Rusiya və Ukrayna arasında danışıqların növbəti mərhələsi İstanbulun Dolmabahçe sarayında keçirilib. Bundan əvvəl Ukraynanın Xarici İşlər naziri Dmitri Kuleba bildirib ki, danışıqlarda humanitar məsələlər həll olunmalıdır və "maksimum proqram” atəşkəsdir, hazırda tərəflər heç bir bəndlə bağlı razılığa gəlməyiblər. O, həmçinin qeyd edib ki, Ukrayna suverenliyindən, insanlarından və ərazilərindən imtina etməyəcək, Rusiya yenidən ultimatum dili ilə danışsa, danışıqlar heç bir nəticə verməyəcək.
Ancaq Qərb mediası danışıqlarda ilkin nəticənin olduğunu yazır. Qeyd edilir ki, Rusiya danışıqlar zamanı daha Ukraynanın "denasifikasiyasını” tələb və NATO-ya üzv olmaqdan imtina etmək müqabilində Kiyevin Avropa Birliyinə daxil olmasına etiraz etməyəcək. Bildirilir ki, atəşkəs sənədi layihəsində Rusiyanın ilkin üç əsas tələbi - "denasifikasiya", "demilitarizasiya" və Ukraynada rus dilinin hüquqi müdafiəsi ilə bağlı heç bir müddəa yoxdur. Rusiyanın bu imtinasının səbəbi bir ay davam edən müharibədə Ukrayna ordusunun gözlənildiyindən daha güclü müqavimət göstərməsi və Rusiyanın hərbi əməliyyatlarda yaranan çatışmazlıqları olub.
Bununla belə, Ukrayna və onun tərəfdaşları güzəştlərə şübhə ilə yanaşır. Danışıqların gedişi ilə bağlı məlumat verən mənbə bildirib ki, Rusiya həm hərbi təzyiq, həm də tələblər baxımından mövqeyini tez-tez dəyişir. Bu da Ukrayna tərəfini narahat edir.
Türkiyənin ev sahibliyi etdiyi danışıqların nəticəsi ilə bağlı bizim ekspertlər nə düşünür?
Politoloq Elşən Mustafayev “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, hər iki tərəfin verdiyi açıqlamadan konkret hansısa nəticənin əldə olunmadığı bəlli olur: “Bəlli olan budur ki, danışıqların gedişində Ukrayna Rusiyaya təhlükəsizliyi ilə bağlı təkliflərini təqdim edib. Ukrayna nümayəndə heyətinin rəhbərinin sözlərinə görə, ölkəsi BMT TŞ-nin 5 daimi üzvünü, habelə Kanada, Polşa, İsrail və Türkiyəni Ukraynanın təhlükəsizliyinin qarantı olaraq görmək istəyir. Ancaq təhlükəsizlik qarantiyası məsələsində anlaşma əldə edilməyib.
Ukrayna Rusiya ilə razılaşmanın əldə olunması üçün şərtlərini açıqlayıb. Rəsmi Kiyevin mövqeyi budur ki, beynəlxalq razılaşma hər hansısa təzyiq altında gerçəkləşdirilərsə, tamamilə etibarsız sayılar. Bunun etibarlı olması üçün ilk növbədə Ukrayna ərazisində heç bir hərbçi qalmamalıdır. Bu da o anlama gəlir ki, rus qoşunları Ukraynanı tərk etməyəcəyi təqdirdə hansısa anlaşmanın imzalanmasından söhbət gedə bilməz. Eyni zamanda Ukraynanın 3 milyondan çox qaçqınının. da ölkəsinə qayıtması şərti irəli sürülüb.
Bununla da danışıqların ikinci raundu ilə bağlı gözləntilər boşa çıxıb. İstisna deyil ki, heyətlər danışıqların nəticələrini liderlərə məruzə etmək üçün evlərinə dönüblər. Ancaq Türkiyə xarici işlər naziri Mövlud Çavuşoğlu deyib ki, müharibədən bəri bu ən məhsuldar görüş olub. Onun sözlərinə görə, Ukrayna və Rusiya nümayəndə heyətlərinin İstanbulda keçirilən görüşündə bəzi mövzularda müəyyən razılıqlar əldə olundu. Əvvəlcə xarici işlər nazirləri, sonra isə liderlər səviyyəsində görüş keçirilə bilər. Bunun özünü də bir irəliləyiş saymaq olar”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
