Azərbaycana qarşı ermənilərin “qətliam” oyunu davam edir. Ermənilər qondarma “Marağa qətliamının” 30 illiyini “qeyd ediblər” və tədbirdə ağılasığmaz iddialar səsləndiriblər. Guya 1992-ci il aprelin 10-da Azərbaycan “nizami ordusunun bölmələri üç saatlıq artilleriya hazırlığından sonra” “dinc” Qarabağ kəndinə daxil olub və kəndə “təcavüz” edib, “təcavüzə məruz qalan” “100-ə yaxın insan - əsasən qadınlar, qocalar və uşaqlar olub”, 9-u azyaşlı uşaq olmaqla 50-yə yaxın insan “girov” götürülüb, 45 nəfər vəhşicəsinə “qətlə yetirilib”, daha 100 nəfər isə “itkin düşüb”.
Bu hədyanlar barədə ermənipərəst Baronessa Karolin Koksun “Etnik təmizləmə davam edir” kitabında yazdığı qeyd edilib.
Ermənilər qondarma “Marağa soyqırımı”ndan dəm vururlar və iddia edirlər ki, guya “cinayəti törədən “Qurtuluş” batalyonunun komandiri, müstəqil Azərbaycanın ilk Milli Qəhrəmanı Tağıyev Şahin Talıb oğlu olub.
Qondarma iddialarla Azərbaycan ordusuna və Azərbaycanın ilk sağ Milli Qəhrəmanına şər atan ermənilərin məqsədi aydındır: Azərbaycanı qaralamaq, öz soyqırım cinayətlərini ört basdır etmək.
Ermənilərin başlatdığı təxribat kampaniyası ilə bağlı Marağa əməliyyatının iştirakçılarından biri, peşəkar hərbçi, zabit Nazim Bayramovla əlaqə saxladıq.
“Baronessa o vaxtdan bu iddialar barədə danışır, ancaq ortada bir dənə də olsun qadın, uşaq ölümünü əks etdirən şəkil yoxdur”
- Nazim müəllim, bu gün ermənilər qondarma “Marağa soyqırımı”nı ortaya atırlar, hətta 1992-ci ildə “Qurtuluş” batalyonun komandiri olan Milli Qəhrəman Şahin Tağıyevə qarşı ittihamlar irəli sürürlər. Bildiyim qədər, hadisələrin içində olmusunuz. Bu əməliyyat necə baş verdi və məqsəd nə idi?
- Mən respublika “OMON”unda çevik zirehli dəstənin komandiri kimi Tərtərin müdafiəsinə cavabdeh idim. Daxili İşlər Nazirliyyinin bir bölüyü kimi. Bizdən başqa, Tərtərin müdafiəsində könüllü dəstələr, özünümüdafiə batalyonları da dayanmışdı. Bunlardan biri rəhmətlik Mehman Ələkbərovun komandiri olduğu Gəncə batalyonu idi. Eyni zamanda həmin dövrdə Mehman Ələkbərov həm də Tərtərin komendantı idi. Tərtərin özünün üç bölüyü vardı, bunlar da Gəncə batalyonuna daxil idilər. Bundan başqa Tərtərin müdafiəsində “Qurtuluş” vardı. Bizim təxminən Ağdamdan Goranboya qədər 50 kilometrlik müdafiə xəttimiz vardı. Bundan əlavə, gücləndirməyə komandir Ələmşah Məmmədovun Bərdənin “Azadlıq” batalyonu və Bərdənin özünümdafiə taboru gəlmişdi. Komandir rəhmətlik Elçin Əliyev idi. Tərtər camaatı hamı şahiddir, o dövrdəki xəbərlərdə daim bu məlumatlar yer alırdı ki, ermənilər Marquşevandan və Çaylıdan daim Tərtəri artilleriya, tank atəşinə tuturlar. Çünki ermənilər bu texnikaları 366-cı alaydan almışdılar. Bu silahlar, texnika hamısı gücləndirmə üçün ermənilərə verilmişdi. Erməni yaraqlıları daim Tərtər körpüsünü, poçtu, fermaları, mülkü əhalini vururdular, kənd adamlarını əkin-biçinlə məşğul olmağa qoymurdular.
- Demək, o dövrdə də erməni yaraqlıları əsasən mülkü əhalini, mülkü obyektləri hədəfə alırdı…
- Bəli. Hər gün onlar atəşə tuturdular, biz də mövqelərimizdən onları susdururduq. Yəni bizim silahımız yox idi, silah çox qıt idi, könüllülərdə iki-üç nəfərə bir avtomat olan vaxtlar idi. Daxili İşlər Nazirliyinin bölüyü kimi, sözsüz ki, bizdə dövlətin verdiyi ştat silahları var idi. Biz həm daha mütəşəkkil idik, həm də daha yaxşı silahlanmışdıq.
- Marağa kəndində nə baş verib?
- Hər gün orada döyüşlər gedirdi. Torpaqtəpə haqqında eşitmisiniz. Rəhmətlik Mübariz İbrahimovun şəhid olduğu yer. O postda ilk dəfə biz mövqe qurmuşduq. Çünki ermənilər ordan gəlib fermaları vururdular. Biz bunun qarşısını alırdıq, hər gün orada döyüş gedirdi. Elə bir gün yox idi ki, Tərtər zonasında, Tapqaraqoyunludan, Goranboy rayonunun Borsunlu kəndindən tutmuş Ağdamın 37-ci postuna kimi gündə bir neçə dəfə atəşə tuturdular, biz də çıxıb onları susdururduq. Bundan əvvəl də döyüşlər olmuşdu. Xocalı soyqırımı baş verəndə Tərtərin polis rəisi vardı, indi də həyatdadır, ehtiyatda olan polkovnik Ələsgər Əliyevin təşkilatçılğı ilə “Qurtuluş” və başqa dəstələr daxil olub Seysulanı aldılar. Bu, 1992-ci ilin fevral ayında olmuşdu. Orada daim döyüşlər gedirdi, ora sakit yer deyildi. Ermənilər elə danışırlar ki, guya sakitçilik idi, hər şey yaxşı idi, birdən-birə hücum edlilib. Bu yalandır.
Bilirsiz ki, Xocalı soyqırımından sonra ermənilərə qarşı dövlət tədbir görmədi və qisas hissi daxilimizdə düyünlənib qaldı. Acı məğlubiyyətlər dövrü idi. Hər yerdən camaatı çıxarırdılar, etnik təmizləmələr aparırdılar. Xocalıdan əvvəl Malıbəyli, Qaradağlı faciələri baş vermişdi. Bütün bunları Qarabağdakı döyüşçülər bilirdi. Amma mütəşəkkil, koordinasiyalı müdafiə qurulmamışdı. Yəni pərakəndə şəkildə öz qeyrətinə, öz gücünə kim nə bacarırdı edirdi. Aprelin 7-də Ağdaban faciəsi baş verdi.
- 30 il bundan əvvəl baş verən Ağdaban soyqırımına da beynəlxalq hüquq müstəvisində qiymət verilməyib. Bu hadisəni necə xatırlayırsız?
- Ağdaban faciəsində ermənilər 100 yaşlı iki nəfəri, nə qədər qadını, uşağı öldürdülər, nə qədərini də əsir apardılar. Bu da camaat arasında çox narahatlıqla qarşılandı. Hakimiyyətin, dövlətin zəif vaxtları idi. Könüllü dəstələr də, camaat da bilirdi ki, dövlət yenə də tədbir görməyəcək, ona görə də könüllü dəstələrin komandirləri - Mehman Ələkbərov, Şahin Tağıyev, Ələmşah Məmmədov, Elçin Əliyev birləşib belə qərara gəldilər ki, Marağa və Marquşevana (bunlar iki kənddi) girsinlər. Marağadakı ermənilər ora 1828-ci ildən sonra Cənubi Azərbaycanın Marağa vilayətindən köçürülmüşdülər. Onlar da Marağada və Marquşevanda məskunlaşdırılmışdılar…Bura Sovet vaxtı Leninabad qəsəbəsi adlandırdı və 5 min əhalisi vardı. Müharibə dövründə o 5 min əhalinin 4 mini çıxmışdı. Orada özünümüdafiə dəstələri qalamışdı, əhalidən də çox az adam qalmışdı.
- Marquşçevan və Marğaya daxil olmaqda məqsəd nə idi?
- Bilirsiz, oradakılar hamısı təpədən-dırnağa qədər yaraqlanmış, silahlanmış şəxslər idilər, silahsız erməni yox idi. Bizim batalyonların məqsədi o idi ki, ora daxil olub erməni silahlılarını əsir götürsünlər və onları Xocalıdan, Ağdabandan götürülən əsirlərlə dəyşdirsinlər. Orada heç bir vaxt belə bir fikir olmayıb ki, Marağaya girib kimlərisə qırsınlar. Məqsədləri insanları bacardıqları qədər sağ çıxarmaq idi. Bizim batalyonlar Ağdaban faciəsindən iki-üç gün sonra Marağaya daxil oldular. Aprelin 10-nu səhər saat 6-da mənə xəbər verildi ki, könüllü dəstələr, Gəncə Batalyonu, Tərtər bölükləri, “Qurtuluş” və “Azadlıq” batalyonları Marquşevan və Marağaya hücuma keçiblər və şiddətli döyüşlər gedir. Bu batalyonlarda da atıcı silahlardan başqa heç nə yox idi. Məsələn, 200 nəfərə 150-100 silah idi. Bu silahlar ordan-burdan əldə olunmuşdu, ov tüfəngləri idi. Nə tank əleyhinə silahları, nə texnika, nə başqa silahlar, nə də bir-biri ilə əlaqə saxlamaq üçün düz-əməlli rabitə vardı. Buna baxmayaraq, könüllü dəstələr hücuma keçdilər. İlk hücum uğursuz olub, o hücumu ermənilər dəf edə bilmişdilər. Bunlar qayıdıb toplaşıb bir başqa cür hücum edib birinci Marquşevana daxil olublar. Birinci döyüşləri küçə döyüşləri olub. Küçə döyüşləri həmişə çətin olur.
- Bəs siz onların köməyinə necə getdiniz?
- Onlar Marquşevana girəndən sonra xəbər gəldi ki, Ələmşah Məmmədovun batalyonundan bir dəstə Marağa kəndində mühasirəyə düşüb, itki verirlər. Bu şəraitdə komandir Rövşən Cavadovla rabitə əlaqəsi saxladım, dedim qərar qəbul etmişəm ki, onlara yardım edib mühasirədən çıxaraq. O mənim qərarımı təsdiq etdi. OMON-un çevik dəstəsi və birinci bölükdən bir tağım, bir də bizim texnika ilə mütəşəkkil şəkildə döyüşlə kəndə girdik. Bu zaman müdafiəni gücləndirməyə və döyüşdə iştirak etməyə Bərdədən Elçin Əliyevin rəhbərlik etdiyi tabor gəldi. Biz onların iki-üç texnikasını vurduq. Hər yerdən, evlərdən, barıdan, pəncərədən bizə atırdılar. Orada kimin hərbçi, kimin mülkü əhali olduğu bilinmirdi, çünki hamısı yaraqlı idi. Ermənilər yalandan yazırlar ki, guya ora 20 tankla daxil olmuşuq. Bizim ora cəmi bir tankımız daxil olub. Döyüş zamanı kimlərəsə güllə dəyə bilərdi, amma biz qəsdən kimlərisə öldürmürdük. Ermənilər iddia edirlər ki, guya biz adamları uzadıb üstündən tankla keçmişik. Ermənilərin iddiaları tamamilə əsassızdır, yalandan başqa bir şey deyil. Dediyim kimi, hamısı silahlı idilər, orada onların hərbi forması da görünür. Orada heç bir mülkü adamlar yox idi.
- Bəs onlar hansı qadın və uşaq əsirlərdən danışırlar?
- Biz mühasirədə olan dəstəni çıxardıq, onlar 4 şəhid vermişdilər. Biz yaralıları da, şəhidləri də götürdük. Onları zirehli transportyora yüklədik. Bunları arxaya yolladıq. Könüllü dəstələr erməniləri götürüb avtobuslara doldurmuşdular, bəzilərini də qabaqlarına salıb aparırdılar. Onların arasında qadınlar da vardı, amma onlara qarşı heç bir zorakılıq edilmirdi. Ermənilər özləri qadına, uşağa baxmırdılar ki. Amma biz istəyirdik ki, qadın uşaq da olsa götürək və öz qadın və uşaqlarımıza dəyişək.
- Ermənilər niyə Şahin Tağıyevi hədəfə alırlar?
- Baş verənlər onlar üçün şok oldu. Onlar bizim uşaqların, qadınların, qocaların başına min cür oyunlar gətirdilər, əsir götürür, işgəncə verir, zülm edirdilər. Amma biz tərəfdən bu şəkildə əsir götürülmə halı olmamışdı. Qarabağ müharibəsində ilk dəfə idi ki, həm qisasımız aldıq, həm də göstərdik ki, “biz də bunu edə bilər”ik. Biz ermənilər kimi etmədik, heç kəsi öldürmədik. Əsirləri sağ götürdük. Baronessa o vaxtdan bu iddialar barədə danışır, ancaq ortada bir dənə də olsun qadın, uşaq ölümünü əks etdirən şəkil yoxdur. Çünki orada qadın-uşaq öldürülməyib. Biz qadın və uşaq qatili olmamışıq, bu, ermənilərə xas xüsusiyyətdir. Bunlar hay-küy salırlar, amma bir dənə də olsun, fotofakt, video ortaya qoya bilmirlər. Videolar, fotolar var, orada da yalnız yaraqlı ermənilər əks olunub, o fotolarda qadınlar, uşaqlar yoxdur. Ermənilər hay-küy salanda deyiblər ki, qadın və uşaqların meyitlərini göstərin, deyiblər onları dəfn etmişik. Baronessa ermənilərə təklif edib ki, meyitləri məzardan çıxarıb göstərək, oradakı “rəhbərlik” deyib ki, yox bu bizim dini ənənələrə ziddir. Bunlar ancaq sözdə deyirlər, faktları isə yoxdur. Ancaq o komandirlərdən Şahin Tağıyev sağdır, İsveçdə yaşayır, bir də mən yaşayıram. Mehman Ələkbərov da şəhid olub, Ələmşah Məmmədov da, Elçin Əliyev də dünyasını dəyişib. Komandirlərdən cəmi iki nəfər qalıb, amma əsgərlərdən qalıblar. Yenə də deyirəm, məqsəd ancaq o olub ki, daha çox ermənini əsir götürüb Xocalıdan və Ağdabandan aparılan əsirlərlə dəyişdirilsin. Biz də, dediyim kimi, könüllülərə sonradan qoşulmuşuq, onları mühasirədən çıxarmışıq. Başqa vaxt ermənilər şəkil və vedeo çəkirdilər, ancaq dedikləri iddiaları ilə bağlı əllərində heç bir foto, video yoxdur. Erməni əsirlərini o vaxt Mərdəkanda saxlayırdılar və özü də onlara çox yüksək səviyyədə baxılırdı, sənədli film də var onlar haqda. Qısa müddətdən sonra ermənilərlə bizim əsirlər dəyişdirildi. Bizdə erməni əsirləri qalmadı, hamısı dəyişdirildi. Ermənilər hər cür fantaziyalar qurub danışırlar, bunu qəsdən edirlər. Guya biz qətliam etmişik. Biz Xocalıdan danışanda onlar da Marağanı deyir. Hər il aprelin 10-nu ermənilər “matəm günü” kimi qeyd edirlər.
İradə SARIYEVA
