Azərbaycanda insanların hüquq və azadlıqları Konstitutsiya ilə təmin olunur. Hər bir vətəndaşın hüquq və azadlıqlarının müdafiəsi dövlətin əsas pioritet istiqamətlərindəndir. Əlbəttə, insan hüquq və azadlıqlarının müdafiəsi, vətəndaşların hüquqi, siyasi mədəniyyət səviyyəsinin yüksəldilməsi, sosial və siyasi fəallığının artırılması əsas hədəflərdən biridir.
Vətəndaşın siyasi mədəniyyətinin, sosial siyasi fəallığının yüksəldilməsi çox vacibdir. Dövlət qəbul etdiyi qanunlarla, Konstitutsiya, habelə qoşulduğu, radifikasiya etdiyi beynəlxalq sənədlərlə bu istiqamətdə töhfələrini verir. Azərbaycan dövləti bu yöndə çox dərin, məzmunlu, hüquqi prinsiplərə əsaslanan qanunvericilik bazası formalaşdırıb. Ekspertlər qeyd edirlər ki, insan hüquq və azadlıqlarının müdafiəsi, vətəndaşların hüquqi, siyasi mədəniyyət səviyyəsinin yüksəldilməsi, sosial, siyasi fəallığının artırılması dövlətin ən əsas siyasi xətlərindən biridir. Ekspertlərin sözlərinə görə, Prezident İlham Əliyev bütün sahələrdə olduğu kimi, insan hüquq və azadlıqlarının müdafiəsi istiqamətində də qətiyyətli addımlar atır. Sözün həqiqi mənasında dövlət başçısının insan hüquq və azadlıqlarının qorunması istiqamətində həyata keçirdiyi tədbirlər bu gün dünya birliyində də yüksək dəyərləndirilir. Ekspertlər hesab edir ki, prezidentin bu istiqamətdə atdığı addımlar, əfv sərəncamları, cəmiyyətin mxtəlif təbəqələrinə yönəlik qayğı siyasəti deyilənlərə əyani misaldır.
Siyasi partiyalar və vətəndaş cəmiyyəti institutları bu sahədə nə iş görür?
Vətəndaşların siyasi fəallığının artmasında, siyasi mədəniyyətlərinin yüksəlməsində vətəndaş cəmiyyətinin və siyasi partiyaların rolu nədən ibarətdir?
Ekspertlər qeyd edir ki, dövlətin bu siyasi xəttinin inkişafına şübhəsiz ki, siyasi partiyalar və vətəndaş cəmiyyəti institutları da töhfələr verməlidir. Əslində, dövlətin bu istiqamətdəki layihələrinin, proqramların həm icrasında, həm də icra prosesinə nəzarətdə siyasi partiyalar və QHT-lər önəmli rol oynamalıdırlar. Amma çox təəssüf ki, bir sıra hallarda siyasi partiyaların əksəriyyəti vətəndaşların siyasi mədəniyyət səviyyəsinin yüksəldilməsi, sosial, siyasi fəallığının artırılması istiqamətində heç bir fəallıq göstərmir. Çox təəssüf ki, bəzi vətəndaş cəmiyyəti institutları da qrant davasından başqa heç nə ilə maraqlanmırlar. Əslində isə siyasi partiyaların və vətəndaş cəmiyyəti institutlarının xalqla, cəmiyyətlə işləmək üçün daha böyük imkanları var. Sadəcə, görsənən odur ki, işləmək istəmirlər.
“Vətəndaş cəmiyyəti institutları vətəndaşların siyasi mədəniyyətinin yüksəldilməsinə, sosial-siyasi fəallığın artmasına...”
Siyasi şərhçi Azər Həsrət “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirdi ki, əlbəttə, vətəndaş cəmiyyəti institutu, eyni zamanda siyasi partiyalar ümumilikdə ictimai rəyin ayaqda tutulması, vətəndaş sayıqlığının yüksək səviyyəsinin qorunması baxımından çox önəmlidir:”Dünyanın, özəlliklə də demokratiyaya könül vermiş ölkələrin hamısında bu qurumlar, yəni istər vətəndaş cəmiyyəti qurumları, istərsə də siyasi partiyalar daim fəaliyyət göstərir, həmişə üzdə olurlar, ümumi ictimai rəyin önündə gedirlər və bununla da dövlətin fikir prüalizmi, demokratiya, insan haqqları, azadlıqlar, eləcə də korrupsiyaya qarşı mübarizədə və sair məsələlələrdə cəmiyyətin sağlamlaşdırılmasına xidmət edirlər. O cümlədən də Azərbaycanda. Amma təəssüflər olsun ki, Azərbaycanda bu sahədə vəziyyət o qədər də ürəkaçan deyil. Düzdür, sayılıb-seçilən, öndə olan bir sıra qeyri-hökumət təşkilatları var ki, onlar həqiqətən də ictimai rəyin önündədir və ictimai rəyə sağlam fikirlər ötürə bilirlər. Vətəndaş cəmiyyəti institutları vətəndaşların siyasi mədəniyyətinin yüksəldilməsinə, sosial-siyasi fəallığın artmasına, vətəndaş hüquq və azadlıqlarının qorunmasına ictimai nəzarətin gücləndirilməsinə töhfələr verirlər”- deyə A.Həsrət qeyd etdi.
“...meydanda təkdir”
A.Həsrət ölkəmizdə fəaliyyət göstərən siyasi partiyalar barədə o qədər də optimist olmadığını bildirdi. Onun sözlərinə görə, siyasi plüralizm baxımından partiyaların varlığı və yoxluğu bir-birindən o qədər də seçilmir. “Ortada tək-tük partiya adlandırılacaq qurumlar var. Yeni Azərbaycan Partiyası hakim partiya olaraq mövcuddur. Əslinə qalanda, o da fikir plüralizmində ciddi bir yer tutmur, rol oynamır. Çünki meydanda təkdir. Müxalifətdə, yaxud başqa düşərgələrdə olan partiyaların da Azərbaycan ümumi siyasi arealına verdiyi töhfələr haqda çox da geniş danışa bilmirik. Bir sıra siyasi qurumlar var ki, onların da işləri-gücləri həqiqətən də hər şeyə qara çəkməkdir. Bunlar siyasi mədəniyyət, plüralizm məsələsi deyil. Bəlli bir haldır. Amma sağlam siyasi mübarizə aparan, ictimai-siyasi ovqatı kökləməyə xidmət edən partiyalar haqda geniş danışa bilmirik. Ölkədə 50-dən çox qeydiyyatdan keçmiş siyasi partiya var, amma təəssüflə qeyd etmək lazımdır ki, o partiyaların nə ölkə içində varlığı-yoxluğu hiss olunur, nə də ölkədən kənarda o partiyaların gördüyü işlər haqda məlumatımız var.
İradə SARIYEVA Yazı Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyilə çap olunur.
