım atıb: “Biz həm Vətən müharibəsi, həm də sonrakı dövrlərdə Fransa prezidentinin, qanunverici orqanı üzvlərinin Azərbaycana qarşı qərəzli, ermənipərəst mövqeyinin dəfələrlə şahidi olmuşuq”. Onun fikrincə, noyabrın 15-də Fransa Senatının qəbul etdiyi qətnamə də beynəlxalq hüquqa, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə, suverenliyinə qarşı nümayişkaranə hörmətsizliyin növbəti təzahürüdür. O əlavə edib ki, torpaqlarını işğaldan azad etmiş Azərbaycanın suverenliyi, ərazi bütövlüyü heç vaxt müzakirə mövzusu olmayacaq: “Biz bu gün azad edilmiş torpaqlarımızı prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə cənnətə çevirməkdəyik. Bu baxımdan Fransa Senatının qətnaməsi bizim üçün ancaq bir kağız parçasıdır və Fransa-Azərbaycan münasibətlərinə zərər vurmaqdan başqa heç nəyə yaramır”. Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyi də bildirir ki, Fransa Senatında qəbul edilmiş “Azərbaycana qarşı sanksiyaların tətbiqi və onun Ermənistan ərazisindən dərhal geri çəkilməsi, 9 noyabr 2020-ci il tarixli atəşkəs razılaşmasına riayət etməsi tələbi və iki ölkə arasında dayanıqlı sülhün bərqərar olmasına yönəlmiş bütün təşəbbüslərin təşviq edilməsi” adlı qətnamə tamamilə həqiqətdən uzaqdır, yalan və iftira dolu müddəaları əks etdirir və açıq təxribat xarakteri daşımaqla Azərbaycanla Ermənistan arasında münasibətlərin normallaşması prosesinə xələl gətirilməsinə xidmət edir: “Senat tərəfindən qəbul edilən və hər hansı hüquqi qüvvəyə malik olmayan bu qətnamə, sülh prosesinə öz töhfəsini vermək niyyətini bəyan etmiş ölkə kimi, Fransanın növbəti dəfə qərəzli və birtərəfli siyasi mövqeyini bariz şəkildə nümayiş etdirir. Ümumiyyətlə, qətnamədə qeyd edilən və reallıqlardan uzaq iddialar onun müəlliflərinin tarixi faktlardan və bölgədəki hazırkı vəziyyətdən xəbərsiz olmasını göstərir. Təəssüflə vurğulayırıq ki, Fransa parlamentinin yuxarı palatasının qətnaməsində növbəti dəfə Azərbaycanın ərazilərinin 30 ilə yaxın bir müddətdə Ermənistan tərəfindən işğalı, mülki əhaliyə qarşı törədilmiş qırğınlar, şəhər və kəndlərin talan edilməsi, yüzminlərlə məcburi köçkünün hüquqlarının qəddarcasına tapdanması, Ermənistanın Azərbaycanın tarixi torpaqlarında etnik təmizləmə siyasəti həyata keçirməsi, habelə 2020-ci il Vətən müharibəsindən sonra Azərbaycanın sülh quruculuğu, bərpa və yenidənqurma işləri ilə bağlı faktlar göz ardına alınır. Qətnamədə “Dağlıq Qarabağ” adlandırılan qondarma qurumla bağlı cəfəng fikirlərlə əlaqədar senatorlara bir daha xatırladırıq ki, Azərbaycanın beynəlxalq səviyyədə tanınan ərazisi olan Qarabağ bölgəsi Azərbaycanın ayrılmaz tərkib hissəsidir, bu bölgədə yaşayan erməni əsilli əhalinin hüquqları və təhlükəsizliyi Azərbaycanın daxili məsələsidir və bunlar Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına uyğun olaraq təmin ediləcək. Senatın bu qətnaməsi Ermənistandakı revanşist qüvvələri həvəsləndirməklə, bölgədə sülh, sabitlik və tərəqqiyə xidmət etmir və qətnamənin adında qeyd olunduğu “dayanıqlı sülhün təşviq edilməsindən” çox uzaqdır. Fransa Senatı tərəfindən qəbul edilmiş bu növbəti qətnaməni qətiyyətlə rədd edirik”.
Ekspertlər hesab edir ki, Fransa Senatında Azərbaycan əleyhinə qətnamə layihəsinin qəbul edilməsi rəsmi Parisin bir daha beynəlxalq hüququn əsas prinsiplərini heçə saydığını, BMT Təhlükəsizlik Şurasının üzvü kimi sülhün təmin edilməsi və qorunması öhdəliyinə sadiq qalmadığını göstərir. Bununla Fransa Avropa İttifaqının xarici siyasət, dəyər və prinsiplərini tapdalayıb. Qeyd edək ki, Avropa İttifaqı Şurasının 11 may 2020-ci il tarixli yekun qərarında "Şərq Tərəfdaşlığı" məkanının fəaliyyətinin əsaslarını müəyyən edən ortaq öhdəliklər sırasında Helsinki Yekun Aktı və ATƏT-in Paris Xartiyasında əks olunduğu kimi, ərazi bütövlüyü, müstəqillik və suverenlik daxil olmaqla beynəlxalq nizama əsaslanan qaydalar təsbit olunub. Amma Fransa Senatında təmsil olunan siyasi qüvvələr və Emmanuel Makron hökuməti sırf öz korporativ siyasi maraqlarına görə erməni diasporunun, lobbisinin siyasi proseslərdə maliyyə və siyasi dəstəyini almaq üçün beynəlxalq hüquqdan yaranan öhdəliklərini pozub. Onu da qeyd edək ki, Azərbaycan dəfələrlə Fransa siyasətçilərinə, parlament üzvlərinə Cənubi Qafqazla bağlı məsələlərdə ədalətli, beynəlxalq hüquqa əsaslanan mövqedən çıxış etməklə bağlı çağırışlar edib. Lakin Fransa Senatının qəbul etdiyi son qətnamə bu ölkənin öz ənənəvi ikiüzlü siyasətini dəyişmək niyyətində olmadığını təsdiq edir. Burada bir maraqlı nüansı da qeyd edək ki, Ermənistanın ərazi bütövlüyü tələbini hər fürsətdə səsləndirən Fransa Qəmər Adaları İttifaqının ərazisi olan Mayotu işğal altında saxlamaqda davam edir. BMT Baş Assambleyası 1994-cü ildə Qəmər Federativ İslam Respublikasının Mayot adası üzrə suverenliyini bir daha təsdiq etsə də, Fransa qətnaməni icra etməkdən boyun qaçırır. Həmçinin, müstəmləkəçi siyasətdən əl çəkməyərək, artıq uzun müddətdir ki, öz müstəqilliyi uğrunda mübarizə aparan Yeni Kaledoniyaya azadlıq vermir. Rusiyanın “Milli müdafiə” jurnalının baş redaktoru, rusiyalı hərbi ekspert İqor Korotçenko bu fonda Fransa Senatının Azərbaycana qarşı sanksiya tövsiyəsi verən qətnamə qəbul etməsi barədə maraqlı fikirlər səsləndirib: “Biabırçı antiazərbaycan qətnaməsindən sonra Fransa Senatının adı dəyişdirilərək “Fransanın erməni diasporu senatı” adlandırılmalıdır. “Pecunia non olet” – pul iyi gəlmir. Görünür, “lehinə” səs verən senatorların hər biri bu tezisi rəhbər tutmuşdu. Bildiyiniz kimi, Fransada hətta eks-prezidentlər də erməni milyarderlərinə “məsləhətçi” işləyirlər – Sarkozinin nümunəsinə baxın. O, prezident kimi Liviyadan rüşvət alıb. Bəs Makron?”.
Nahid SALAYEV
