Prezident İlham Əliyev “Cənubi Qafqaz: inkişaf və əməkdaşlıq” adlı beynəlxalq konfrans iştirakçıları ilə görüşdə icra hakimiyyətlərinin yarıtmaz fəaliyyətindən danışıb:
“Mənim Qarabağ və Şuşa üzrə xüsusi nümayəndələrim var, siz onlarla görüşdünüz. Digər ərazilər üçün də xüsusi nümayəndələr təyin ediləcək, onların hələlik təyin edilməməsinin səbəbi orada hələ ki, fəal yerləşmə prosesinin aparılmaması ilə əlaqədardır, amma bu da olacaq. Biz, bu yeni idarəçilik modelini sınaqdan keçiririk. Çünki mövcud regional idarəçilik sistemi Sovet İttifaqının çökməsindən sonra yaradılıb və fikirləşirəm ki, bu o qədər də hərtərəfli düşünülməmişdir. Buna görə də çoxlu suallar var. Çox güman ki, bilirsiniz, çoxlu, bəlkə də 10-dan çox regional rəhbər şəxslər rüşvət, səhv idarəçilik və digər yanlış hərəkətlərə görə həbs olunub. Bu proses ictimai şəkildə baş verib, rüşvət prosesi videoya çəkilib. Təəssüf ki, bu sahə korrupsiya ilə çirklənib. Beləliklə, Qarabağda sınaqdan keçirdiyimiz yeni sistem fərqli olacaq və düşünürəm ki, yekun sınaqlar bitəndən sonra bu sistemi Azərbaycanın digər ərazilərinə də tətbiq etmək və regionlarda dövlət idarəçiliyini təkmilləşdirmək mümkün olacaq. Çünki Bakıda qəbul etdiyimiz qərarların hamısı insanların həyat şəraitinin və infrastrukturun yaxşılaşdırılması, iqtisadi inkişaf məqsədi daşıyır, amma bəzən onlar regionlarda icra edilmir və insanlar bunu görmür”.
Faktiki olaraq, Prezident icra hakimiyyətləri strukturunun ləğv edilib, xüsusi nümayəndəliklərlə əvəz ediləcəyinin anonsunu vermiş oldu. Bu yenilik ölkəmizin idarəetməsində hansı yeniliklərə səbəb ola bilər?
İqtisadçı Elçin Qurbanov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, dünyanın aparıcı ölkələrində sahibkarlığın inkişafının müxtəlif iqtisadi modelləri tətbiq edilir: “Belə modellərdən biri də xüsusi iqtisadi zonalardır (XİZ). XİZ-lərin yaradılmasında məqsəd ölkə iqtisadiyyatının prioritet sahələrinin inkişafının sürətləndirilməsi, yerli və xarici investisiyaların cəlb edilməsinə daha əlverişli şəraitin yaradılması, yüksək texnoloji sahələrin inkişafının, rəqabətqabiliyyətli, səmərəli istehsal və xidmət sahələrinin təşkilinin dəstəklənməsidir. Bunun üçün xüsusi normativ sənədlər hazırlanır. Eyni zamanda, həmin zonaya vergi güzəştləri və imtiyazlar tətbiq edilir. Qarabağdakı iqtisadi zonalarda iqtisadi güzəştlərin tətbiqinə başlanması orada sahibkarlığın, kənd təsərrüfatının və digər sosialyönümlü fəaliyyət sahələrinin inkişafını stimullaşdıracaq. Belə bir vakansiyanın yaradılması təqdir olunmalıdır. Yadınızdadırsa, bir neçə il əvvəl xüsusi məhsulların - pambıq, çəltik və daha mühüm əhəmiyyət kəsb edən kənd təsərrüfatı məhsullarının əkini üçün ərazilər boşaldıldı. Bunun özü də iqtisadi zonanın bir fomasıdır. Həmin ərazilərə ciddi vergi güzəştləri tətbiq ediləcək. Sənaye parkları da iqtisadi zonalara aid olacaq. Ora da 7 iilik güzəştlər olur. Məqsəd iqtisadiyyatı inkişaf etdirmək və məşulluğun səviyyəsini qaldırmaqdır. Artıq bu təcrübədən geniş istifadə olunmağa başlayıb. Ələt Azad İqtisadi Zonasının yaradılması və fəaliyyətinin təşkili haqqında Prezidentin ”2020-ci il 22 may tarixli 1032 nömrəli Fərmanı” var.
İqtisadçının sözlərinə görə, artıq işğaldan azad edilmiş rayonlarda abadlıq-quruculuq işlərinə başlanılıb: “Bu işlərin daha da sürətləndirilməsi üçün ölkə Prezidentinin “İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin xüsusi nümayəndələri haqqında” 19 yanvar 2021-ci il tarixli Fərmanı mühüm rol oynayacaq. Fərmanda bildirilir ki, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin xüsusi nümayəndəliklərinə ölkə Prezidenti tərəfindən vəzifəyə təyin və vəzifədən azad edilən və birbaşa Prezidentə tabe olan Azərbaycan Respublikası Prezidentinin xüsusi nümayəndələri rəhbərlik edir. Artıq Fərmanın icrasına başlanılıb. Bu idarəetmə institutu birbaşa Prezidentin təşəbbüsü ilə yanvarın 19-da yaradılıb. Belə bir institutun yaradılması 2018-ci ildən başlanan islahatların tərkib hissədir. 2018-ci ildə keçirilən prezident seçkilərindən sonra həmin il aprelin 18-də Milli Məclisdə keçirilən andiçmə mərasimində Prezident İlham Əliyev hər bir sahə üzrə konkret proqram və planların olduğunu, qarşıdakı dövrdə islahatların dərinləşəcəyini, institusional islahatların həyata keçiriləcəyini bəyan etmişdi. Son illər ölkəmizdə keçirilən genişmiqyaslı islahatlar Azərbaycanı yeni inkişaf mərhələsinə çıxarıb. Eyni zamanda, idarəçilik sistemində çevikliyi, operativliyi daha da artırıb və müasir çağırışlara uyğunluğu təmin edib. Həyata keçirilən islahatlar idarəetmənin optimallaşdırılması ilə yanaşı, onun səmərəliliyini də artıracaq. Bu yeniliyin ölkənin digər sahələrinə də tətbiq edilməsi daha məqsədəuyğundur. Hesab edirəm ki, bir-birinin fəaliyyətini təkrar edən nazirlik və komitələrin də struktirunda islahatların aparılmasına ehtiyac var”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
