Brüsseldə Avropa İttifaqı (Aİ) Şurasının prezidenti Şarl Mişelin vasitəçiliyi və iştirakı ilə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan arasında baş tutan görüş indi əksər ekspertlər tərəfindən regionda sülhün əldə edilməsi üçün irəliyə doğru atılmış növbəti mühüm addım hesab edilir. Belə görünür ki, Azərbaycan istədiyi şərtlər çərçivəsində Ermənistanla sülh sazişinin əldə edilməsinə bir az da yaxınlaşıb. Hər halda, son Brüssel görüşü də bunu təsdiq edir.
Tərəflərin hələ 2021-ci ilin 15 dekabr tarixində baş tutan birgə görüşünün davamı olaraq keçirilən bu görüş bölgədəki vəziyyətin müzakirəsi, o cümlədən təhlükəsizlik, sabitlik və sülh şəraitində inkişaf məsələlərinin müzakirəsinə həsr olunub. Görüş zamanı postmünaqişə mərhələsində bölgənin inkişafı ilə bağlı Azərbaycanın hər zaman çıxış etdiyi prinsiplər, o cümlədən 2020-ci ilin 10 noyabr üçtərəfli bəyanatının müddəalarına tam riayət olunması, tərəflər arasında sülh və etimadın təşviq olunması üçün humanitar addımların davam etdirilməsi, iki dövlətin sərhədinin delimitasiya və demarkasiyası üçün konkret addımların atılması, nəqliyyat və kommunikasiyaların açılması məsələləri geniş müzakirə edilib. Bunlar fonunda Azərbaycan tərəfindən irəli sürülən beş baza prinsipi əsasında iki ölkə arasında sülh sazişinin hazırlanmasına başlanılması ilə bağlı hər iki ölkənin xarici işlər nazirlərinə təlimat verilib. İki dövlət arasında sərhədin delimitasiya və demarkasiyasının vacibliyi ifadə edilib və bu xüsüsda cari ilin aprel ayının sonunadək Birgə Sərhəd Komissiyasının təşkil edilməsi razılaşdırılıb. Həmçinin iki ölkə arasında nəqliyyat və kommunikasiyaların, o cümlədən həm dəmir yolları, həm də avtomobil yollarının açılmasının əhəmiyyəti qeyd edilib. Avropa İttifaqının nəqliyyat bağlantı infrastrukturunun inkişafını dəstəkləməyə hazır olduğu bir daha bəyan edilib. Beləliklə Brüssel görüşü Azərbaycanın maraqlarına uyğun olaraq bölgənin gələcək sülh və əminamanlıq şəraitində inkişafının təmin olunması istiqamətində atılmış növbəti önəmli addım kimi qiymətləndirilə bilər. Baş verənlərdən həm Azərbaycan, həm də Ermənistan tərəfi məmnundur. Yalnız Ermənistanda revanşist qüvvələr iki ölkə arasında sülh razılığına qarşı çıxır. Bununla bağlı həmin qüvvələr aprelin 5-də mitinq də təşkil ediblər. Amma elə erməni mediası yazır ki, Ermənistandakı əsasən rusiyayönlü bu qüvvələr aprelin 5-də bir daha fiaskoya uğradılar.
Qeyd edilən xüsusda “armeniareport” portalı yazır ki, aprelin 5-i revanşist kolonun utanc günüdür: “Deməli, müxalifətin həmin gün baş tutan mitinqi uğursuz hesab oluna bilər. İndiki hakimiyyətin əleyhdarları aksiyanın kütləvi olduğunu bəyan etsələr də, mitinqdə iştirak edənlərin sayı heç 20 minə çatmayıb və bunu müxaliflər özləri də etiraf edirlər. Hakimiyyət isə, hətta 10-11 min insanın iştirakından danışır. Razılaşın, bu, ölkə əhalisinin yüzdə birindən də azdır. Və bu çox şey deyir. Əvvəla, xalq sülh danışığına gedən Paşinyana sarı və ya qırmızı vərəqə göstərməyib. Xatırladaq ki, 2018-ci ilin yazında, Nikol Vovaeviç ölkədə hakimiyyətə gələndə onu dəstəkləmək üçün nə qədər insan çıxdı? Müxalifətin aprelin 5-də meydana yığdığından dəfələrlə, hətta onlarla dəfə çox. İndi isə ölkə standartlarına görə sayca az olan müxalifətin son mitinqi onu göstərdi ki, indiki hakimiyyət ötən il parlament seçkiləri nəticəsində aldığı etimad mandatını hələ də özündə saxlayır. İkincisi, müxalifət Paşinyanı məğlubiyyət siyasəti yürütməkdə, Ankara və Bakının maraqlarına xidmət etməkdə ittiham edir. Amma xalq buna uymadı. Təbii ki, bizim cəmiyyət hakimiyyətdən İrəvandan yeni güzəştlər təklif edən hər hansı sənədə imza atmasını istəmir. Ancaq eyni zamanda, cəmiyyətdə belə bir anlayış var ki, yeni müharibə daha çox kədər və problemlər gətirəcək, çünki ölkə sadəcə olaraq buna nə mənəvi, nə də başqa cəhətdən hazır deyil. Müharibə aparacaq Baş Qərargah rəisimiz belə yoxdur. Ona görə də cəmiyyətdə Brüsselin vasitəçiliyi ilə Paşinyanın Əliyevlə danışıqları davam etdirməsinə ciddi tələb var. Üçüncüsü, mitinq göstərdi ki, revanş istəyənlərin, ilk növbədə Sarkisyan və Köçəryanın reytinqi son dərəcə aşağıdır. Paşinyanı sevmək olmaz, amma Serjik və Köçəryana nifrət qat-qat güclüdür. Paşinyan, demək olar ki, Ermənistanın siyasi sahəsində ən pislərin ən yaxşısıdır. Şübhəsiz ki, bu gün Ermənistan son 100 ilin ən çətin dövrlərini yaşayır, lakin Köçəryan və ya Sarkisyan, şübhəsiz ki, ondan çıxmağa kömək etməyəcək. Onlar hələ də öz hakimiyyətlərini bərpa etmək arzusundadırlar, lakin bu, heç şübhəsiz, erməni xalqının maraqlarından irəli gəlmir. Biz ən pis dövrlərdən keçirik, lakin heç vaxt yaddaşsızlıqdan əziyyət çəkmirik və onların hakimiyyətinin bütün “cazibələrini” xatırlayırıq. Dördüncüsü, erməni cəmiyyəti anlayır ki, bu mitinqin “küləyi” Rusiyadan əsib. Moskva son dərəcə narahatdır ki, Qərb regionumuzdakı proseslərə marağı artırmağa başlayıb, Brüsseldə Əliyevlə Paşinyan arasında görüş təşkil edib. Mitinqin tarixi isə təsadüfi seçilməyib - Brüssel görüşündən bir gün əvvəl. Məqsəd Paşinyana xəbərdarlıq etməkdir.
Yeri gəlmişkən, mitinqdən bir gün əvvəl “Hayastan” fraksiyasının deputatları Rusiyanın Ermənistandakı səfiri Sergey Kopırkinlə məsləhətləşmələrə qaçmışdılar. Seyran Ohanyan, Armen Gevorqyan, Vahe Akopyan, Armen Rustamyan və Aqnes Xamoyan aksiyada özlərini necə aparmalı, nə deməli, nəyə diqqət etməli olduqları barədə aydın göstərişlər aldılar. Bu cür “məsləhətləşmələr” cəmiyyətimizin diqqətindən yayınmadı. Və bu gün Rusiyanın hansı reytinqə malik olması, soydaşlarımızın əksəriyyətinin ona necə münasibət bəsləməsi heç kimə sirr deyil. Amma sabiqlər hamımızı inandırmağa çalışırlar ki, anti-Rusiya əhval-ruhiyyəsi Ermənistan dövlətçiliyinə zərbədir. Üstəlik, Rusiyaya etibar etməyənləri açıq-aşkar dəli adlandırırlar. Paşinyanı, nə olursa olsun, bir şeyə görə qınamaq olmaz – o, siyasi rəqiblərinin ağzını bağlayır, əhalinin yox. Və bu 4 il ərzində biz artıq öyrəşməyi bacarmışıq. Ona görə də bütün yuxarıda deyilənləri ümumiləşdirərək əminliklə deyə bilərik ki, aprelin 5-i yeri parlamentdə deyil, tarixin zibilliyində olan rusiyayönlü müxalifətin rüsvayçılıq və uğursuzluq günüdür”.
Nahid SALAYEV
