Avropa İttifaqının rəhbəri Şarl Mişelin təşəbbüsü ilə Brüsseldə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan arasında keçirilən üçtərəfli görüş Azərbaycanın Qarabağ bölgəsinin bir hissəsində yerləşən separatçıların ciddi narahatlığına səbəb olub. Separatçı rejimin tör-töküntüləri üçtərəfli görüşdən “bu bizim üçün sondur” nəticəsini çıxarıb.
Özünü Qarabağın “deputatı” kimi təqdim edən Metaxe Akopyan Brüssel görüşündən sonra yazıb ki, onlar artıq sonun yaxınlaşdığını görürlər: “Bu, Nikol Paşinyanın proqramıdır. Azərbaycan Ordusunun Daşbaşı və Fərruxdan çıxmayacaqları da təsdiqləndi. Razılaşmada Qarabağın statusu ilə bağlı bircə kəlmə də yoxdur. ATƏT-in Minsk Qrupu ləğv edilmiş sayılmalıdır. Çünki onlardan da bəhs olunmur. Yalnız sülh sazişindn söhbət gedir və sərhədlərin müəyyən edilməsindən danışılır. Biz sözlə ifadə olunmayacaq dərəcədə çətin dövr yaşayırıq. Bu bizim üçün sondur”.
“Separatçılar yaxşı anlayırlar ki, sonlarına az qalıb”
Mövzuya şərh verən siyasi ekspert Rövşən Rəsulov “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, Brüssel görüşünün nəticələri artıq məlumdur və bu üçtərəfli görüş bütövlükdə Azərbaycan cəmiyyətinin, Azərbaycan xalqının marağına səbəb olan hadisə kimi də qiymətləndirilə bilər: “Çünki vurğulandığı kimi, artıq orada korrektələr olunub, dəqiqləşdirmələr aparılıb. Bu dəqiqləşmələrdə əsas nəzərə çarpan məsələ budur ki, sülh danışığı proseslərində Minsk Qrupunun ümumiyyətlə adı çəkilmir, həmçinin Ermənistanın Qarabağa “status” verilməsi iddiası qaldırılmır və sair. Bütün bunlar, əlbəttə, Azərbaycan dövlətinin, Azərbaycan cəmiyyətinin marağına cavab verən məsələlərdir. Lakin burada bir kiçik nüansı da xatırlatmaq istərdim. Yadınızdadırsa, Prezident İlham Əliyev bir neçə dəfə öz çıxışlarında eyham vurmuşdu ki, Ermənistan rəhbərliyinə etibar etmək olmaz. Yəni necə deyərlər, ehtiyatı əldən verməməliyik. Əgər bu gün Brüssel görüşündə Qarabağın “statusu” ilə bağlı hər hansı bir fikir səslənmədisə, burada yalnız humanitar məsələlər müzakirə olunubsa və burada “status”un müzakirə edilməməsi o demək deyil ki, ermənilər artıq bununla barışıblar. Gördüyümüz kimi, erməni cəmiyyətində, xüsusən də revanist kəsimdə Qarabağın “statusu” məsələsi ilə yanaşı Qarabağın heç vaxt Azərbaycanın tərkibində olmayacağı kimi sərsəm iddialar da səsləndirilir. Lakin daha bir amili də xatırladım ki, aprelin 7-də Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan sosial şəbəkədə “status” eyhamı vurub. Sərsəmləyib ki, Qarabağ ermənilərinin “ son statusu” müəyyənləşmədən, diqqət verin, məhz “son statusu”, sülh danışıqları prosesində hər hansı bir irəliləyiş əldə etmək olmaz. Baxın, Paşinyan budur, Brüselldə bir, gəlib Ermənistanda isə başqa söz deyir. Faktiki olaraq Brüssel görüşündə Azərbaycanın qarşısında bütün şərtləri qəbul etdiyini bu və digər şəkildə nümayiş etdirən Ermənistan və onun rəhbərliyi səfərdən sonra yenə də ermənilərin “statusu” məsələsini ortaya atırlar.
Qarabağdakı separatçı rejimin tör-töküntülərinin “bəyanatlarına” gəldikdə isə, ilk növbədə onu deyə bilərik ki, Qarabağın separatçılardan təmizlənməsi, həmin ərazinin, Xankəndinin Azərbaycanın yurisdiksiyası altına keçməsi artıq zaman məsələdir. Və bu zaman da çox qısadır. Sepratçılar yaxşı anlayırlar ki, sonlarına az qalıb. Brüsseldə keçirilən görüşdə bütün bunların, ortada qalan problemlərin həll olunması üçün 1 ay vaxt verilib. Demək olar ki, aprel ayının sonuna qədər qəti qərar verilməlidir”.
R.Rəsulovun sözlərinə görə, qəti qərar verilməsə, təbii ki, Azərbaycan üzərinə düşən vəzifəni yerinə yetirmək üçün Qarabağdakı separatçıların tamamilə oradan çıxarılması prosesini başlada bilər. O hesab edir ki, biz bunu da nəzərdə saxlamalıyıq. R.Rəsulovun sözlərinə görə, yəni ortada hər hansı sülhə hazırlıq mühiti görünə bilər. “Təbii ki, Azərbaycan sülhə meyllidir və hər zaman da sülhün tərəfdarı kimi çıxış edib. Lakin Ermənistan buna hazır deyil və Ermənistandakı müəyyən dairələr Qarabağda öz işlərini görməkdədirlər. Onlar hətta silahlı müqvimət göstərmək üçün də öz hazırlıq işlərini aparırlar. Bütün bunlar məlumdur. Sadəcə olaraq, məlum olan məsələlər tam şəkildə üzə çıxarılmır. Ona görə də, yeganə məsələ budur ki, Brüssel görüşündən sonra Avropa İttifaqı Ermənistana müəyyən təzyiqlərini artırmalıdır. Əgər Ermənistana təzyiqlər olmasa Ermənistan keçmiş ampluasına qayıdacaq…”
R.Rəsulovun qeyd etdiyinə görə, nə qədər ki sülh sazişinə imza atılmayıb, həmin sazişə kimi Ermənistana etibar etmək doğru seçim olmazdı. R.Rəsulovun sözlərinə görə, Ermənistanın xarici işlər naziri Ararat Mirzoyanın Moskvaya səfəri baş tutacaq və bunun ardınca Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan da ora gedəcək, oradan da sifarşlərini, tapşırıqlarını alacaqlar. “Bütün bunlar o deməkdir ki, sülh sazişinə gedən prosesi ləngitməyə çalışırlar. Bunların qarşını ala biləcək yeganə vasitə isə artıq tam qəti qərar verməklə Qarabağdakı separatçı qalıqlarını məhv etmək, onları oradan çıxarmaq və Azərbaycan bayrağını Xankəndi icra hakimiyyətinin binasından asmaqdır”.
R.Rəsulov qeyd edir ki, separatçılar çox tezliklə oranı tərk edəcəklərini anlayırlar: “Separatçılar Brüssel görüşündən sonra bir daha dərk etdilər ki, “status” məsələsi bir xülyadır və separatizmdən əl çəkməsələr ya məhv olacaqlar, ya da Qarabağı tərk edəcəklər. Ora Azərbaycan ərazisidir və oradakı ermənilər də Azərbaycan vətəndaşı kimi yaşamağa üstünlük verməlidir. Separatçıların isə sonu onların özlərinə də, hər kəsə də aydındır”.
İradə SARIYEVA
