Dünyanı cənginə alan koronavirus pandemiyasının tam olaraq aradan qaldırılması mümkün olmayıb. Buna baxmayaraq, bəzi dünya ölkələrində, o cümlədən də Avropa dövlətlərinin bir çoxunda karantin rejiminin zəiflədilməsi prosesi başlanıb.
Bu ölkələr tədricən, mərhələli şəkildə karantinin yumşaldılması yoluna deyil, birdən-birə bu rejimi ləğv etmək prosesinə üstünlük verirlər. Bu tendensiyanı isə Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) təhlükəli hal kimi qiymətləndirərək, Avropa dövlətlərinə “Avropa koronavirusun ikinci dalğasına hazır olmalıdır” çağırışını edib.
ÜST Avropanı arxayınlaşmamağa və payızda koronavirusun ikinci dalğasına hazır olmağa çağırıb.
Bu barədə ÜST-in Avropa bürosunun direktoru Xans Klyuqe bildirib. Klyuqe Avropa ölkələrinə epidemiyaya görə tətbiq edilmiş məhdudlaşdırıcı tədbirlərin ləğvi məsələsində ehtiyatlılıq nümayiş etdirməyi məsləhət görüb.
"Mən ikiqat dalğadan çox narahatam: bizdə payızda COVID-19-un ikinci dalğası və mövsümi qrip və ya qızılcalar ola bilər", - o əlavə edib. ÜST nümayəndəsi, həmçinin, xatırladıb ki, pandemiya hələ qurtarmayıb. Onun sözlərinə görə, 43 Avropa ölkəsindən 32-si karantin təbdirlərini zəiflədir. O bunu tədricən və dəqiq etməyə çağırıb.
"İnsanlar düşünürlər ki, təcridetmə başa çatıb. Heç nə dəyişmədi. Xəstəliklərə nəzarət üzrə tədbirlərin tam həcmi qüvvədə qalmalıdır. Bu əsas şüardır", - Klyuqe qeyd edib.
X.Klyuqe bildirib ki, vəziyyətin yaxşıya doğru dəyişəcəyinə ümid etməyə və ən pisə hazırlaşmağa dəyər.
Koronavirus infeksiyası ötən ilin dekabrında Çinin Uhan şəhərində yayılmağa başlayıb. Hazırda virus 212 ölkə və bölgədə qeydə alınıb.
ÜST fevralın 11-də infeksiyanın adını COVID-19 qoyub, martın 11-də isə koronavirusu pandemiya elan edib.
Qeyd edək ki, Azərbaycanda karantin rejimi qüvvədədir və dövlətimiz karantin rejiminin yumşaldılması prosesini tədricən həyata keçirir. Odur ki, Azərbaycan bununla ÜST-in pandemiya ilə bağlı verdiyi təlimatlara tam uyğun olan davranış sərgiləyir. ÜST Azərbaycanın prosesə bu cür yanaşmasını dəfələrlə təqdir edib, bununla bağlı ölkəmizə təşəkkürlər ünvanlayıb.
“...düzgün mübarizə üsulu seçdiyinin özünü təsdiqlədiyini görə bilərik”
ÜST-in təşəkkür etdiyi Azərbaycan dövlətinin və irad bildirdiyi bir sıra Avropa ölkəsinin karantin rejiminə münasibətini şərh edən “Novoe vremya” qəzetinin baş redaktoru, tanınmış siyasi şərhçi Şakir Ağayev “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, ÜST-in payızda koronavirusun ikinci dalğasının başlayacağına dair Avropaya xəbərdarlıq etməsi təsadüfi deyil. O qeyd etdi ki, bütün mütəxəssislər, virusoloqların qənaətincə, epidemiyanın, pandemiyanın ən çox yayıldığı dövr yaz-payız aylarıdır. “ÜST xəbərdarlıq edir ki, payızda pandemiyanın ikinci dövrü başlaya bilər. Hətta qurum təmsilçisi qeyd edir ki, bu daha təhlükəli ola bilər. Pandemiyanın ikinci dalğasının baş verəcəyi qeyd edildiyi bir dövrdə bir sıra Avropa dövlətlərinin karantin rejimini birdən-birə zəiflətməsi, karantin rejimindən tədricən çıxmaq yolunu tutmaması ÜST-in belə bir xəbərdarlıq etməsinə səbəb olub. Bu da, əlbəttə, böyük fəsadlar yarada bilər. Bu baxımdan, ÜST-in Avropa dövlətləri ilə bağlı narahatlığı təbiidir.
Düzdür, başa düşürəm ki, aylarla karantində qalmaq çətindir, dövlətlərin iqtisadiyyatı, maliyyəsi buna dözə bilməz, ölkələrin bu vəziyyətə tab gətirməsi çox ağırdır. Eyni zamanda, insanların mənəvi-psixoloji cəhətdən buna dözməsi çox çətindir. Ona görə də həmin dövlətlər koronavirusla bağlı olan karantin rejimindən çıxırlar və insanlar üçün iş yerlərinin bərpasına, iqtisadiyyatın inkişafına, maliyyə sisteminin tənzimlənməsinə və sair məsələlərə rəvac verirlər. Biz əgər karantini birdən-birə zəiflədən Avropa dövlətləri ilə Azərbaycanı müqayisə etsək, hələ pandemiyanın ilk dövrlərindən Azərbaycan dövlətinin çox düzgün yol tutduğunun və düzgün mübarizə üsulu seçdiyinin özünü təsdiqlədiyini görə bilərik. Pandemiya ilə mübarizə istiqamətində ilk qabaqlayıcı tədbirlər görən, karantin rejimi elan edən ölkələrdən biri məhz Azərbaycan oldu. Aprelin 5-də Azərbaycanda karantin rejimi xüsusilə sərtləşdirildi. Təbii ki, bu, Azərbaycan üçün də çox ağır iqtisadi, maliyyə itkiləri ilə nəticələnən bir qərar idi. Ölkə başçısı ortaya iradə qoydu və vətəndaşların təhlükəsizliyini, sağlamlığını bunlardan üstün tutdu. Pandemiyanın kəskin xarakter almaması və insan itkisinin az olması üçün dövlət büdcəsindən 4 milyard manata qədər vəsait ayırdı. Eyni zamanda, dövlətimiz karantin rejimini gücləndirdi ki, vətəndaşlarımız bu ağrılı prosesdən az itki ilə çıxsınlar.
Bu gün, təbii ki, Azərbaycan dövlətinin karantin rejimindən mərhələ-mərhələ çıxmasının özü dünya üçün bir nümunədir. Bilirsiniz ki, dünya statistikası ilə müqayisədə karantin rejimindən bütün ölkələrdən tez biz çıxa, hər yeri aça bilərdik, hər yerdə fəaliyyət bərpa oluna bilərdi, ölkənin vergi, gömrük sisteminə də, büdcəyə də pul yığılardı, insanlara yardım edilməzdi, onlar işləyib pul qazanardılar. Amma Azərbaycan Prezidenti bu yükü dövlətin çiyninə qoydu və vətəndaşların pandemiyadan xilas olunması üçün karantin rejimindən mərhələli şəkildə çıxılması üçün qərar verdi. Görünür ki, bu çox düzgün addımdır”.
Ş.Ağayev qeyd etdi ki, karantin rejiminin yumşaldılması nəticəsində yoluxanların statistikasında artım müşahidə edilir. Bunun da vətəndaş məsuliyyətsizliyi ilə bağlı olduğunu deyən Ş.Ağayevin sözlərinə görə, insanların ehtiyac olmadığı halda küçəyə çıxmasına lüzum yoxdur. “İnsanlar özləri dərk etməlidirlər ki, görülən bütün tədbirlər onların sağlamlığı, dövlətin pandemiyaya qarşı gördüyü işlər onların özlərini, ailələrini qorumaq üçündür. Təbii ki, insanlar buna əməl etməlidirlər. Mən Azərbaycan dövlətinin ÜST-in bütün tələblərinə uyğun addımlar atmasını, karantin rejimindən mərhələ-mərhələ çıxmaq barədə qərarını düzgün hesab edirəm. Bilirsiniz ki, mayın 31-nə qədər bütün iri ticarət obyektlərinin fəaliyyətinə, kütləvi toplantılara qadağalar qoyulub. Bu qadağa ölkəmizin iri şəhərlərində və Abşeronda qüvvədədir. Çünki ən çox əhali buradadır”.
Ş.Ağayev hesab edir ki, birdən-birə hər yeri, o cümlədən də sərhədləri açmaq hələ tezdir. Onun sözlərinə görə, pandemiyanın ikinci dalğasına qədər prosesləri elə aparmaq lazımdır ki, ikinci dalğanı dövlət yüngül hiss etsin. “Pandemiyanın ikinci dalğası olur və heç bir dövlət bundan sığortalanmayıb, necə ki, birinci dalğasından sığortalanmamışdı. Amma pandemiyanın birinci dalğası dünyaya dərs verdi ki, ölkələrin infrastrukturu, xəstəxanaları, karantin yerləri ikinci dalğaya hazır olmalıdır. Belə olarsa, hesab edirəm ki, virusun ikinci dalğasında da daha az itkilərlə üzləşə bilərik. İnşallah, ikinci dalğa güclü olmaz, olsa da, Azərbaycan dövləti və xalqı birinci dalğada olduğu kimi, ikinci dalğadan da əl-ələ verib, həmrəylik göstərib az itki ilə çıxacaq” - deyə Ş.Ağayev bildirdi.
İradə SARIYEVA
