Səidə Məlikova: “Muzeylərə turist cəlb etmək mexanizmi işlənib hazırlanmalıdır” Qiymət Məhərrəmli: “Yəqin ki, muzeylərimiz turistləri cəlb etmək üçün müxtəlif işlər, layihələr həyata keçirəcəklər”
Azərbaycan muzeylərinin müasir tələblər səviyyəsində qurulması, muzeylərə turistlərin cəlb edilməsi əsas məsələlərdən biridir. Məlum olduğu kimi, paytaxtımızda müxtəlif profilli muzeylər fəaliyyət göstərir. Son zamanlar muzeylər sahəsində aktual olan məsələlərdən biri muzeylərə yerli əhalinin və xarici turistlərin cəlb edilməsidir.
Məlumatlara görə, bu gün paytaxt muzeylərinə turist axını elə də qənaətbəxş deyil. Qeyd edək ki, dəfələrlə turistlərin muzeyləri ziyarət edib-etməməsilə bağlı muzeylər arasında sorğular keçirmişik. Əlaqə saxladığımız muzeylərdən bizə həmişə bildiriblər ki, xarici turistlər muzeylərə mütəmadi olaraq gəlirlər.
Dekabrın 11-də mədəniyyət və turizm naziri Əbülfəs Qarayevin sədrliyi ilə Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyində keçirilən, paytaxt muzeylərinin fəaliyyətinə həsr olunan müşavirədə isə fərqli fikirlər səsləndirilib. Müşavirədə çıxış edən nazir Ə.Qarayev bildirib ki, ölkəmizdə müasir tələblərə cavab verən muzey fəaliyyətinin qurulması, muzey işinin təkmilləşdirilməsi istiqamətində addımlar atılmalıdır: “İndi ölkəmizdə turizm sənayesi özünün inkişaf dövrünü yaşayır. Hər il ölkəmizə gələn turistlərin sayı artmaqdadır. Həm yerli əhalinin, həm də xarici turistlərin asudə vaxtlarının daha səmərəli təşkili, eyni zamanda mədəni irsimizin təbliği üçün muzeylərin əvəzsiz rolu var. Ölkə əhalisinin və turistlərin muzeylərə cəlb olunması üçün sistemli fəaliyyət qurulmalıdır. Artıq bir neçə muzey turizm şirkətləri ilə müqavilə bağlayıb. Bu istiqamətdə işlər davam etdirilməlidir”.
Nazir, həmçinin, vurğulayıb ki, muzey işçilərinin bilik və bacarıqlarının daha da artırılması, muzey işi üzrə yeniliklərin tətbiqi daha da genişləndirilməlidir: “Dünya inkişaf edir. Bizim yerimizdə saymağımızın vaxtı deyil. Müasir texnoloji imkanlardan istifadə edib zamanla ayaqlaşmalıyıq. İnternet saytlarının işinin düzgün qurulması, sosial şəbəkələrdən fəal istifadə olunaraq muzeylərin fəaliyyətinin təbliğ olunması çox vacibdir. Həm ölkə vətəndaşlarının, həm də xarici qonaqların muzeylərə marağının artırılması üçün təbliğat işləri gücləndirilməlidir. Eyni zamanda muzey bələdçilərinin biliklərinin də artırılması vacibdir”.
Ə.Qarayevin bildirdiyinə görə, son illər digər mədəniyyət ocaqları kimi, muzeylərdə də təmir-bərpa işləri görülüb, ekspozisiyalar yenidən qurulub: “Bu gün əksər muzeylərimizdə işin müasir tələblər səviyyəsində qurulması üçün hər cür şərait yaradılıb. Bu şəraitdən düzgün istifadə edərək insanları muzeylərə cəlb etməliyik”.
Nazirin qaldırdığı məsələnin aktual və gərəkli olduğunu deyən mədəniyyətşünas Səidə Məlikovanın sözlərinə görə, muzey sahəsində görülməli olan işlər çoxdur. Onun sözlərinə görə, bu gün muzeylərə turistlərin cəlb edilməsi üçün müxtəlif cəlbetmə kampaniyaları, təbliğat işləri aparılmalıdır ki, xarici turistlər muzeylərə daha çox meyl göstərsinlər. O qeyd etdi ki, Azərbaycanda muzey işi sahəsində indiyə qədər xeyli islahat həyata keçirilib. Müsahibimiz hesab edir ki, müasir texnologiya və təbliğat vasitələrinin təkmilləşməsi muzey işinə yeni baxışın meydana çıxmasına şərait yaradır: “Azərbaycanda muzey işinə dövlət çox böyük dəstək verir. Bu gün dövlət qayğısı sayəsində paytaxtda və bölgələrdə fəaliyyət göstərən muzeylərin, demək olar ki, hamısı yüksək səviyyədə təmir edilib, müasir avadanlıqlarla təmin olunub. Sirr deyil ki, dünya muzeyləri tam müasir texnologiyalarla işləyirlər. Onların muzeylərə turist cəlbetmə mexanizmi tamamilə yenidir. Azərbaycan muzeylərində peşəkarlar çoxdur. Bizim muzeylərdə çalışan muzeyşünaslar da öz işlərini pis bilmirlər. Sadəcə, bizdə yeni texnologiya vasitələrindən istifadə etmək sahəsində müəyyən çətinliklər var. Muzeylərə turist cəlb etmək mexanizmi işlənib hazırlanmalıdır. Sözsüz ki, burada hər muzeyin öz təklifləri, iş prinsipinin olması vacibdir. Bu gün muzeylərə turistlər gəlirlər. Amma onlar ölkəyə gələn turistlərin çox az faizinin təşkil edir. Halbuki, bu elə qurulmalıdır ki, respublikamıza gələn turistlərin 80-90 faizi muzeylərlə maraqlansınlar. Hesab edirəm ki, cənab nazirin irəli sürdüyü məsələlər tam yerində qaldırılıb. Muzeylər qarşıda duran problemlərinin həlli istiqamətində işlər görməlidirlər. Dünya muzeylərinin fəaliyyətinə nəzər salsaq görərik ki, onlar öz işlərini əsasən turistlərlə işləmək üzərində qururlar. Onsuz da bütün ölkələrdə yerli əhali muzeyə mütəmadi getmir. Amma turist belədir ki, getdiyi ölkələrin bütün mədəniyyət məkanlarına baş çəkmək istəyir. Biz özümüz xaricə gedəndə əsasən teatrla, muzeylə maraqlanırıq”.
S.Məlikovanın sözlərinə görə, ilkin mərhələdə turistlərin muzeylərə cəlb edilməsi məsələsində yerli turizm şirkətləri də muzeylərə kömək edə bilər. Yəni muzeylər turizm şirkətləri ilə əməkdaşlıq edə və onların vasitəsilə turistləri muzeylərə yönəldə bilərlər. Onun qeyd etdiyinə görə, Azərbaycan muzeyləri çox zəngindir və burada nəinki Azərbaycan, eləcə də bütövlükdə Qafqaz tarixinin qiymətli nümunələri qorunur, sərgilənir. Muzeylərimizin ciddi təbliğ edilməli olduğunu vurğulayan S.Məlikovanın sözlərinə görə, paytaxtda fəaliyyət göstərən bəzi muzeylərin saytları normal işləmir ki, turistlər o saytlara daxil olub muzeylərlə maraqlansınlar. Onun fikrincə, muzeylərin yeni üsullu iş sisteminə sosial şəbəkələrdə, internet resurslarında reklamlarını qurmaq da daxildir: “Hesab edirəm ki, muzeylər öz bukletlərini hazırlamalı, eyni zamanda da internet vasitələrindən istifadə edərək turistlərlə, turizm şirkətləri ilə əlaqə yaratmalıdırlar. Muzeylərdə ən aktual olan məsələlərdən biri də xarici dilləri bilən mütəxəssislərin elə də çox olmamasıdır. Bizim muzeylərdə ancaq rus və ingilis dilini bilən mütəxəssislər çalışır. Başqa dillər üzrə də mütəxəssislərin sayını artırmaq lazımdır”.
Filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Qiymət Məhərrəmli də hesab edir ki, muzey işinin təkmilləşdirilməsi və muzeylərə daha çox ziyarətçinin cəlb olunması istiqamətində işlərin görülməsi muzeylərin xeyrinədir. O hesab edir ki, Azərbaycan turistlərin ən çox gəldiyi ölkələrdən biridir və bu səbəbdən də muzeylərimiz turist sarıdan korluq çəkməli deyil: “Bu gün Azərbaycanın hər yerində turistlərlə qarşılaşırıq. Bu çox yaxşı haldır. Ölkəmizdəki şərait, ab-hava, sabitlik, təbiətimzin gözəlliyi, saflığı, bənzərsizliyi, mədəniyyətimizin unikallığı turistləri cəlb edir. Ölkəmizə gələn turistlərin muzeylərə kütləvi axınını təşkil etmək lazımdır. Bunun üçün muzeylərimizdə yaxşı şərait var. Yəqin ki, muzeylərimiz turistləri cəlb etmək üçün müxtəlif işlər, layihələr həyata keçirəcəklər”.
İradə SARIYEVA
