Aprelin 6-da Brüsseldə Avropa İttifaqı Şurasının prezidenti Şarl Mişel, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan arasında üçtərəfli görüş keçirilib. 4 saat yarımdan artıq davam edən görüşün nəticəsi olaraq Ermənistanla Azərbaycan arasında sülh müqaviləsi üzrə danışıqların başlanması və proses üçün işçi qrupun yaradılması qərara alındı. Bununla bağlı Azərbaycan və Ermənistan XİN-lərinə müvafiq təlimatlar, tapşırıqlar verildi. İşçi qrupun aprelin sonuna qədər formalaşdırılmasının yekunlaşması tələbi qoyulub.
Sayca ikinci olan bu üçtərəfli görüş növbəti dəfə Azərbaycanın diplomatik qələbəsi ilə yekunlaşdı. Liderlərin ortaq bəyanatından çıxış edərək görüşdə bir neçə nəticənin əldə edildiyini söyləmək mümkündür. Birincisi, tərəflər həll edilməmiş humanitar məsələlərin aradan qaldırılmasının zəruriliyini vurğulayıb. Bu sıraya Avropa İttifaqının minatəmizləmə, münaqişədə zərər çəkmiş əhaliyə yardım, reabilitasiya və yenidənqurma işlərinə ekspert və maliyyə dəstəyi aiddir. Ermənistan rəsmiləri hər yerdə Azərbaycan əleyhinə “erməni əsirlərin qaytarılması” mövzusunu qaldırırlar.
Bu sənəddə əsas məqam Azərbaycanın ərazi bütövlüyüdür
Bunun qarşılığında Azərbaycan rəsmiləri Birinci Qarabağ savaşında minlərlə azərbaycanlı əsirin taleyi mövzusunu gündəmə gətirirlər. Ermənistan bu mövzunun üstündən sükutla keçməyə çalışır. İkincisi, Azərbaycanla Ermənistan arasında sərhədin delimitasiyası məqsədilə aprelin sonuna qədər birgə komissiyanın yaradılması və iclasının keçirilməsi nəzərdə tutulub. Birgə sərhəd komissiyasının mandatı Ermənistanla Azərbaycan arasında ikitərəfli sərhədin delimitasiyası, sərhəd xətti boyunca və onun yaxınlığında sabit təhlükəsizlik vəziyyətini təmin etməkdən ibarət olacaq. Üçüncüsü, bəyanata əsasən, xarici işlər nazirliklərinə sülh müqaviləsinin hazırlanması tapşırılıb. Dördüncüsü, liderlər Ermənistanla Azərbaycan arasında, xüsusən də Cənubi Qafqazda kommunikasiya infrastrukturunun bərpasını müzakirə ediblər.
Deməli, sülh razılaşmasının əsas komponenti Azərbaycanın irəli sürdüyü 5 maddədən ibarət təklif və bunun əsasında predmetli danışıqların aparılmasıdır. Bu sənəddə əsas məqam Azərbaycanın ərazi bütövlüyüdür.
Qurulan dövlət öz təhlükəsizliyini təmin edə bilmirsə…
Azərbaycanda dövlət maraqları, ictimai və milli maraqların təmin olunması prioritetdir. Milli maraq Azərbaycan xalqının fundamental dəyər və məqsədlərini, həmçinin insan, cəmiyyət və dövlətin tərəqqisini təmin edən siyasi, iqtisadi, sosial və digər tələbatların məcmusudur.
İctimai maraq dövlət marağıdır. Dövlət özü isə insanlara məxsusdur. Dövlət abstrakt varlıq deyil, insanların yaratdığı qurumdur. Qurulan dövlət öz təhlükəsizliyini təmin edə bilmirsə, bu gününü müəyyənləşdirib sabah üçün doktrinasını ortaya qoymaq üçün potensialını səfərbər edə bilmirsə, dövlətin dayaqları istər-istəməz zəif olacaq. Belə olanda isə həmin dövlət həm xarici təhlükələr qarşısında zəifləyər, həm də daxildə ciddi təhdidlər yaranar. Biz görürük ki, Azərbaycan dövləti və onu idarə edən hskimiyyət daima dövləti və milli maraqları göz bəbəyi kimi qoruyur. Brüssel görüşü Prezident İlham Əliyevin dövlət və milli maraqlarımızı qətiyyətlə qoruduğunu bir daha nümayiş etdirdi.
Müharibədən sonrakı dövrdə Prezident İlham Əliyevin keçirdiyi görüşlər və apardığı danışıqlar nəticəsində postmüharibə dövrünün yeni formatı – Brüssel sülh gündəliyi yaranıb. Belə ki, ilk üçtərəfli görüş 44 günlük müharibə başa çatandan bir il sonra 2021-ci il dekabrın 14-də keçirilib, bununla da Prezident İlham Əliyev və Şarl Mişel tərəfindən Brüssel sülh gündəliyinin əsası qoyulub. Proseslərin davamlılığını təmin etmək üçün tərəflər arasında intensiv təmaslar aparılıb, telefon danışıqları keçirilib.
Əvvəlki görüşlərin davamı olaraq aprelin 6-da 4 saat yarımdan artıq davam edən görüşün nəticəsində Ermənistanla Azərbaycan arasında sülh müqaviləsi üzrə danışıqların başlanması və bununla bağlı işçi qrupun yaradılması qərara alınıb. Bu bir daha sübut edir ki, Azərbaycan dövlətinə başçılıq edənlərin apardığı siyasət dövlətin milli və ictimai maraqları ilə tam eynilik təşkil edir.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ Yazı Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyilə çap olunur.
