ABŞ Senatında pandemiya dövründə insan hüquqları ilə bağlı iki qanun layihəsi irəli sürülüb: "Pandemiya zamanı insan hüquqlarının müdafiəsi" və "COVID-19-a qarşı mübarizə haqqında Beynəlxalq qanun". Sözügedən qanunlar sui-istifadələrə qarşı mübarizə və insan hüquqlarının müdafiəsində ABŞ-ın aparıcı rol oynamasını nəzərdə tutur. Senat hesab edir ki, dünyada avtoritar rejimlər COVID-19-dan tənqidi boğmaq üçün istifadə edir və öz ölkələrində senzura tətbiqini reallaşdırırlar.
Birinci qanun layihəsini senatorlar Edvard Marki, Marşa Blekbern, Ben Kardin, Rocer Viker və Ceff Merkli, həmçinin konqresmenlər Ceyms Makqovern, Enn Vaqner və Tom Malinovski təqdim edib. Sənəddə pandemiya bəhanəsi ilə insan hüquqları pozuntularının artmasının qarşısının alınması məqsədilə Dövlət Departamenti və USAİD tərəfindən plan hazırlanması nəzərdə tutulur. Qanun layihəsi qəbul edilərsə, Dövlət Departamentinin üzərinə koronavirusa qarşı mübarizə adı altında hədsiz tədbirlərdən sui-istifadə haqqında faktlarla bağlı məlumat toplamaq və məlumatlandırmaq öhdəliyi qoyulacaq. Digər qanun layihəsini senatorlar Bob Menendes, Ben Kardin, Cin Şahin, Kris Kuns, Tim Keyn, Ceff Merkli, Ed Marki və Kori Buker təqdim edib. Sənəd Tramp administrasiyasını "COVID-19-un yayılmasını dayandırmaq üçün digər ölkələr, beynəlxalq təşkilatlar və çoxtərəfli forumlarla konstruktiv şəkildə qarşılıqı fəaliyyət göstərməyə" məcbur etməyə yönəlib. Hər iki qanun layihəsinin yaxın günlərdə təsdiq ediləcəyi gözlənir.
Bəllidir ki, koronavirusla mübarizə sahəsində Azərbaycanın zəngin təcrübəsi var və ortaya ciddi nəticələr qoyulub. Virusla mübarizədə böyük nəticələr əldə etmiş bir ölkə kimi bu layihədə Azərbaycanın da iştirakına ekspertlər necə baxır?
“Resurs” Analitik İnformasiya Mərkəzinin sədri Rasim Quliyev “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, Azərbaycan yalnız bu pandemiya ilə bağlı yox, digər məsələlərdə də beynəlxalq sistemdə aktiv rol oynayıb:“Biz bunu ölkəmizin təşəbbüsü ilə reallaşan layihələrdə, ev sahibliyi etdiyimiz mötəbər idman yarışlarında və ölkəmizdə keçirilən mühüm beynəlxalq tədbirlər zamanı görmüşük. İldə bir neçə böyük tədbirə biz ev sahibliyi edirik. Bu, Azərbaycanın çevik siyasətindən, daxili təhlükəsizliyindən xəbər verir. Bütün bu amillər ölkəmizi dünya miqyasındakı proseslərdə aktiv oyunçuya çevirir. Biz bütün bu göstəriciləri pandemiya dönəmində də müşahidə edə bildik. Azərbaycan böyük sosial dəstək paketi təqdim etdi. Heç bir ölkədən yardım almadan, daxili resursları hesabına bu virusla mübarizə apardı. Əksinə, biz ÜST-ə və bir sıra başqa ölkələrə yardım etdik. Hətta dünyanın ən aparıcı ölkələrində virus ciddi narahatlıqlar yarada bildisə, bizdəki proses normal keçir. Bu müddət ərzində ölkəmizin təşəbbüsü ilə iki böyük videokonfrans keçirildi. Orada indiki məqamda məhz ölkələr arasındakı münasibətlərin necə tənzimlənməsi ilə bağlı mühm razılıqlar əldə edildi. ABŞ senatında qaldırılan məsələ ilə bağlı isə deyə bilərəm ki, onlara ölkəmizin öz vətəndaşının qədrini necə bildiyi əyani sübut olundu. Bəziləri bunu başqa yerlərə yozmağa çalışdı. Hətta güya vətəndaşların hüquqlarının pozulduğuna aid etdilər. Amma biz nəticəyə baxıb danışmalıyıq. Hesab edirəm ki, bizim təcrübəmizdən yararlansalar, ümumi işə xeyri olar. Çünki artıq bütün vacib məsələlərlə bağlı bir Azərbaycan modeli deyilən anlayış ortyadadır. Kim vətəndaşların sağlamlığına qarant durmaq istəyirsə, görülən tədbirlərdə bizim sınaqdan çıxan təcrübəmizdən istifadə edə bilər”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
