Rusiyanın Ukraynaya qarşı hərbi əməliyyatlara başlamasından bir aydan artıq vaxt keçir. Bu müharibənin səbəbləri, gedişi, nəticələri barədə indidən konkret fikirlər söyləmək mümkün olmasa da, bəzi mülahizələr söyləmək, nəticələr çıxarmaq mümkündür.
Xüsusən Azərbaycanın 2020-ci ildə erməni işğalçılarına qarşı apardığı Vətən müharibəsi kontekstində bəzi qənaətlər ortaya çıxır. Qarabağda və Ukraynada gedən müharibənin müqayisəsi belə deməyə əsas verir ki, ölkəni və xalqı fəlakətlərdən, təlatümlərdən sığortalamaq üçün düşünülmüş, praqmatik, ağıllı siyasət, qlobal və geosiyasi reallıqları nəzərə almaq zəruridir.
Qarabağ müharibəsinin gedişində yaranmış situasiyalarda Azərbaycanın doğru və düşünülmüş addımlar atdığı, döyüş və siyasət meydanında ortaya qoyduğu ağıllı gedişlər Ukraynada baş verənlərin fonunda bir daha təsdiqini tapmaqdadır. 44 günlük müharibənin hər günü həm döyüş meydanında, həm də siyasət cəbhəsində fərqli situasiyalar ortaya çıxırdı. Bu situasiyalara adekvat davranmaq, hər gün demək olar fərqli qərarlar vermək xüsusi bacarıq, qabiliyyət, rasionallıq tələb edirdi. Azərbaycan dövləti, Prezident İlham Əliyevin məhz doğru qərarları nəticəsində Vətən müharibəsi sözün bütün mənalarında Qələbə ilə başa çatdı.
Zelenskinin İlham Əliyevə etdiyi təşəkkürlər…
Azərbaycan Ukrayna müharibəsinin gedişi zamanı hər iki müharibə tərəfi arasında balanslı siyasət aparmaqla özünün ictimai və dövlət maraqlarını tam qorumuş oldu. Azərbaycan bu yöndə çox doğru siyasət yürüdür. Müharibə ilə bağlı müzakirələrin ən qızğın çağında bizim Prezidentin Ukraynaya səfəri oldu. Belə təəssürat yarandı ki, həmin səfər Rusiyada qıçıq yaradacaq. Amma bir müddət sonra Rusiyada Putinlə görüş oldu. Bütün bunlar göstərdi ki, Azərbaycan hər tərəflə bərabər məsafə saxlamaqla nə prosesə daxil olur, nə də prosesdən kənarda qalır.
Ukrayna Prezidenti Vladimir Zelenski Prezident İlham Əliyevə zəngi zamanı prezidentlər humanitar dəhlizlərin yaradılması və sülh danışıqlarının davam etdirilməsinin vacibliyini qeyd ediblər. Telefon danışığı əsnasında Prezident Zelenski, tibbi ləvazimat da daxil olmaqla, Ukraynaya göstərilən humanitar yardıma görə Prezident İlham Əliyevə təşəkkürünü bildirib.
Prezident İlham Əliyev bildirib ki, Azərbaycan daim humanitar məsələlərə böyük önəm verir və xüsusi diqqətlə yanaşır.
Zelenski İlham Əliyevlə danışması barədə tvitter hesabında aşağıdakı məzmunda paylaşım edib:
“Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevlə danışdım. Dinc əhaliyə qarşı vurulan yeni zərbələr barədə məlumat verdim. Yaşıl dəhlizlərə olan ehtiyacı müzakirə etdik. Humanitar yardıma və əkin üçün yanacaqla təmin etməyə hazır olduğuna görə təşəkkür etdim”.
Qeyd edək ki, müharibə başlayandan sonra bu, Zelenskinin İlham Əliyevə etdiyi ilk təşəkkür deyil. Maraqlıdır ki, Azərbaycandakı bəzi radikal müxalif dairələr ölkəmizin Ukrayna ilə bağlı düzgün siyasət yürütmədiyini əsas tezis kimi qabardırlar. Zelenskinin İlham Əliyevə etdiyi təşəkkürlər elə həmin radikalların iradlarını alt-üst etmiş olur.
Biz istənilən addımı atarkən bilməliyik ki, dövlət bütün maraqların fövqündə dayanır
Azərbaycanın neytrallığı Rusiyanı da qane edir.
Regionda sülhün qorunmasında və təhlükəsizliyin təmin olunmasında maraqlı olan Azərbaycan Türkiyə ilə bağlanan Şuşa Bəyannaməsindən sonra digər qonşu ölkə olan Rusiya ilə fevralın 22-də müttəfiqlik haqqında Bəyannamə imzaladı. Bəyannamədə milli maraqlara, bərabərhüquqlu əməkdaşlığa, BMT-nin mərkəzi rolunu qəbul etməklə, beynəlxalq hüququn ümumtanınmış prinsip və normalarına, xüsusən iki ölkənin müstəqilliyinə, dövlət suverenliyinə, ərazi bütövlüyünə və dövlət sərhədlərinin toxunulmazlığına, qarşılıqlı hörmət prinsiplərinə riayət edilməsi göstərilir. Lakin bu o demək deyil ki, biz bu sənədi Rusiya ilə imzalamışıqsa, digər dövlətlər bizə qarşı da hər hansı bir təhdid variantına keçməliyik. Həmin sənədi biz NATO-nun üzvü olan Türkiyə ilə də imzalamışıq. Hər bir dövlətin öz xarici siyasəti var.
Azərbaycan dövləti digər ölkələrlə münasibətlərdə gücdən istifadəni qəbul etmir. Ona görə də Rusiyanın dağıdıcı hücumuna məruz qalan Ukraynaya müxtəlif növlü dəstək göndərib və göndərməkdə də davam edəcək.
Biz istənilən addımı atarkən bilməliyik ki, dövlət bütün maraqların fövqündə dayanır. Çünki dövlət xalqa məxsusdur, xalqa xidmət edir. Hakimiyyətin mənbəyi də xalqdır. Yəni, məsələyə bu kontekstdən yanaşdıqda, ictimai və dövlət maraqlar bir-birini tamamladıqda, o zaman bundan bütün cəmiyyət, xalq qazanır. Ona görə də, bu proses daimi prosesdir. O cəmiyyətlərdə ki sabit tərəqqi olur, o, yüksəliş əldə edir və tarixi nailiyyətlərə imza atır ki, bununla da, onlar ictimai və dövlət maraqlarının harmoniyasını tapa bilir. Onun üst-üstə düşən məqamlarının zənginliyini təmin edə bilir. Belə olan vəziyyətdə, bütün tərəflər uduşlu vəziyyətdə qalır. Cəmiyyətdə bunun nəticəsində siyasi sabitlik formalaşır. Nəticə etibarilə toplum istənilən təhdidlər və çağırışlar qarşısında immunitet əldə etmiş olur və böyük dözümlülük, davamlılıq nümayiş etdirir.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ Yazı Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyilə çap olunur.
