ABŞ Senatında pandemiya dövründə insan hüquqları ilə bağlı iki qanun layihəsi irəli sürülüb: "Pandemiya zamanı insan hüquqlarının müdafiəsi" və "COVID-19-a qarşı mübarizə haqqında Beynəlxalq qanun". Sözügedən qanunlar sui-istifadələrə qarşı mübarizə və insan hüquqlarının müdafiəsində ABŞ-ın aparıcı rol oynamasını nəzərdə tutur. Senat hesab edir ki, dünyada avtoritar rejimlər COVID-19-dan tənqidi boğmaq üçün istifadə edir və öz ölkələrində senzura tətbiqini reallaşdırırlar.
Birinci qanun layihəsini senatorlar Edvard Marki, Marşa Blekbern, Ben Kardin, Rocer Viker və Ceff Merkli, həmçinin, konqresmenlər Ceyms Makqovern, Enn Vaqner və Tom Malinovski təqdim ediblər. Sənəddə pandemiya bəhanəsi ilə insan hüquqları pozuntularının artmasının qarşısının alınması məqsədilə Dövlət Departamenti və USAİD tərəfindən plan hazırlanması nəzərdə tutulur. Qanun layihəsi qəbul edilərsə, Dövlət Departamentinin üzərinə koronavirusa qarşı mübarizə adı altında hədsiz tədbirlərdən sui-istifadə haqqında faktlarla bağlı məlumat toplamaq və məlumatlandırmaq öhdəliyi qoyulacaq. Digər qanun layihəsini senatorlar Bob Menendes, Ben Kardin, Cin Şahin, Kris Kuns, Tim Keyn, Ceff Merkli, Ed Marki və Kori Buker təqdim ediblər. Sənəd Tramp administrasiyasını "COVID-19-un yayılmasını dayandırmaq üçün digər ölkələr, beynəlxalq təşkilatlar və çoxtərəfli forumlarla konstruktiv şəkildə qarşılıqı fəaliyyət göstərməyə" məcbur etməyə yönəlib. Hər iki qanun layihəsinin yaxın günlərdə təsdiq ediləcəyi gözlənir.
Qanun layihəsinin hazırlanmasında iştirak edən konqresmenlər bildiriblər ki, bir sıra ölkələrdə, o cümlədən, Azərbaycanda guya pandemiya dövründə azadlıqların məhdudlaşdırılması kəskin şəkildə artıb.
Məlum məsələdir ki, Azərbaycanla bağlı deyilənlər reallığı əks etdirmir. Görünən odur ki, bu kimi qanunlar müəyyən məqsədlərə xidmət edir.
O baxımdan maraqlıdır, sözügedən qanun dövlətlərə qarşı təzyiq üsuluna çevrilə bilərmi?
“Azərbaycanın müstəqil siyasət yeritməsi ermənipərəst dairələri hər zaman narahat edib”
Məsələyə münasibət bildirən şərqşünas Seyid Camal Əzimbəyli bunu istisna etmədi: “Əvvəla Azərbaycanda pandemiya dövründə azadlıqların məhdudlaşdırılması ilə bağlı deyilənlər reallığı əks etdirmir. Bunun insan hüquqlarının pozulması, söz azadlığının məhdudlaşdırılması ilə heç bir əlaqəsi yoxdur. Sözügedən məsələ ilə bağlı ölkəmizə qarşı səslənən fikirlər sadəcə iftiradır. Azərbaycan dövləti öz vətəndaşlarına sahib çıxaraq onların sağlamlığını qorumaq üçün bir sıra genişmiqyaslı kompleks tədbirlər görür. Bunu da ölkə ictimaiyyəti dəstəkləyir. Çünki məlum tədbirlər müəyyən zərurətdən irəli gəlir. Sadəcə, Senat belə qanunlar qəbul etməklə müstəqil siyasət yeridən ölkələrə təzyiq göstərir. Daha dəqiq desək, ABŞ bundan təzyiq aləti kimi istifadə edir. Fikir versək görərik ki, adıçəkilən ölkələr, o cümlədən də Azərbaycan müstəqil siyasət yeridən dövlətdir. Bu da Senatdakı ermənipərəst dairələri hər zaman narahat edib. Ona görə də Azərbaycana yönəlik bu cür qeyri-obyektiv fikirlər səslənir”.
Vidadi ORDAHALLI
